II FZ 198/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2012 r., sygn. akt III SO/Łd 9/11 w przedmiocie odrzucenia wniosku W. S. o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III SO/Łd 9/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek W. S. (zwany dalej: skarżącym) o wymierzenie grzywny Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zwana dalej: u.p.p.s.a.) W uzasadnieniu sąd wskazał, że pismem z dnia 10 października 2011 r. skarżący złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. grzywny w trybie art. 55 § 1 u.p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 14 listopada 2011 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone na wskazany przez skarżącego adres do doręczeń w dniu 18 listopada 2011 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. W piśmie z dnia 23 listopada 2011 r. wnioskodawca wskazywał, że uiszczenie wpisu w zakreślonym terminie nie jest możliwe, albowiem – jak stwierdził – "mieszka za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela umocowanego do działań prawnych w imieniu i na rzecz wnioskodawcy". W związku z tym uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 220 § 2 u.p.p.s.a., tj. wyznaczenia terminu do uiszczenia opłaty od wniosku w terminie nie krótszym niż dwa miesiące. Skarżący nie uzupełnił braków fiskalnych wniosku pomimo upływu zakreślonego w wezwaniu terminu. 2. Sądu pierwszej instancji odwołując się do treści art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a. wskazał, że skarżący jako adres do doręczeń wskazał adres: "M. W., ul. O. [...], K." i tam odbierana była korespondencja. Na ten też adres skierowane zostało wezwanie do uiszczenia wpisu od wniosku. Wezwanie to, pod wskazanym adresem, odebrane zostało przez dorosłego domownika. Fakt jego odebrania przyznał sam skarżący w swoim piśmie z dnia 23 listopada 2011 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uiszczenia wpisu. W piśmie tym wprost wskazał na doręczenie mu wezwania do uiszczenia wpisu w dniu 18 listopada 2011 r. Pismo z dnia 23 listopada 2011 r. nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w K. w dniu 23 listopada 2011 r., tj. w pięć dni po dacie odbioru wezwania do uiszczenia wpisu od wniosku. Za niewiarygodne zatem sąd uznał twierdzenia skarżącego, jakoby swoją korespondencję nadawał on z miejscowości H., co miałoby uzasadniać – w jego ocenie – zastosowanie art. 220 § 2 ustawy p.p.s.a. i wydłużenie terminu do uiszczenia wpisu do dwóch miesięcy. W tej sytuacji sąd uznał, że skarżący, pomimo doręczenia wezwania do usunięcia braku fiskalnego wniosku, w wyznaczonym terminie nie uiścił wymaganego wpisu. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości i zarzucił naruszenie art. 220 § 2 u.p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. W związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że Sąd kasacyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 461, wydanym w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 220 § 1 u.p.p.s.a, przewodniczący wzywa do uiszczenia należnej opłaty sądowej w terminie siedmiu dni. Jednakże w przypadku, gdy pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznaczy termin do uiszczenia opłaty nie krótszy niż dwa miesiące (art. 220 § 2 cytowanego Prawa). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że W. S. jako adres do doręczeń wskazał adres siostry: "M. W., ul. O. [...], K.". Na ten adres kierowano korespondencję sądową, którą niewątpliwie otrzymywał skarżący, o czym może świadczyć treść składanych przez niego pism procesowych. Jednocześnie w toku postępowania W. S. podnosił, że mieszka poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i nie ma w kraju przedstawiciela umocowanego do działania w jego imieniu i na jego rzecz (por. m. in. pismo z dnia 23 listopada 2011 r. – k. 11 akt sądowych). Jako miejsce sporządzenia przesyłanych do sądu pism skarżący wskazywał H. (Wielka Brytania). W świetle tak przedstawionych okoliczności wezwanie do uiszczenia wpisu od wniosku powinno być poprzedzone ustaleniem, czy strona posiada miejsce zamieszkania za granicą. Na podstawie akt niniejszej sprawy można bowiem domniemywać, że skarżący w istocie nie mieszka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą do odmowy zastosowania art. 220 § 2 u.p.p.s.a. nie może być przy tym fakt ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, czy tym bardziej wskazanie adresu do korespondencji na terenie Polski. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustanowienie pełnomocnika do doręczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest bowiem równoznaczne z posiadaniem przedstawiciela, o jakim mowa w powołanym przepisie. Zakres umocowania takiego pełnomocnika jest ograniczony do czynności związanych z odbiorem i przekazywaniem korespondencji i nie obejmuje innych obowiązków procesowych strony, jak np. obowiązku opłacania pism w przewidzianym do tego ustawowo terminie. Przyjęcie odmiennego stanowiska czyniłoby zresztą omawianą regulację prawną pozbawioną jakiegokolwiek znaczenia. Skoro bowiem w świetle art. 299 § 1 i § 2 u.p.p.s.a. strona mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą jest zobowiązana do wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń wraz z wniesieniem skargi bądź najpóźniej na wezwanie sądu (pod rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia), to kierowanie wezwań do uiszczenia wpisu do strony, która zaniechała takiego obowiązku, a zatem nie wyznaczyła pełnomocnika do doręczeń, nie powinno mieć w ogóle miejsca. W konsekwencji wyznaczenie dłuższego terminu do uiszczenia opłaty, na podstawie art. 220 § 2 u.p.p.s.a., powinno następować właśnie w przypadku, gdy strona ustanowiła w kraju pełnomocnika do doręczeń, jeżeli tylko strona ta ma miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą i nie udzieliła umocowania do prowadzenia jej sprawy przez pełnomocnika, o jakim mowa w Rozdziale 3 Działu II cytowanego Prawa. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia zaistniałego w sprawie problemu pozostawała także okoliczność, że listy kierowane do sądu były wysyłane przez M. W. za pośrednictwem poczty w K.. Strona zamieszkała za granicą nie ma obowiązku nadawania przesyłek z adresu zagranicznego i może przekazywać korespondencję za pośrednictwem innych osób. 5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z 197 § 2 i art. 198 u.p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.