I FZ 428/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. G. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 605/12 pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I FZ 428/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 3 września 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 605/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania wniosek F. G. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 maja 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że – mimo wezwania – skarżący nie uzupełnił niewypełnionych w żaden sposób rubryk (od 6 do 14) złożonego na formularzu PPF wniosku, ani w terminie zakreślonym do dokonania tej czynności, ani później. Sąd wskazał, że nieuzupełnienie formularza uniemożliwiło mu merytoryczne rozpatrzenie wniosku i spowodowało zajście przesłanek do zastosowania art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej P.p.s.a.). Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym uznaniu, że zachodzą podstawy do pozostawienia wniosku przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego implikuje tezę przeciwną. Zdaniem skarżącego ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów jednoznacznie wynika, że istnieją podstawy do skutecznego żądania przyznania prawa pomocy, tym samym brak było również podstaw do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podkreślić, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do przyczyn, które wskazał Sąd pierwszej instancji jako podstawę pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że nie mógł rozstrzygnąć o zasadności wniosku, gdyż skarżący nie uzupełnił złożonego na formularzu wniosku. Wskazano zarówno na art. 252, jak i art. 257 P.p.s.a., z których to przepisów wynika zarówno rodzaj informacji koniecznych do ocenienia zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i forma, w jakiej informacje te powinny być sądowi administracyjnemu zaprezentowane oraz skutki uchylenia się od wypełnienia wezwania w tym zakresie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezsprzecznie, że choć formalnie wniosek został złożony zgodnie z wymogami z art. 252 § 1 P.p.s.a., tzn. na formularzu według ustalonego wzoru, zaniechanie wypełnienia tegoż formularza zgodnie z pouczeniem sprawił, że nie wynikają z niego dane umożliwiające merytoryczne odniesienie się do wniosku. W istocie wnioskodawca ograniczył się do wskazania WSA, do którego składa wniosek (rubryka 1), zidentyfikowania swojej osoby, sprawy, której wniosek dotyczy (choć w tym przypadku wyłącznie przez podanie sygnatury WSA) oraz sprecyzowania zakresu wniosku (tj. o zwolnienie od kosztów sądowych). W rubryce 5 (uzasadnienie wniosku) skarżący wskazał na to, że pozostaje na utrzymaniu żony, z którą ma rozdzielność majątkową i na to, że płaci alimenty na syna (bez podania ich wysokości). Rubryki od 6 do 14, w tym część formularza dotycząca oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (rubryki 6-9), jak i informacji o dochodach wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (rubryka 10) nie zostały w żaden sposób wypełnione, mimo zawartego w formularzu jednoznacznego pouczenia o tym, że "Każdą rubrykę niezacieniowaną należy wpisać albo skreślić". Skoro zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać przede wszystkim oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym, niewypełnienie rubryk dotyczących właśnie tych kwestii powoduje, że wnioskowi nie można nadać biegu. Stąd prawidłowo wystosowano do skarżącego wezwanie do uzupełnienia formularza przez wypełnienie rubryk od 6 do 14. Wezwanie to zawierało zarówno termin do dokonania tej czynności, jak i pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania, wraz ze wskazaniem podstawy prawnej, czyli art. 257 P.p.s.a., w świetle którego wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone, lecz strona nie uczyniła mu zadość. Żadna z tych okoliczności nie jest w zażaleniu kwestionowana. W tej sytuacji należy uznać, że twierdzenia strony o bezzasadności pozostawienia wniosku o przyznania prawa pomocy bez rozpoznania są nieusprawiedliwione, a Sąd pierwszej instancji trafnie zastosował art. 257 P.p.s.a., gdyż niewypełnienie zasadniczej części formularza PPF jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie w terminie skutkuje zajściem przesłanek z tego przepisu. Bez znaczenia przy tym pozostaje zarówno to, że do akt wnioskodawca załączył (po terminie zakreślonym do uzupełnienia braków wniosku) kilka dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, jak i to, że w innej sprawie złożony został prawidłowo wypełniony wniosek. Obowiązek złożenia wypełnionego formularza PPF dotyczy bowiem każdej ze spraw wszczętych przez skarżącego, a nie ulega wątpliwości, że wskazana czynność nie została przez stronę dokonana. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1-2 i art. 198 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. ----------------------- 3