II FZ 691/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego "L." sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1612/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego "L." sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę PPH L. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od przedmiotowego zarządzenia Spółka wniosła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 23 maja 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie Spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że Spółka została wezwana do uiszczenia należnego wpisu i pouczona o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Przesyłka zawierająca zarządzenie z dnia 23 maja 2017 r. została doręczona stronie w dniu 16 czerwca 2017 r. (k. 54). Tym samym termin do uiszczenia należnego w sprawie wpisu od skargi upływał w dniu 23 czerwca 2017 r. Wpis taki nie został uiszczony, a zatem zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Sąd wskazał, że na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie mógł mieć wpływu ponowny wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Kwestia zwolnienia Spółki od kosztów sądowych była już rozstrzygnięta prawomocnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. W orzecznictwie wskazuje się, że prawomocne rozstrzygnięcie kwestii prawa pomocy posiada również moc wiążącą wobec sądu, który je wydał. W takiej sytuacji kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonany w terminie określonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie wywiera wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. Nr 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Inne rozumienie powyższego uregulowania dawałoby stronom postępowania możliwość nieograniczonego w czasie przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wskazała, że prawidłowo wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy. Podniosła, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej albo wskazał ją nieprawidłowo, ponieważ brak jest przepisu proceduralnego zabraniającego stronie ponowne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a, sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd ten miał obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę do uiszczenia wpisu od zażalenia, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu od środka zaskarżenia, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia środka zaskarżenia nie zostaje przerwany. Odmienna ocena tego zagadnienia mogłaby doprowadzić do uniemożliwienia, z przyczyn dotyczących wyłącznie strony, kontynuowania postępowania sądowego wskutek rozpoznawania przez sąd kolejnych, obarczonych brakami formalnymi lub wniesionych po terminie wniosków o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania lub nawet niemożnością jego zakończenia. Ponadto należy podkreślić, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FZ 38/17). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił