II SA/Bk 481/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi Ż. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...], Starosta K. cofnął Ż. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1 i B, potwierdzone prawem jazdy nr [...], wydanym dnia [...] maja 2018 r. przez Starostę K. na druku [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. do Starosty K. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o cofnięcie Ż. P. uprawnień do kierowania pojazdami z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, tj. przestępstwa z art. 178a k.k. – prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. [...] Zamiejscowego Wydziału Karnego w K. z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...], warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko ww. na okres próby 2 lat. W związku z powyższym, w ocenie organu, w sprawie niniejszej ziściła się przesłanka z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990, ze zm., zwanej dalej: "P.r.d."). Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że ocena materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, że Ż. P. w dniu [...] stycznia 2019 r. kierowała pojazdem mechanicznym na drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości, tj. posiadając 0,42 mg/l i 0,39 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Wskazuje na to treść wyżej opisanego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, na zasadzie art. 66 i 67 k.k. W ocenie Kolegium, w takiej sytuacji, Komendant Wojewódzki Policji był zobowiązany do skierowania do Starosty K. wniosku o cofnięcie wobec odwołującej się przedmiotowych uprawnień. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołującej się, Kolegium wskazało, że art. 140 P.r.d. nadal obowiązuje, w związku z brzmieniem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 957). Skargę na ww. decyzję wniosła do sądu administracyjnego Ż. P., wskazując w niej, że jest osobą bezrobotną, ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 8 i 12 lat, z których jedno młodsze wymaga stałego leczenia i operacji. Mąż również zmaga się z chorobą, pracuje dorywczo. Podała, że uprawnienia do kierowania pojazdami są jej niezbędne, aby dowieźć syna raz w tygodniu do lekarza. Wskazała, że art. 140 P.r.d. został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. a popełniony przez nią czyn miał miejsce w dniu 20 stycznia 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę oraz podniósł zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. i art. 107 k.p.a. w zakresie braku informowania strony o sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy rozstrzygniecie organu I instancji o cofnięciu skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii AM, B1, B. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990, dalej: "P.r.d."), zgodnie z którym, starosta - na wniosek komendanta Policji, wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W pierwszej jednak kolejności odnosząc się do sporu w kwestii intertemporalnej, związanej z utratą przez przywołany przepis mocy obowiązującej wskazać należy, że Sąd uwzględnił, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak zauważyć należy, że równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Z powyższej regulacji wynika zatem, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Komunikat, o którym mowa w powołanym przepisie art. 14 ust. 2 nowelizacji do chwili obecnej nie został ogłoszony. Stąd też, zdaniem Sądu należy uznać, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a P.r.d. w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony (tak: wyrok WSA w Opolu z 6 czerwca 2019 r. II SA/Op 164/19 – pub. LEX 2688022, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2019 r. III SA/Kr 258/19 – pub. LEX 2652926). Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a P.r.d. mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia wyrokiem SR w Ł. [...] Zamiejscowy Wydział Karny w K. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...] marca 2019 r., że skarżąca popełniła w dniu [...] stycznia 2019 r. przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a czynu tego dopuściła się w okresie 2 lat od dnia wydania prawa jazdy, za prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy przyjąć należało ww. ustalenia stanu faktycznego, które stanowiły podstawę do zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a P.r.d. Z okoliczności faktycznych ustalonych w postępowaniu administracyjnym wynika bezsprzecznie, że skarżąca posiadała prawo jazdy od [...] maja 2018 r. a już w dniu [...] stycznia 2019 r. popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, określone w art. 178a § 1 k.k. i prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. VII Zamiejscowy Wydział Karny w K. z dnia [...] marca 2019 r. warunkowo umorzono wobec niej postępowanie karne. Ustalenia w tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiadają prawu. Nie są też kwestionowane przez strony postępowania, w tym samą skarżącą. W świetle powyższego za trafne należało uznać stwierdzenie organów, że w realiach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka obligatoryjnego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie wyżej omawianego przepisu. Skarżąca w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy popełniła bowiem przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Podzielić przy tym należy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że do cofnięcia uprawnień na podstawie omawianej regulacji nie jest wymagane skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie bowiem z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a P.r.d. do jego zastosowania wystarczające jest jedynie stwierdzenie popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie uregulowanie pozostaje w zgodzie z teorią prawa karnego, gdzie czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie kary za danego rodzaju przestępstwo. W odniesieniu do rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 66 § 1 ustawy z dnia 9 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. Dz. U. 2018 r. poz. 1600 ze zm.), sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Z przepisu tego wynika, że podstawą zastosowania warunkowego umorzenia musi być ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza tym samym przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa. W przypadku warunkowego umorzenia postępowania sąd karny stwierdza winę oskarżonego, jednak nie wymierza mu kary. Postępowanie karne zostaje w takim przypadku warunkowo umorzone na okres próby, który wynosi od roku do lat 3 (art. 67 § 1 K.k.). Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne potwierdza zatem zaistnienie danego czynu. Z wyżej wskazanych powodów zaskarżona decyzja nie narusza przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a P.r.d. W tym miejscu podkreślić należy, że kontrolowana decyzja ma charakter tzw. związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa wyżej. Treść art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a nie pozostawia bowiem swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy (gdyby organ nie cofnął skarżącej uprawnień wobec wypełnienia się dyspozycji przepisu, jego zachowanie byłoby zachowaniem contra lege – vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Gd 941/17). Podnoszone natomiast przez skarżącą okoliczności popełnienia czynu, jak również trudna sytuacja zdrowotna i materialna rodziny nie mogły stanowić o braku zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wyżej wskazano, w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie ww. przepisu, istotną okolicznością jest samo popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie okoliczności jego popełnienia. Nadto jak podniesiono w uzasadnieniu wyżej powołanego wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Gd 941/17: "Ratio legis tego przepisu, (...) było takie, aby pozbawiać uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy, dopuszczali się brawurowej jazdy, bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem obowiązywania tej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Ponadto, unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruchu". W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego, a dokonana w sprawie ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji, która spełnia wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Organy uwzględniły przy tym wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały ich prawidłowej oceny prawnej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a P.r.d., który co należy jeszcze raz podkreślić, do chwili obecnej nie został skutecznie derogowany. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.