II OZ 1095/09

SENTENCJA II OZ 1095 /09 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. i M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1501/09 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] października 2008r. nr [...] w sprawie ze skargi S. i M. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE II OSK 1095 / 09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. i M. K. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] października 2008 r. w sprawie ze skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący w skardze na powyższą decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] października 2008 r. wydanej przez organ I instancji to jest Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji stwierdził, iż z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej- p.p.s.a.) wynika, że wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, a wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonej decyzji. Dopiero w razie, gdy są podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Tym samym zdaniem Sądu "...nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w innym postępowaniu w granicach tej samej sprawy, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, sąd nie może wstrzymać wykonania decyzji wydanej w tym innym postępowaniu, a jednocześnie nie dopatrzy się podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji." Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, wnioskiem o wstrzymanie wykonania skarżący objęli wyłącznie decyzję organu I instancji. Przedmiotowy wniosek nie dotyczył natomiast wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wobec czego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na równoczesne nie złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd wskazał, iż wnioskodawcy w ogóle swojego wniosku nie uzasadnili. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli S. i M. K., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 w związku z art. 3 § 2, art. 134, art. 135, art. 6 i art. 49 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] października 2008 r. w sytuacji, gdy w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane mogą zostać przez sąd akty wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, w tym również decyzje wydane w pierwszej instancji postępowania administracyjnego. Na wypadek uznania, wbrew literalnej treści art. 61 § 3 p.p.s.a., że w niniejszej sprawie nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] października 2008 r. bez jednoczesnego wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. względnie, że wstrzymaniu podlegają tylko akty bezpośrednio zaskarżone do sądu, skarżący zarzucili naruszenie ww. przepisów poprzez nie wezwanie strony działającej bez fachowego pełnomocnika do wyjaśnienia, czy wniosek skarżących obejmuje również wniosek o wstrzymanie decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. (o czym świadczą okoliczności niniejszej sprawy) wraz z pouczeniem o skutkach pozostawienia wniosku w pierwotnej treści. W ocenie skarżących oczywistym jest, że celem wniosku zawartego w skardze było zapobieżenie rozbiórce ogrodzenia przed rozpatrzeniem skargi, a nie wstrzymanie tylko i wyłącznie decyzji z dnia [...] października 2008 r., tym bardziej, że decyzja z [...] czerwca 2009 r. w całości utrzymuje w mocy decyzję z dnia [...]października 2008 r. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2008 r., ewentualnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że art. 61 § 3 p.p.s.a. pozwala na wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jako decyzji wydanej w ramach sprawy, w której wydana została także decyzja organu II instancji i to nawet, gdy strona nie wniesie o wstrzymanie decyzji bezpośrednio zaskarżonej do sądu. Ponadto analiza wniosku, skargi wraz z uzasadnieniem wskazuje, że skarżący w istocie żądają wstrzymania obu tych decyzji. Skarżący zarzucili również Sądowi pierwszej instancji zbyt literalne potraktowanie wniosku w sytuacji, gdy nie posiadają oni wykształcenia prawniczego, a także gdy skarżona decyzja jest decyzją utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r., co przemawia za tym, że w istocie żądali oni wstrzymania obu instancji. Takie działanie Sądu w ich ocenie narusza art. 6 p.p.s.a., bowiem powinni zostać wezwani przez Sąd do wyjaśnienia, czy ich wniosek obejmuje również wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie okoliczności w nim podniesione uznać należy za zasadne. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast w myśl zdania trzeciego ww. przepisu sąd może wstrzymać także akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy stwierdzić, iż oczywiście rację ma strona skarżąca, że w ramach zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu możliwym będzie wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, bowiem użyty zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, i przy uwzględnieniu treści art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Jednakże nie można tracić z pola widzenia okoliczności, iż będzie to możliwe dopiero po wstrzymaniu wykonania decyzji, będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Ponadto z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. jasno i bezsprzecznie wynika, że udzielenie ochrony tymczasowej możliwe jest tylko na wniosek strony. Natomiast Sąd rozpatrujący wniosek, wbrew sugestiom skarżących, nie może w żaden sposób samodzielnie interpretować takiego wniosku, bowiem prowadziłoby to do przyjęcia, iż sąd jest uprawniony do działania w tym zakresie z urzędu, co jest wyraźnie niedopuszczalne. W tym też zakresie argumentacja skarżących jest wadliwa. Rację mają jednak skarżący, iż w okolicznościach niniejszej sprawy w przypadku, gdy zachodzi rozbieżność pomiędzy przedmiotem skargi, a zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji w sytuacji, gdy strony działają osobiście, Sąd powinien wezwać ich do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie. Której decyzji wstrzymania żądają. Odmienne stanowisko stałoby w sprzeczności z art. 6 p.p.s.a., który formułuje zasadę udzielania pomocy, poprzez powinność udzielania stronom występującym w sprawie bez fachowego pełnomocnika potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych. Przepis ten ma, bowiem na celu zabezpieczenie strony, nie mającej pomocy prawnej, przed pozbawieniem jej wpływu na toczący się proces i realizację jej uprawnień (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1999 r. sygn. II UKN 20/99, opubl. OSN 2001 r. Nr 4, poz. 10). W niniejszej sprawie wezwanie skarżących do sprecyzowania wniosku było tym bardziej uzasadnione, że zwracają się oni do Sądu o ochronę swoich praw podmiotowych, składając skargę na decyzję ostateczną równocześnie z tą skargą domagają się udzielenia im ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórkowego, błędnie ujmując jego źródło w decyzji organu I instancji. Skoro z treści skargi wynikało jednoznacznie, jaki cel chcą osiągnąć skarżący swoim wnioskiem, a jednocześnie pomiędzy tym celem a sformułowaniem wniosku o wstrzymanie wykonania wynika rozbieżność, to powinna zostać ona usunięta poprzez wezwanie skarżących do precyzyjnego sformułowania treści swoich żądań. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji ograniczył się do odczytania treści samego wniosku zawartego w skardze, przyjmując, iż nie dotyczył on wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd równie lapidarnie wskazał, iż wnioskodawcy nie uzasadnili powyższego wniosku, co wzbudza samo w sobie wątpliwości, skoro wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę z reguły powoduje wystąpienie przesłanki, uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe okoliczności na uwadze, wobec wadliwości zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.