I GZ 458/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1209/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1209/17 odrzucił skargę A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2019 nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, cytując treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), że doręczenie skarżącej zaskarżonej decyzji nastąpiło przez awizowanie przesyłki pocztowej. Pierwsze awizo miało miejsce 26 września 2017 r., a drugie 4 października 2017 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma (k-130 akt administracyjnych). Ponieważ skarżąca nie podjęła przesyłki, doręczenie decyzji uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu liczonego od dnia pierwszego awizowania, a więc doręczenie nastąpiło w dniu 10 października 2017 r. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 9 listopada 2017 r., podczas gdy została ona nadana przesyłką pocztową dopiero w dniu następnym, tj. 10 listopada 2017 r. (datownik na kopercie), a więc z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 1 p.p.s.a.. W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nakazujące wyczerpujące zbadanie sprawy przed wydaniem decyzji, naruszenie przepisów poprzez rozpoczęcie prowadzenia czynności w danej sprawie poprzez min. wysłanie odpowiedzi organu w danej sprawie a w późniejszym czasie bez wniosku strony doszukiwanie się zasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z powyższego wynika, że skuteczne złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu (rozstrzygnięcie w sprawie) nastąpi jeżeli skarga zostanie złożona przez stronę postępowania administracyjnego do właściwego miejscowo sądu wojewódzkiego za pośrednictwem tego organu, który wydał decyzję w terminie 30 dni od doręczenia stronie tej decyzji. Ustawodawca połączył określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi -rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie (decyzji). Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 k.p.a. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zaadresowana do skarżącej na adres Uników 78, 28-400 Pińczów została doręczona właśnie w trybie zastępczym wobec niezastania adresata pod wskazanym adresem. Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II RN 70/00, publ. OSNAPiUS 2001/19/574). O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. W niniejszej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja o pozostawieniu przesyłki w dniu 26 września 2017 r. w placówce pocztowej UP Pińczów. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję jest odpowiednia adnotacja o umieszczeniu zawiadomienia w skrzynce listowej. Z adnotacji poczty na przesyłce, która zawierała decyzję wynika także, iż po raz pierwszy awizowano ją w dniu 26 września 2017 r., drugie awizo nastąpiło w dniu 4 października 2017 r., a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 11 października 2017 r. Stwierdzić należy, iż przesyłka doręczona w trybie zastępczym w niniejszej sprawie spełnia wszelkie wymogi ustawowe. Podkreślić również należy, że powtórne zawiadomienie pozostawiono w terminie 7 dni od zawiadomienia pierwszego, przez co zachowano wymóg określony w treści art. 44 § 2 k.p.a. Zatem kwestionowanie w zażaleniu doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję jest bezpodstawne. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. organ uznał, że decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 10 października 2017 r., co odpowiadało upływowi 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki z placówki pocztowej (26 września 2017 r.). Wobec tego o dacie doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji nie decydowało jej ponowne odebranie w wyniku uwzględnienia jej wniosku przez organ odwoławczy w kwestii ponownego doręczenia tej decyzji, zawartego w piśmie z dnia 17 października 2007 r., ale doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. Organ przesłał tę decyzję jedynie do wiadomości strony czego nie można wiązać ze skutecznym doręczeniem w rozumieniu art. 44 k.p.a. Wprawdzie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia omyłkowo powołał w tym zakresie art. 73 p.p.s.a., który reguluje kwestię doręczenia zastępczego dokonywanego przez Sąd, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w sposób zgodny z przesłankami zawartymi w art. 44 k.p.a. ustalił, że doręczenie to było skuteczne i prawidłowe. Tym samym należy uznać, że złożenie skargi w dniu 10 listopada 2017 r. nastąpiło po upływie terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a., tj. 30 dni od dnia doręczenia decyzji i należało odrzucić skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.