I SA/Gd 889/17

SENTENCJA Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 11 lipca 2017 r. złożonym na formularzu PPF, którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 14 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżąca W. M. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jest właścicielką mieszkań o powierzchni 129 m2 oraz 49 m2 i łącznej wartości 1.300.000 zł, z których prowadzona jest egzekucja komornicza (lokale oczekują na licytację) oraz działki letniskowej o powierzchni 600 m2 i wartości około 86.000 zł, innego majątku nie posiada, prowadzi sama gospodarstwo domowe, nie uzyskuje żadnego dochodu – pozostaje na utrzymaniu syna, nie ponosi jakichkolwiek kosztów związanych eksploatacją mieszkania – niezapłacone rachunki za energię elektryczną spowodowały wyłączenie prądu, posiada zadłużenie z tytułu opłat czynszowych, posiada zasądzone zobowiązania cywilnoprawne w wysokości 137.000 zł oraz zobowiązania publicznoprawne w wysokości 12.219.365 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej i zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich złożonych zeznań podatkowych za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), a w przypadku ich niezłożenia za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 maja br., a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; c/ oświadczenia, czy wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna; w przypadku odpowiedzi twierdzącej przedłożenia zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego tę okoliczność; d/ w związku pozostawaniem na utrzymaniu syna podania informacji na temat wysokości dochodów syna i posiadanego przez niego majątku; e/ oświadczenia wnioskodawczyni, czy zamieszkuje wspólnie z synem, na którego utrzymaniu pozostaje, a jeżeli wnioskodawczyni zamieszkuje osobno podania kosztów utrzymania zajmowanej nieruchomości wraz z dowodami potwierdzającymi ich wysokość; f/ oświadczenia, czy wnioskodawczyni nadal pozostaje w związku małżeńskim i zamieszkuje wspólnie z małżonkiem, w przypadku odpowiedzi przeczącej – wyjaśnienia, czy którykolwiek z małżonków zainicjował postępowanie zmierzające do separacji lub rozwodu i udokumentowania tej okoliczności oraz przedłożenia oświadczenia małżonka w tym przedmiocie, w przypadku odpowiedzi twierdzącej – wskazania składników majątku małżonka oraz przedłożenia stosownych dokumentów na okoliczność źródła i wysokości jego dochodów oraz ponoszonych przez niego kosztów utrzymania zajmowanej przez małżonków nieruchomości; g/ oświadczenia syna wnioskodawczyni, czy poza ponoszeniem za wnioskodawczynię jej bieżących kosztów utrzymania udziela wnioskodawczyni pomocy finansowej, a jeżeli tak wskazania jej częstotliwości i wysokości przekazanej wnioskodawczyni w okresie od 1 maja br.; h/ oświadczenia, czy wnioskodawczyni korzysta z pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia (lub ich odmawiających); i/ dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawczyni, w szczególności obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności i zastosowane środki egzekucyjne; j/ dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań wnioskodawczyni (wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, banków i innych instytucji finansowych, kontrahentów, dostawców mediów, itp.); k/ w przypadku wspólnego zamieszkiwania małżonków i niezainicjowania przez nich postępowania zmierzającego do rozwodu lub separacji – przedłożenia dokumentów wymienionych w punktach a),b),h),i),j) dotyczących małżonka wnioskodawczyni. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 7 września 2017 r. (potwierdzenie odbioru, k. 25). Skarżąca w piśmie złożonym w dniu 14 września 2017 r. (data stempla pocztowego) wniosła o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów o 14 dni z uwagi na obszerność żądanej dokumentacji. Zarządzeniem z dnia 20 września 2017 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącej w części, przedłużając termin o 7 dni, o czym skarżąca została poinformowana w dniu 4 października 2017 r. (potwierdzenie odbioru, k. 30). Skarżąca w dniu 10 października 2017 r. (data stempla pocztowego) przedłożyła postanowienia komornika z dnia 16 listopada 2015 r. o przekazaniu sprawy oraz z dnia 30 listopada 2016 r. o powołaniu biegłego do wykonania czynności niezbędnych dla sporządzenia opisu i oszacowania nieruchomości, wydruki zeznania podatkowego PIT-37 za 2016 r. oraz zaświadczenie z banku z dnia 10 października 2017 r. o posiadanych rachunkach. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, iż jest on niepełny i nie usuwa wszystkich niejasności odnoszących się do sytuacji finansowej skarżącej. Po pierwsze należy podkreślić, iż skarżąca pomimo wezwania, poinformowania jej o skutkach jego niewykonania oraz przedłużenia terminu do jego wykonania nie przedłożyła wielu z wymienionych dokumentów. I tak skarżąca uchyliła się od wyjaśnienia, czy faktycznie prowadzi sama gospodarstwo domowe, a jeśli tak wskazania, z jakich środków ponosi konieczne koszty utrzymania, skoro nie zadeklarowała żadnych dochodów ani zasobów finansowych, czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, na którego utrzymaniu pozostaje oraz z małżonkiem, a jeśli tak podania informacji na temat wysokości ich dochodów oraz majątków. Nie złożyła również oświadczenia, czy zamieszkuje wspólnie z innymi osobami, a jeżeli tak, w jakim stopniu każda z tych osób partycypuje w kosztach utrzymania wspólnie zajmowanej nieruchomości, jak również oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej wraz z odpisami decyzji przyznających lub odmawiających jej świadczeń. Nie przedłożyła oświadczenia syna co do częstotliwości i wysokości udzielanej jej pomocy finansowej, zaświadczenia właściwego organu, że posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz dokumentów obrazujących wysokość jej aktualnego zadłużenia (przedłożone dokumenty obrazują wysokość egzekwowanego zadłużenia aktualną na dzień 16 listopada 2015 r., a zatem sprzed 2 lat). Nadto należy zauważyć, iż skarżąca przedłożyła wprawdzie zaświadczenie z banku dotyczące prowadzonych dla niej rachunków bankowych (do płatności krajowych i zagranicznych), jednakże uchyliła się od przedłożenia wyciągów, obrazujących historię i salda tych kont z okresu ostatnich trzech miesięcy, pomimo że została do tego wyraźnie zobowiązana w wezwaniu. Tym samym skarżąca nie udostępniła żadnych informacji o wysokości wpłat, wypłat i sald księgowanych na posiadanych przez nią rachunkach bankowych w okresie, w którym winna już liczyć się – w związku z wniesieniem skargi – z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Powstałe wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej wynikające z treści złożonego przez nią na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – w którym nie wskazała żadnych osób w rubryce nr 6 (wpisując "brak") przeznaczonej dla podania stanu rodzinnego, jednocześnie wskazując w rubryce nr 10 przeznaczonej dla wykazania dochodów, że pozostaje "na utrzymaniu syna", zaś w rubryce nr 11 przeznaczonej dla wykazania zobowiązań i stałych wydatków, że "nie mam żadnych wydatków, prąd wyłączony, czynsz niezapłacony" – nie zostały wyjaśnione przez skarżącą, pomimo że została ona wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń w tym zakresie. Stwierdzić należy, iż skarżąca, uchylając się od podania informacji oraz przedłożenia dokumentów istotnych dla oceny jej sytuacji, sama uniemożliwiła ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji nie można przyjąć, iż nie jest ona w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Przypomnieć raz jeszcze należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w zakresie udzielenia dodatkowych informacji, mających na celu weryfikację wskazanych we wniosku danych. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, co musi skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.