II SA/Sz 1156/17

SENTENCJA Dnia 4 grudnia 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE H. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej (dz. [...] o pow. [...] ha z obr. [...] S. ) przez zezwolenie E. Spółce z o.o. z siedzibą w P. na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, względnie obciążenie kosztami sądowymi wnioskodawcę jako podmiot, który odpowiada za brak możliwości zawarcia porozumienia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, że posiada ˝ domu w B. o pow. ok. [...] m2 (o wartości [...] zł), a także gospodarstwo rolne w S. o pow. [...] ha (ugory, nieużytki). W gospodarstwie znajduje się stary poniemiecki dom z zabudowaniami gospodarczymi, które są bez wartości handlowej. Wartość gospodarstwa wynosi [...]. zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jej wydatki stałe to ok. [...] zł za media miesięcznie, ok. [...] zł za leki i ok. [...] zł rocznie za ogrzewanie. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. do przedłożenia dokumentów źródłowych pełnomocnik skarżącej oświadczył, że przedkłada wyciągi ze wspólnego skarżącej i jej córki M. O. konta bankowego, za ostatnie trzy miesiące. Wyjaśnił, że skarżąca w okresie od czerwca 2017 r. do 13 listopada 2017 r. przebywała w nieruchomości położonej w [...]. Za dostawę energii elektrycznej do tej nieruchomości w 2017 roku zapłaciła [...] zł, a za dostawę wody [...] zł. Ponadto korzystała z butli gazowej za której wymianę płaciła [...] zł miesięcznie. Inne wydatki na utrzymanie nieruchomości w [...] to ok. [...] zł rocznie na koszenie trawy i [...] zł rocznie na smarowanie dachu lepikiem, a także podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł (za 2017 r.). Natomiast w B. H. O. jest współwłaścicielką domu w ˝ części, w którym są wydzielone dwa mieszkania, ale posiadają wspólne instalacje. Na parterze mieszka siostra skarżącej wraz z mężem, a na poddaszu skarżąca. Rachunki za gaz i wodę przychodzą na siostrę skarżącej, a rachunki za energię elektryczną na H. O., która ponosi ˝ opłat stałych i [...] opłat zmiennych za wszystkie media, płaci też połowę należnego podatku od nieruchomości. Z wyjaśnień pełnomocnika wynika, że za ostatni rok skarżąca zapłaciła za gaz średnio [...] zł miesięcznie, za wodę [...] zł miesięcznie, oraz podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł. W listopadzie 2017 r. kupiła węgiel za kwotę [...]zł i drewno opałowe za kwotę [...]zł, co powinno wystarczyć do końca okresu grzewczego. Wskazał, że wnioskodawczyni ma też problemy zdrowotne, w październiku 2017 r. wydała na leki [...] zł, ale nie posiada dowodu zakupu leków. Pełnomocnik przedłożył kopię decyzji o waloryzacji wojskowej renty rodzinnej z 6 marca 2017 r. (wysokość świadczenia do wypłaty [...] zł), kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. za 2017 r., dokument dostawy węgla, trzy potwierdzenia przelewu za energię elektryczną na kwoty [...]zł w październiku [...] zł we wrześniu 2017 r. i [...] zł w sierpniu 2017 r., dokonane z rachunku bankowego A. O., trzy faktury za gaz (za okres od 1 lipca 2017 r. 31 sierpnia 2017 r. na kwotę [...]zł, od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. na kwotę [...]zł i rozlicznie za okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r. z którego wynika, że w tym okresie zużyto gazu za kwotę [...]zł). W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, tj. takich, które nie mają żadnych dochodów, albo których dochody są niewielkie i pozwalają na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty wynoszącej [...] zł netto miesięcznie, a jej wydatki stałe wynoszą [...] zł miesięcznie na media i leki, a także [...] zł rocznie na ogrzewanie. Z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że wydatki skarżącej na utrzymanie posiadanych nieruchomości są niższe od deklarowanych. Wydatki za dostawę wody, energii elektrycznej i za gaz dotyczące nieruchomości położonej w [...] wyniosły ok. [...] zł miesięcznie, a wydatki na media dotyczące nieruchomości położonej w B., w części przypadającej na skarżącą, wyniosły ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto, skarżąca zapłaciła podatek od obydwu nieruchomości (odpowiednio [...] zł i [...] zł za 2017 r.) i kupiła opał za kwotę [...]zł do domu w B. w listopadzie 2017 r. Wnioskodawczyni nie udokumentowała deklarowanych wydatków na leczenie. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 października 2017 r. Ocena złożonego wniosku oraz przedłożonych dokumentów źródłowych nie pozwoliła na uznanie, że skarżąca rzeczywiście znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Skarżąca utrzymuje się z wojskowej renty rodzinnej w kwocie [...]zł miesięcznie netto, ponosi koszty utrzymania domu w B. którego jest współwłaścicielką, a także koszty utrzymania nieruchomości rolnej w [...]. Z wniosku wynika, że nieruchomości te mają znaczną wartość majątkową. Koszty dostaw mediów do tych nieruchomości są niższe od deklarowanych we wniosku i nie przekraczają łącznie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie udokumentowała wydatków na leki. Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego M. O., na który wpływa renta rodzinna wnioskodawczyni, trudno zorientować się które operacje dotyczą potrzeb skarżącej, a które są przeznaczone na inne cele. Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca uzyskuje stałe dochody, w wysokości pozwalającej na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Dochody te pozwalają na utrzymanie dwóch nieruchomości, w tym na opłacenie koszenia trawy i prac konserwacyjnych domu znajdującego się w [...]. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, by wnioskodawczyni miała problemy z terminowym regulowaniem należności. Analiza wniosku i dokumentów źródłowych pozwala na uznanie, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi, korzystając z posiadanych zasobów i możliwości. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżącej będzie przysługiwać od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek o zwrot kosztów postępowania należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.