I GSK 1611/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1339/19 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1339/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. A Sp. z o.o. z siedzibą w G. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazano, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami przekracza możliwości płatnicze skarżącej. Skarżąca podjęła działania mające na celu dobrowolne wykonanie decyzji przed prawomocnym zakończeniem niniejszej sprawy, gdyż wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z wnioskiem o rozłożenie na raty wszystkich zaległości podatkowych. Spółka posiada zaległości wynikające z kilku decyzji, które zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Nadto skarżąca wskazała, że za wstrzymaniem wykonania przemawiają również okoliczności sprawy przedstawione w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "ppsa") katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanka wyrządzenia znacznej szkody odnosi się do takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne okoliczności, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide postanowienia NSA: z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10; z 26 września 2013 r. II FZ 718/13; z 14 sierpnia 2019 r. I GZ 240/19; z 15 listopada 2015 r., I GZ 382/19; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.-nsa.gov.pl). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (vide postanowienia NSA: z |27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12; z 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; z 14 lutego 2019 r., sygn. akt I GZ 14/19; z 28 lutego 2019 r., sygn. akt 50/19; z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 240/19). Ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem uzasadnienie wniosku spółki o wstrzymanie wykonania decyzji obydwu instancji nie spełnia powyższych wymogów. Uzasadniając swój wniosek spółka ograniczyła się wyłącznie do wskazania, że wykonanie decyzji grozi jej powstaniem szkody oraz, że nie dysponuje ona środkami finansowymi na pokrycie zaległości podatkowych. Spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji, a merytoryczna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny jest niemożliwa z uwagi na brak jego właściwego uzasadnienia. Na podstawie przedstawionych informacji nie można, bowiem ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dokumenty, które umożliwiłyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę, czy dobrowolne bądź przymusowe wykonanie decyzji, z uwagi na sytuację finansową skarżącej, spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Bez przedstawienia przez skarżącą swojej sytuacji finansowej nie sposób ocenić, jakie konsekwencje pociągnie za sobą ewentualne przymusowe wykonanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość określonego zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym jest znaczna, jednak, aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne było przedstawienie przez skarżącą konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka takich informacji nie przedstawiła. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Konieczne byłoby bowiem zestawienie tych długów z majątkiem i spodziewanymi dochodami spółki. Ponadto należy zauważyć, że – wbrew twierdzeniom spółki o jej trudnej sytuacji finansowej spowodowanej padnemią – o ile epidemia Covid-19 może być uznana za fakt powszechnie znany, to skutki epidemii dla sytuacji materialnej indywidualnego podmiotu już niekoniecznie. Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącej, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawiają również okoliczności sprawy przedstawione w skardze, wskazać należy, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 ppsa nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi kasacyjnej oraz przekonania skarżącej kasacyjnie o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle wyżej poczynionych uwag należy uznać, że skoro skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji obydwu instancji w żaden sposób nie wykazała, że spełniona została, choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 ppsa, brak było podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 ppsa). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji.