II OZ 1298/15

SENTENCJA Dnia 18 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 441/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 441/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik M. Z. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia cudzoziemca z terytorium RP. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz ww. decyzji z dnia [...] września 2014 r. i z dnia [...] września 2012 r., z uwagi na istnienie niebezpieczeństwa znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wobec Skarżącego. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że brak wstrzymania wykonania powyższych decyzji spowoduje wydalenie skarżącego z terytorium Polski, który zostanie w ten sposób pozbawiony możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. W konsekwencji stwierdził, że skarżący zostanie pozbawiony przysługującego mu prawa do sądu. W związku z tym udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania ww. decyzji jest w pełni uzasadnione (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1103/10). Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącego instytucja wstrzymania znajduje również odpowiednie zastosowanie odnośnie decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym, których uchylenie lub zmiany domaga się skarżący w ramach nadzwyczajnych trybów administracyjnych. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Zaskarżona decyzja nie kreuje nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków, a tym samym nie podlega wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Nie może zatem wywołać bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa). Ponadto sąd I instancji wskazuje, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie Ppsa, wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył – reprezentowany przez pełnomocnika – M. Z. zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 61 § 5 Ppsa poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. wydanej w toku postępowania zwyczajnego, dopiero gdy powstaną przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r., wydanej w toku postępowania o stwierdzenie nieważności, które to rozstrzygnięcie odmawiało stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2012 r., - art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 61 ust. 2 Ppsa poprzez błędne przyjęcie, że do oceny czy zaskarżona decyzja odmawiając stwierdzenia nieważności nie nadaje się do wykonania, wystarczające jest przyjęcie, że każda decyzja odmowna jako niekreująca obowiązków nie nadaje się do wykonania i braku oceny zasadności wstrzymania zaskarżonej decyzji przez pryzmat istnienia podstaw do wstrzymania orzeczenia wydanego w postępowaniu zwyczajnym (decyzja z dnia 7 września 2012 r.), - art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 166 Ppsa poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu WSA jakiejkolwiek oceny co do możliwości zaistnienia wobec skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wobec skarżącego, które to przesłanki warunkują wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. W związku z powyższym wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, tj. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu zażalenia w ocenie pełnomocnika skarżącego nie można opierać się tylko i wyłącznie na stwierdzeniu, że każda decyzja odmowna nie kreuje obowiązków skarżącego, a zatem nie nadaje się do wykonania. Na marginesie zauważa, że skarżący domagał się również wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], którą to okoliczność sąd I instancji zupełnie pominął. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazując na powyższe, stwierdzić trzeba, co równie słusznie eksponował sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r. sygn. SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] do takich aktów nie należy. Z tych też względów nie może strona skarżąca skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy art. 61 § 3 Ppsa, gdyż co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne. Trafnie tym samym wskazał sąd I instancji, że skarżona decyzja z uwagi na jej charakter nie uzasadnia jej wstrzymania. W decyzji takiej nie można, bowiem odnaleźć takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Słusznie zatem sąd I instancji nie dokonywał oceny co do możliwości zaistnienia wobec skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa, co zarzucała później strona w zażaleniu. Stwierdzić również trzeba, że co prawda konstrukcja art. 61 § 3 Ppsa daje sądowi administracyjnemu uprawnienie do wstrzymania wykonania nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, a więc i tych wydanych w postępowaniu zwykłym, jednak wymaga to złożenia przez skarżącą stosownego wniosku i uprawdopodobnienia wystąpienia ww. niebezpieczeństw. Orzekanie w tym przedmiocie jest również możliwe tylko, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a to w niniejszej sprawie słusznie wykluczono w pierwszej kolejności. Ponieważ prawidłowość oceny zaprezentowanej przez sąd I instancji nie została skutecznie podważona w rozpoznawanym zażaleniu z podanych wyżej przyczyn, środek ten jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.