IV SA/Wa 668/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I. F. i E. F. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.T. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. F., E. F. oraz K. R. – S. jest postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] umarzające postępowanie odwoławcze od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej firmy C. Sp. z o.o. nr [...] pod nazwą "C." na działce ewid. Nr [...] w miejscowości C., Gmina D., wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] marca 2007 r. znak: [...] Urząd Gminy D. wystąpił z wnioskiem o uzgodnienie warunków do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej firmy P. Sp. z o.o. nr [...] pod nazwą "C." lokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości C. w Gminie D.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda [...] uzgodnił ww. inwestycję pod warunkiem, iż w przypadku realizacji nowych budynków bądź rozbudowy istniejących w zasięgu oddziaływania anten nadawczych, może wystąpić konieczność zmiany warunków pracy stacji w taki sposób, aby obszary pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż graniczne, nie obejmowały swym zasięgiem miejsc dostępnych dla ludzi. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 378 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573) przedmiotowa inwestycja wymagała uzgodnienia z wojewodą. 1 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 Następnie organ stwierdził, iż analiza dokumentów pozwala na uznanie, że przedłożony raport oddziaływania na środowisko został sporządzony zgodnie z art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Planowana inwestycja będzie zlokalizowana na [...] m wieży. Budowana stacja będzie usytuowana na gruncie rolnym, najbliższa zabudowa znajduje się w odległości [...] m od projektowanej stacji - jest to dwukondygnacyjny budynek mieszkalny o wysokości [...] m n.p.t. Z załączonego raportu oddziaływania na środowisko wynika, że minimalna wysokość występowania przewidywanych obszarów rozkładu pól o poziomach wyższych od 0,1 W/m2 emitowanych przez anteny sektorowe minimalnego pochylenia wiązki (tilt 0°) wynosi 35,4 m n.p.t., maksymalnego pochylenia wiązki (tilt 6°) wynosi 35,5 m n.p.t. Zatem na obszarze dostępnym dla ludzi analizowana stacja spełni wymagania w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym, określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli A. i J. D., B. i A. D., E. i J. D., I. i E.F. - pismami z dnia [...] kwietnia 2007 r., B. C. - pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., w których zakwestionowali możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji na wskazanym terenie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.]., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż do dnia 31 grudnia 2007 r. organem właściwym do uzgodnienia w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego obligatoryjnego sporządzenia raportu, był wojewoda. Z dniem 1 stycznia 2008 r. kompetencje te przejął marszałek województwa, co wynika z art. 19 pkt 8 lit. b i art. 48 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w 2 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. nr 175, poz. 1462 ze zm.). W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227), która reguluje m.in. zagadnienia ocen oddziaływania na środowisko przeprowadzanych w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy, na podstawie których wydane zostało zaskarżone postanowienie, zostały uchylone art. 144 pkt 9 tej ustawy, uchylającym dział V i VI tytułu I ustawy - Prawo ochrony środowiska. Organ zauważył następnie, iż w obecnym stanie prawnym organem właściwym do załatwienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Podniósł, iż zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem 15 listopada 2008 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje marszałków województw przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, a dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Jak wynika z art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, wydane przez marszałka województwa, nie przysługuje zażalenie. Wobec tego należało umorzyć postępowanie odwoławcze w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem. Końcowo organ wskazał na art. 142 k.p.a., który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, w przedmiotowym przypadku - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. I. F., E. F., K. R. – S. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż nie wyrażają zgody na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] "C.", operatora sieci P. Sp. z o.o., 3 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 planowanej do lokalizacji na działce nr [...] w miejscowości C., Gmina D.. W motywach skargi skarżący zarzucili, iż Wójt Gminy D. