IV SAB/Wr 322/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. D. o wyłączenie sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej – Szostak w sprawie ze skargi Z. D., na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie ww. sędziów. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Z. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 tutejszy Sąd odrzucił skargę kasacyjną wniesioną na opisane powyżej orzeczenie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. D., zwany dalej wnioskodawcą. Wystąpił on również z żądaniem wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej, które – wobec nieuzupełnienia braków formalnych – zostało pozostawione bez rozpoznania zarządzeniem tutejszego Sądu z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14. W treści zażalenia wniesionego na wskazane zarządzenie wnioskodawca wystąpił z żądaniem wyłączenia sędziego NSA Henryka Ożoga. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 oddalono wniosek o wyłączenie ww. sędziego. Występując z zażaleniem na opisane powyżej postanowienie wnioskodawca zażądał jednocześnie wyłączenia sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 322/14 oddalono wniosek o wyłączenie ww. sędziów. Składając zażalenie na wskazane orzeczenia wnioskodawca wystąpił jednocześnie o wyłączenie sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej – Szostak "(...) z przyczyn oczywistych, ponieważ kolejnych trzech sędziów zawodowych unaocznia cały bezmiar sprzeczności niezawisłości sędziowskiej przez naruszenie ww. przepisów [art. 752 i art. 753 – przypis Sądu] k.c." Sędzia Lidia Serwiniowska, sędzia Mirosława Rozbicka – Ostrowska oraz sędzia Magdalena Jankowska – Szostak odnosząc się do wniosku A. D. wskazały, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności oraz, że nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie ich od orzekania w przedmiotowej sprawie (oświadczenia z 18 i 21 grudnia 2015 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie do art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W myśl art. 22 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (§ 2). Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziów: Lidii Serwiniowskiej, Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz Magdaleny Jankowskiej - Szostak. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wnioskodawca w treści swojego żądania odwołuje się w zasadzie wyłącznie do przesłanki zawartej w art. 19 p.p.s.a., stwierdzając tym samym, że w sprawie wystąpiły okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów. Precyzując te okoliczności wnioskodawca wskazuje, że rozstrzygnięcie wydane przez sędziów, o których wyłączenie wnosi, jest przykładem sprzeczności zasady niezawisłości sędziowskiej z art. 752 i art. 753 k.c. Oceniając powołane okoliczności należy stwierdzić, że nie odnoszą się one do kwestii bezstronności sędziów orzekających w niniejszej sprawie, ale stanowią przejaw subiektywnego stanowiska wnioskodawcy niezadowolonego z końcowego rezultatu postępowania incydentalnego w zakresie wyłączenia sędziów: Wandy Wiatkowskiej – Ilków, Tadeusza Kuczyńskiego oraz Alojzego Wyszkowskiego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może jednak być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 342/14, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odmienny pogląd składu sędziowskiego, co do okoliczności przedstawionych na poparcie wniosku o wyłączenie sędziego, nie może zostać uznany za przekroczenie granic niezawisłości i bezstronności, albowiem – wbrew zapatrywaniom wnioskodawcy – jest on właśnie przejawem tych zasad. Sąd bowiem niezależnie od wpływu jakichkolwiek czynników zewnętrznych, ale również – co istotne – od oddziaływania czynników wewnętrznych związanych z osobistymi poglądami na daną sprawę, dokonuje analizy zasadności żądania mając na względzie jedynie to, czy przedstawione przez stronę okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nie można zatem uznać, że ostateczny kształt rozstrzygnięcia, nieuwzględniający oceny prawnej wnioskodawcy jest efektem sprzeczności zasady niezawisłości sędziowskiej z obowiązującymi przepisami prawa, które winny znaleźć – jego zdaniem – zastosowane w niniejszej sprawie. W szczególności jest to okoliczność o tyle nieusprawiedliwiona, że przecież zgodnie z dyspozycją art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego przysługuje zażalenie. Dodatkowo należy zauważyć, że wnioskodawca z tego prawa skorzystał kwestionując postanowienie tutejszego Sądu z dnia 30 listopada 2015 r. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do zastosowania art. 19 p.p.s.a. nie wystarcza wyłącznie subiektywne podejrzenie strony co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne odczucie o utracie wiarygodności w bezstronność sędziego. Strona powinna wskazać okoliczności, które mogłyby zostać uznane za obiektywnie świadczące o stronniczości sędziego. Mogą to być fakty związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na nie w pełni zobiektywizowanych przesłankach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 843/11 oraz z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 86/12, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 293/11, Lex nr 1081196 oraz z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OZ 759/10, Lex nr 742017). Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że wymienieni na wstępie sędziowie złożyli stosowne oświadczenia podając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ustawowe, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyłączenia. Zgodnie zaś z przyjętym poglądem, który Sąd w niniejszym składzie podziela, jeśli sędzia którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenie nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 471/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że wniosek o wyłączenie sędziów: Lidii Serwiniowskiej, Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej oraz Magdaleny Jankowskiej – Szostak okazał się nieuzasadniony, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki do ich wyłączenia, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.