II GZ 247/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1295/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej na podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych oraz podania do publicznej wiadomości informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE A. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Audytowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymującą w mocy uchwałę Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej na podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych oraz podania do publicznej wiadomości informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody na skutek jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że skarżąca nie powołała okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, nie wskazała jaki jest zakres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Ponadto skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji dotyczących stanu posiadania środków finansowych, czy to na rachunku bankowym czy też w kasie. Przedstawienie powyższych danych umożliwiłoby ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez ustalenie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, pomimo że z akt sprawy wnika, że nałożona kara pieniężna stanowi niezasadne i nadmierne obciążenie Spółki, mogące spowodować wyrządzenie skarżącej znacznej szkody, w sytuacji gdy wydana decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność, - art. 133 § 1 p.p.s.a. in principio w związku z art. 166 p.p.s.a. przez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd I instancji, nie znajdujące umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym, z naruszeniem zasady wydawania orzeczenia na podstawie akt sprawy i w granicach prawa, a tym samym przyjęcie, że nie ma potrzeby udzielenia tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym w sprawie. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, a także o zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem – wbrew stanowisku strony skarżącej - to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, a sąd nie ma też obowiązku wzywania do "uzupełnienia braków" dokumentacji. Nie ma bowiem listy dokumentów, które należy przedstawić w takiej sytuacji. W istocie można przedstawić różne dokumenty - w zależności od okoliczności sprawy. To strona zna swoją sytuację materialną, to strona twierdzi, że niezbędne jest wstrzymanie wykonania decyzji i to strona wie, jakie dokumenty powinna przesłać, by poprzeć swoje twierdzenia. W rozpoznanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnej okoliczności na uzasadnienie swojego wniosku. Zwróciła się jedynie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, nie podejmując nawet próby wykazania, że wykonanie decyzji mogłoby ją narazić na znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Skarżąca w uzasadnieniu zażalenia nie podważała prawidłowości przyjęcia, że to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Przy czym, wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Ponadto należy podkreślić, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności skargi. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 517/12). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z tych, o jakich mowa w art. 209 p.p.s.a. Zwrot kosztów związanych z postępowaniem zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.), może zostać zasądzony w sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a.