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. błędnie określił obszar działki, która jest najniżej położona, a budowa stacji wraz z kontenerem obsługującym będzie wymagała znacznego podwyższenia terenu. To z kolei spowoduje wylanie wody ze strugi biegnącej po południowej stronie działki i zalanie sąsiednich nieruchomości. Nadto wskazali, że wbrew twierdzeniom organu, na przedmiotowym terenie znajduje się gęsta zabudowa - osiedle liczy ponad 1600 mieszkańców, zapewniona jest odpowiednia infrastruktura. Zakwestionowali również ocenę odległości między linią kolejową a stacją bazową (50 m) wskazując, iż długość całej działki od drogi kolejowej nie przekracza 50 m. Podkreślili również, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie oceny oddziaływania stacji na środowisko z udziałem społeczeństwa. Końcowo skarżący wnieśli o merytoryczne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem szkodliwego oddziaływania planowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 668/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."], w którym wskazano, że owe sądy stosują środki 4 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 określone w ustawie. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność aktu zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego, nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej: u.o.u.i.o.ś.]. Przepis art. 153 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje: 1) ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; 2) wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Zgodnie natomiast z treścią art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś., na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez: 1) ministra właściwego do spraw środowiska - nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów - nie przysługuje zażalenie. 5 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 W ocenie Sądu przepis art. 153 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. odnosi się do "postępowań głównych", prowadzonych na podstawie wskazanej ustawy Prawo ochrony środowiska, nie odnosi się natomiast do postępowań prowadzonych przez organ współdziałający w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc w trybie uzgodnieniowym, na podstawie art. 106 k.p.a. Zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W świetle jednak art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. taka możliwość została wyłączona w stosunku do postanowień wydanych przez organy wskazane w tym przepisie. Zdaniem Sądu dotyczy to zarówno spraw, w których postanowienie takie wydane zostało przez organ współdziałający po dacie wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. (na gruncie nowych przepisów), jak i przed tą datą, w sytuacji, gdzie - jak w kontrolowanej sprawie - zażalenia wniesione na gruncie uchylonych przepisów nie zostały rozpoznane przez organ odwoławczy przed datą wejścia w życie art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. W przedmiotowej sprawie postanowienie Wojewody [...], uzgadniające przedmiotowe w sprawie przedsięwzięcie, wydano w dniu [...] kwietnia 2007 r., natomiast zażalenia na nie wniesiono w dniu [...] kwietnia 2007 r., zatem przed datą wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. W ocenie Sądu, jak już powyżej wskazano, analiza treści art. 153 ust. 1 i 2 prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do postępowania prowadzonego przez organ uzgadniający ustawodawca wyłączył obowiązywanie zasady, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Postępowanie to winno być zatem przeprowadzone zgodnie z aktualnie obowiązującymi regułami. W konsekwencji, ponieważ w aktualnie obowiązującym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, że nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych przed wejściem w życie art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. Powołany przepis w jednoznaczny sposób wyłącza bowiem postanowienia uzgadniające spod kontroli instancyjnej, nie określając granic czasowych ich wydania. W takiej sytuacji, reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie 6 Sygn. akt V SA/Wa 668/09 zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych (por. K. Gruszecki. Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. LEX/el. 2009 - komentarz do art. 153). W związku z powyższym należy przyjąć, że w stosunku do zażaleń wniesionych przed dniem zmiany przepisów niedopuszczalne jest ich merytoryczne rozpoznanie przez organy wyższego stopnia, które zobowiązane są do stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania. W konsekwencji prowadzone przez nie postępowanie winno być umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - jako organu właściwego do załatwienia zażaleń na ww. postanowienie Wojewody [...] - z dnia [...] stycznia 2009 r. nie narusza prawa. Organ - jak wywiedziono powyżej - dokonał prawidłowej wykładni art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś., a wziąwszy pod uwagę okoliczności prawne sprawy zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Końcowo wskazać należy, iż formułowane w zażaleniu zarzuty przeciwko uzgodnieniu dokonanemu przez Wojewodę [...], powtórzone również w skardze, winny być podnoszone przez skarżących w toku postępowania głównego, tj. postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.