II FSK 122/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. Spółka z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1658/08 w sprawie ze skargi M. Spółka z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1658/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. spółka z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona skarżąca w dniu 21 maja 2008 r. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 kwietnia 2008 r. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 19 czerwca 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia (np. wyciąg z rejestru sądowego). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego zostało skierowane do pełnomocnika strony skarżącej pismo, zawierające wezwanie do usunięcia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia wymienionych braków formalnych skargi wraz z pouczeniem, iż nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). W wykonaniu wezwania Sądu, w dniu 14 lipca 2008 r. pełnomocnik przesłał pełnomocnictwo udzielone adwokatowi J. T. przez M. S., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Prezydenta [...] W. z dnia 3 marca 2004 r. nr [...] o zmianie imienia i nazwiska Q. J. na M. S. oraz odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców z dnia 9 lipca 2008 r., w którym w rubryce "organ uprawniony do reprezentacji podmiotu" wskazano zarząd, M. S. nie został jednakże uwzględniony jako członek zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę powołując jako podstawę prawną art. 58 par. 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że pełnomocnik wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, ze udzielający mu pełnomocnictwa do reprezentowania M. Spółki z o. o. M. S. jest osobą uprawnioną do podpisania tego pełnomocnictwa. Sąd pierwszej instancji przyjął, że z przedstawionych dokumentów, nie wynika, że Q. J. wskazany w decyzji Prezydenta [...] W. i w odpisie z rejestru przedsiębiorców to ta sama osoba. Sąd podkreślił, iż gdyby przyjąć, że Q. J. wymieniony w obu dokumentach to ta sama osoba, to nie dokonano stosownych zmian w rejestrze przedsiębiorców przez cztery lata. W art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 z późn. zm., dalej ustawa o KRS) ustanowiono zasadę domniemania zgodności wpisów do rejestru z prawdą, którą to zasadę wzmacnia określona w art. 18 ust. 1 ustawy o KRS reguła odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych. W skardze kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę pełnomocnik spółki zarzucił Sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa materialnego: -polegające na niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o KRS przez przyjęcie, że domniemanie wynikające z tego przepisu nie ma charakteru wzruszalnego, - polegające na niezastosowaniu art. 4 i art. 7 pkt 1 lit a oraz art. 21 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 161, poz. 1688), które to przepisy stanowią, że akta stanu cywilnego, w tym decyzje o zmianie nazwiska stanowią wyłączny dowód zdarzeń w tych aktach stwierdzonych, - rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania przez przyjęcie, że pełnomocnik Spółki nie wykazał w terminie należytego umocowania do występowania w niniejszej sprawie oraz, że M. S. nie jest legitymowany do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej spółki, a także niezastosowanie art. 76 par. 1 kpa przez przyjęcie, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.); - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Autor skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego wskazał zatem podstawy skargi kasacyjnej przewidziane w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Zdaniem strony skarżącej Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że nie uzupełniła ona w terminie braków formalnych skarg, przyjmując, że przedłożenie odpisu z rejestru przedsiębiorców i decyzji Prezydenta [...] W. w sprawie zmiany nazwiska Prezesa Zarządu nie jest wystarczające dla wykazania prawidłowej reprezentacji Spółki. Stosownie do art. 28 par. 1 P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie na podstawie art. 29 P.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie zrobią, Sąd uprawniony jest w trybie art. 49 par. 1 P.p.s.a. wezwać ich do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia wskazując przykładowo wyciąg z rejestru sądowego. W art. 17 ust. 1 ustawy o KRS ustanowiono zasadę domniemania zgodności z prawdą wpisów do rejestru. Stwierdzić należy, że wpis do rejestru przedsiębiorców KRS osób uprawnionych do reprezentacji ma charakter deklaratoryjny. W niniejszej sprawie strona skarżąca przedłożyła odpis z rejestru przedsiębiorców, w którym w rubryce "organ uprawniony do reprezentacji" wskazano jako Prezesa Zarządu Q. J. ponadto przedłożono decyzję Prezydenta [...] W. orzekającej o zmianie imienia i nazwiska Q. J. na imię M. i nazwisko S., decyzję tę należy uznać za dokument urzędowy. Istotnie Zarząd skarżącej spółki nie zgłaszał zmiany imienia i nazwiska Prezesa Zarządu do KRS, niemniej jednak okoliczność ta nie może a priori przesądzać o tym, iż M. S. nie jest uprawniony do reprezentacji Spółki. Przyjąć należy, że art. 29 P.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 P.p.s.a, by wykazać swoje umocowanie. Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem sądu, któremu przedłożono dokument, jest badanie zgodności z prawem i autentyczności dokumentu. Dlatego też uzasadnienie znajduje praktyka określania już w wezwaniu do usunięcia braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości. Zgodnie z art. 39 pkt 1 ustawy o KRS, w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentowania. Praktyką jest wzywanie, wnoszących skargi spółek kapitałowych, do przedłożenia aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, co nie wyklucza jednak wykazywania uprawnienia do reprezentacji przedkładając inne dokumenty urzędowe, których autentyczność i zgodność z prawdą ocenia sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że M. S. był uprawniony do reprezentacji Spółki. Skoro zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 P.p.s.a. należało na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 182 par. 1 i par. 3 P.p.s.a. orzec jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest bezzasadny. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, mimo uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych od organu odwoławczego na rzecz Spółki, która wniosła skargę kasacyjną.