I OSK 1965/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: NSA Monika Nowicka del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 252/21 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 22 czerwca 2021 r. oddalił skargę M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Sądu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo skarżący zrzekł się prawa rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990, z późn. zm.), dalej: ugn, przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy i przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy przesłanki wymienione w niniejszym przepisie nie zostały spełnione; 2) art. 1 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego; 3) art. 1 § 1 i § 2 w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 kpa przez oddalenie skargi, mimo że organ odwoławczy nie dopuścił i nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego specjalisty, podczas gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga wiadomości specjalnych, a organ administracji publicznej na podstawie wymienionego przepisu może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie decyzją z [...] grudnia 2020 r. Starosta Powiatu I. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiących własność skarżącego o numerach ewidencyjnych działek [...] i [...], obręb [...] miasta I., w ten sposób, że udzielił E. S.A. z siedzibą w G. oddział w O. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej dwutorowej napowietrznej linii WN 110kV oraz przeprowadzenie urządzeń kablowej linii SN 15 kV i dalsze funkcjonowanie tych linii, a także zobowiązał inwestora do poinformowania właściciela nieruchomości o dniu rozpoczęcia prac, nie później niż 7 dni przed wejściem na działkę, zobowiązał inwestora do przywrócenia pierwotnego stanu działek lub wypłaty odszkodowania, zobowiązał każdoczesnego właściciela nieruchomości do udostępnienie niezbędnej części nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii oraz wskazał, że decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy pkt 1 zaskarżonej decyzji dotyczący określenia sposobu użytkowania nieruchomości, a w pozostałym zakresie uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że planowana inwestycja spełnia przesłanki pozwalające na uznanie jej za cel publiczny. Podniósł też, że inwestor przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości podjął rokowania ze skarżącym, które nie zakończyły się zawarciem porozumienia. Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie art. 124 ust. 1 ugn, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że znajduje on zastosowanie w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na przeprowadzenie w/opisanych inwestycji, przy czym sposób docelowego wykorzystania nieruchomości po jego ograniczeniu musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis ten wyznacza zatem zakres postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ugn, lub odmową wydania tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie wystąpił niewyjaśniony zakres stanu faktycznego uniemożliwiający wydanie zaskarżonej decyzji. Organy prawidłowo ustaliły bowiem, że przebieg i rodzaj inwestycji jest zgodny z obowiązującymi na poziomie lokalnym przepisami planistycznymi, a podjęte ze skarżącym rokowania nie zakończyły się uzyskaniem zgody na przeprowadzenie inwestycji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że obowiązujące przepisy wymagając podjęcia rokowań z właścicielem nieruchomości, nie regulują przebiegu rokowań ani sposobu czy momentu ich zakończenia, w związku z czym w sytuacji, gdy skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji, co zresztą zostało podkreślone w skardze kasacyjnej, należało uznać, że rokowania zostały podjęte i zakończone wynikiem negatywnym. Analiza zacytowanego powyżej art. 124 ust. 1 ugn wskazuje także, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na podstawie tego przepisu nie występują okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i wydania opinii biegłego. Jak wskazano powyżej, organ prowadzący postępowanie ma za zadanie ustalić, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji oraz że planowany sposób wykorzystania nieruchomości jest zgodny z obowiązującymi dokumentami planistycznymi albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Okoliczności te nie wymagają wiadomości specjalnych, w związku z czym brak jest podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Zauważyć przy tym należy, że autor skargi kasacyjnej konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego łączy z możliwością innego ustalenia przebiegu linii przesyłowych stanowiących przedmiot inwestycji. Jednakowoż przebieg inwestycji, a zarazem zakres ograniczenia sposobu wykorzystania nieruchomości został określony w rozpoznawanej sprawie w dokumentach planistycznych. Zatem kwestia określenia alternatywnego sposobu przebiegu inwestycji i powołania biegłego celem ustalenia tego przebiegu powinna być ustalana w toku postępowania zmierzającego do przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ugn. W konsekwencji powyższych ustaleń należało uznać, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.