II SAB/Po 223/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2022 r. zażalenia Wojewody na rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania zawarte w pkt IV wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Po [...] w sprawie ze skargi D. B. na bezczynność Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w pkt IV wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. UZASADNIENIE D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej również: WSA w Poznaniu; Sąd) skargę na bezczynność Wojewody (dalej również: Wojewoda; organ) w przedmiocie świadczenia wychowawczego, którą opłacił wpisem w kwocie 100 zł. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. tutejszy Sąd na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis, jako opłatę nienależną, wskazując, że w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Następnie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. WSA w Poznaniu: I. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku D. B. z dnia 5 sierpnia 2019 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego; II. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu powyższego wniosku, III. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, w piśmie procesowym z dnia 12 maja 2022 r. (data nadania pocztowego) wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (zawarte w punkcie IV wyroku), domagając się jego uchylenia. Organ argumentował, że w niniejszej sprawie, z uwagi na brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., ani nie powinien być pobrany od skarżącego wpis od skargi, też powinien być zasądzony od organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. (aktualnie: Dz.U. 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje m.in. na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej (pkt 9). Sąd wyjściowo zaznacza, że przedmiotowe zażalenie Wojewody na zawarte w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało w terminie opłacone przez organ wymaganym wpisem w wysokości 100 zł (patrz: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Po [...] i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2022 r. sygn. akt I OZ [...]). Wobec tego zaszły podstawy do nadania dalszego biegu sprawie wpadkowej dotyczącej zaskarżenia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Stosownie do treści art. 195 § 2 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W ocenie Sądu, zażalenie Wojewody w tej sprawie jest oczywiście zasadne w powyższym rozumieniu, gdyż orzekając w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania (pkt IV wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r.), tutejszy Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł (równowartość wpisu sądowego od skargi), mimo że skarżący nie był zobowiązany do uiszczenia w tej sprawie kosztów sądowych (w tym wpisu) z uwagi przedmiot sprawy i brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Jak wynika z art. 200 p.p.s.a., stronie skarżącej przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej osobiście – tak jak w niniejszej sprawie – lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). Jak już to zostało wyjaśnione, strona skarżąca nie była zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej ani też nie poniosła w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Nienależnie uiszczony wpis sądowy (w kwocie 100 zł) został zwrócony skarżącemu przed wyrokowaniem w sprawie, a ponadto strona nie wykazała poniesienia innych kosztów lub wydatków, o których mowa w art. 205 § 1 p.p.s.a. Wobec tego nie było podstaw do zasądzenia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, co jednak niezasadnie miało miejsce w pkt IV sentencji wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. Stwierdzenie powyższych okoliczności faktycznych i prawnych skutkuje koniecznością uwzględnienia wniesionego zażalenia i uchylenia postanowienia zawartego w pkt IV wyroku.