V GC 296/24

<p>Sygn. akt VGC 296/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 8 lutego 2024r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie:</p> <p>przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski</p> <p>protokolant: sekretarz sądowy Justyna Kołakowska</p> <p>po rozpoznaniu dnia 8 lutego 2024r.,</p> <p>w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy</p> <p>z powództwa <span class="anon-block">P. Z.</span> ( NIP <span class="anon-block"> (...)</span> )</p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">T.</span> ( KRS <span class="anon-block"> (...)</span> )</p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">P. Z.</span> kwotę 37.101,09zł ( trzydzieści siedem tysięcy sto jeden złotych i dziewięć groszy ) z ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 października 2023r. do dnia zapłaty,</p> <p>2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.473zł ( pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt trzy złote ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 3.600zł ( trzy tysiące sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sygn. akt V GC 296/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">P. Z.</span> żądała od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">T.</span> 37.101,09zł z tytułu rekompensat za koszt odzyskiwania należności. Pozwana wielokrotnie kupowała bowiem towary od niego i płaciła za nie z opóźnieniem ( k. 10 ).</p> <p>Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc, że pozwany nie poniósł żadnej szkody z tytułu opóźnienia, że były one niewielkie, że powód przyzwalał na nie kontynuując współpracę z pozwaną oraz, że motywy powoda są nacechowane negatywne, ponieważ pozwana podjęła z nim walkę konkurencją a o zapłatę wystąpił on po dwóch latach od zakończenia współpracy; jego roszczenie jest więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( k. 160 – 164 ).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>1. Stan faktyczny był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go na podstawie zgodnych oświadczeń stron i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> W szczególności jasne było, że pozwana kupowała od powoda towary nie płaciła za nie w ustalonym terminie ( oświadczenie pozwanej, k. 162 ).</p> <p>Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadków, ponieważ, pomijając <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 458(10))">art. 458^{<!-- -->10} k.p.c.</a>, zeznania miały dotyczyć okoliczności bezspornych i nieistotnych ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230(2);art. 230(2) § 1;art. 230(2) § 1 pkt. 5)">art. 230^{<!-- -->2} § 1 pkt 5 k.p.c.</a> ).</p> <p>2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy poczynić następujące uwagi ogólne.</p> <p>Po pierwsze, <em> <!-- -->de lege lata</em> proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej.</p> <p>Po drugie, przepis art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ( tekst j. Dz. U. z 2023., poz. 1790, powoływana dalej jako ustawa z dnia 8 marca 2013r. ) stanowi, że wierzycielowi od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługuje od dłużnika bez wezwania rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości określonej w powołanym przepisie. W transakcjach handlowych w myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy wierzycielowi należą się zaś od dłużnika bez wezwania odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych za okres od dnia wymagalności do dnia zapłaty, jeżeli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 i art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy, transakcją handlowa jest w szczególności umowa sprzedaży zawarta przez przedsiębiorców.</p> <p>3. Powództwo było oczywiście uzasadnione.</p> <p>Pozwana w zakresie działalności gospodarczej kupowała bowiem od powoda folię i naruszała terminy płatności; w rezultacie strona powodowa miała prawo żądać od pozwanej nie tylko odsetek za opóźnienie w wysokości, o której mowa w ustawie z dnia 8 marca 2013r., ale także rekompensaty.</p> <p>Nie ma przy tym wątpliwości, że uprawnienie to powstawało na gruncie każdej umowy sprzedaży z osobna, podobnie, jak w przypadku każdej z nich, opóźnienie rodziło obowiązek uiszczenia odsetek liczonych od każdej zaległej sumy.</p> <p>4. Z kolei argumenty pozwanej trafiały w próżnię.</p> <p>Nie było istotne, czy powód poniósł koszty dochodzenia należności, czy nie, ponieważ powołana ostatnio ustawa nie uzależnia roszczenia o rekompensatę od poniesienia określonych wydatków przez wierzyciela ani ich wysokości wprowadzając ryczałt. Bez większego ryzyka można jednak stwierdzić, że każdy przypadek opóźnienia w zapłacie rodzi po stronie wierzyciela potrzebę wykonania określonych czynności biurowych, technicznych i księgowych, które z pewnością rodzą dające się wycenić koszty.</p> <p>Także czas opóźnienia w świetle przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013r. nie był relewantny; chodziło zresztą o okres od kilku do kilkudziesięciu dni ( zestawienie, k. 6 – 10, którego pozwana nie kwestionowała ).</p> <p>Z identycznych względów nie imała znaczenia relacja rekompensat do wysokości odse-</p> <p>tek za opóźnienie, które pozwana zapłaciła powodowi.</p> <p>Także fakt współpracy stron i tolerowania opóźnień przez powoda nic nie zmienia. Pozwana nie twierdziła bowiem, że powód zrzekł się roszczenia. Tylko zaś zrzeczenie roszczenia niweluje jego byt prawny.</p> <p>Zwlekanie przez wierzyciela z realizacją uprawnień, aż do upływu terminu przedawnienia, nie rodzi natomiast dla niego żadnych konsekwencji. Nie daje też dłużnikowi żadnych argumentów przeciwko niemu.</p> <p>Również zarzut nadużycia prawa był nieskuteczny.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nikt nie może czynić ze swojego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 maja 2023r., C-78/22 powołany przepis nie znajduje jednak zastosowania do rekompensaty.</p> <p>Nawet jednak, gdyby <em> <!-- -->per inconcessum</em>, prezentować odmienne zapatrywanie, nie zmienia to rozstrzygnięcia. Trzeba bowiem pamiętać, że na zasady współżycia społecznego skuteczne powoływać się może jednak wyłącznie ta strona, która sama ich przestrzega a <em> <!-- -->frustra legis auxilium quaerit, qui in legem committit</em>. Pozwana permanentnie zaś nie płaciła w terminie powodowi. <em> <!-- -->Cum grano salis</em> wypada przy tym stwierdzić, że pozwana nie musiałaby płacić żadnych rekompensat, gdyby zachowała się rzetelnie i w terminie regulowała swoje zobowiązania.</p> <p>Zresztą dochodzona kwota jest obiektywnie niewielka a w stosunku do wartości zakupionych towarów znikoma. Z uwagi na gospodarczy charakter relacji stron o naruszeniu zasad współżycia społecznego w ogóle więc nie sposób mówić.</p> <p>5.. W rezultacie Sąd uwzględnił powództwo w całości i orzekł o kosztach na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1);art. 98 § 99)">art. 98 §1^{<!-- -->1} i 99 k.p.c.</a> </p> </div>