II SA/Rz 961/13

SENTENCJA z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na czynności urzędowe Powiatowego Lekarza Weterynarii [...] w przedmiocie zakazu handlu kanarkami i ptakami egzotycznymi - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 1 października 2013 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga Stowarzyszenia [...] wniesiona za pośrednictwem Powiatowego Lekarza Weterynarii [...] na "czynności urzędowe podejmowane przez ww. organ na podstawie art. 10a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt polegające na zakazie handlu kanarkami i ptakami egzotyczny na giełdach zoologicznych, targach i targowiskach na terenie R.". Strona skarżąca domagała się ich uchylenia i stwierdzenia, że były one niezgodne z prawem. W uzasadnieniu skargi podano, że w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt dokonanej ustawą z 16 września 2011 r. w zakresie zakazu handlu na giełdach, targach i targowiskach zwierzętami domowymi Powiatowy Lekarz Weterynarii [...] prezentuje stanowisko, że zakaz ten obejmuje również kanarki i ptaki egzotyczne. Podjęte zaś przez ten organ czynności urzędowe doprowadziły do sytuacji, że osoby sprzedające lub kupujące ww. ptaki są usuwane z terenu giełd i targowisk oraz zagrożone karami. Stowarzyszenie prowadziło z organem korespondencję starając się wpłynąć na zmianę tego stanowiska, jednak bezskutecznie. Powiatowy Lekarz Weterynarii twierdzi, że stosowana przez niego wykładnia przepisów o zakazie handlu kanarkami jest prawidłowa. W ocenie strony skarżącej czynności podjęte przez organ, w szczególności zalecenia dla służb porządkowych, były bezprawne. Podjęte przez organ czynności należało przy tym zakwalifikować jako akty i czynności określone w art. 52 § 4 Ppsa. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii wyjaśnił, że w piśmie z 22 kwietnia 2013 r. A. J. w imieniu Stowarzyszenia [...] zwrócił się o informację, czy w świetle obowiązujących przepisów członkowie Stowarzyszenia mogą sprzedawać kanarki, papugi i ptaki egzotyczne na giełdach, a także o interpretację przepisów dotyczących tej kwestii. W odpowiedzi z 22 maja 2013 r. poinformowano wnioskodawcę, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o ochronie zwierząt zabronione jest wprowadzanie do obrotu zwierząt domowych na giełdach. W reakcji na ww. pismo Stowarzyszenie wywiodło skargę, w której skarżący kwestionują stanowisko organu. W ocenie Powiatowego Lekarza Weterynarii przedmiot skargi nie podlega jednak kognicji sądu administracyjnego. Udzielone wnioskodawcy wyjaśnienie co do obowiązywania przepisów prawa nie stanowi aktu lub czynności określonych w art. 3 pkt 4 Ppsa. Zarządzeniem z 22 października 2013 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do sprecyzowania przedmiotu skargi (k.28) przez dokładne opisanie "czynności urzędowych", które "należy traktować jako akty i czynności opisane w art. 52 § 4 Ppsa". W piśmie z 4 listopada 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej podał, że czynności urzędowe Powiatowego Lekarza Weterynarii polegały na udzielaniu wytycznych, wskazówek interpretacyjnych ustawy o ochronie zwierząt oraz ustnych decyzjach lekarzy weterynarii dyżurujących na giełdach kierowanych do hodowców kanarków, policji i Straży Miejskiej [...], co rodziło skutki w postaci interwencji tychże organów z użyciem siły fizycznej i kierowaniem do Sądu wniosków o ukaranie. Wyjaśniono również, że przed wniesieniem skargi skierowano do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwania takie (dołączone do skargi) kierowano również do Powiatowego Lekarza Weterynarii [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "P.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Dla tego celu niezbędne jest ustalenie przedmiotu zaskarżenia i ocena, czy mieści się on w granicach właściwości sądu administracyjnego, które w szczególności wyznaczają przepisy art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Analizując wypowiedzi strony skarżącej stwierdzić należy, że zmierza ona zasadniczo do poddania kontroli sądu stanowiska organu w przedmiocie interpretacji art. 10a ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 856), względnie wydawanych przez ten organ bliżej nieskonkretyzowanych "zaleceń dla służb porządkowych". Tak określony przedmiot skargi nie podlega jednak kognicji sądu administracyjnego, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Opisanych przez stronę skarżącą "czynności" Powiatowego Lekarza Weterynarii nie można zakwalifikować do żadnej z kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w tym "aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa". P.p.s.a. dopuszcza wprawdzie sądową kontrolę pisemnych interpretacji przepisów prawa, jednak ogranicza ją do prawa podatkowego w sprawach indywidualnych. W odrębnych aktach prawnych przewiduje się również możliwość wystąpienia w indywidualnej sprawie do właściwego organu o wydanie pisemnej interpretacji niektórych przepisów (por. art. 10 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 oraz art. 83d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585), jednak regulacji takich brak w materii poruszonej przez skarżące Stowarzyszenie. Stanowisko prezentowane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w odpowiedzi na zapytania kierowane przez Stowarzyszenie nie jest decyzją ani postanowieniem, jak również nie spełnia kryteriów aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze podkreśla się, że o kwalifikacji "aktu lub czynności" decyduje to, czy dany akt (czynność), nie będący decyzją lub postanowieniem, podjęty został przez organ administracji publicznej w indywidualnej, konkretnej sprawie z zakresu administracji publicznej, którą rozstrzyga w sposób władczy i dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających bezpośrednio z konkretnych przepisów prawa (por. A. Kisielewicz, Akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (w:) Instytucje Procesu Administracyjnego i Sądowoadministracyjnego, Księga jubileuszowa dedykowana prof. L. Żukowskiemu, Przemyśl-Rzeszów 2009; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, komentarz do art. 3; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.02.2008 r. I OPS 3/2007). Tymczasem zamiarem Stowarzyszenia było uzyskanie informacji o zakresie znaczenia ustawowego pojęcia "zwierzę domowe". Jednak Powiatowy Lekarz Weterynarii, którego zakres kompetencji określa w szczególności ustawa z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744), udzielając stosownej odpowiedzi nie podjął aktu administracyjnoprawnego, który mógłby zostać poddany kontroli sądu. Wprawdzie jest on uprawniony do sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt (art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. g cyt. ustawy), który wykonywany jest na podstawie przepisów odrębnych (art. 3 ust. 3), to jednak brak jest regulacji, które uprawniałyby go do władczego rozstrzygania o interpretacji przepisów (art. 34a ustawy o ochronie zwierząt). Opisane działanie organu polegające na wyjaśnieniu określonych przepisów prawa stanowiło niewiążące (niewładcze) wypowiedzenie poglądu na temat znaczenia określonych norm prawnych i nie stanowiło aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.03.1998 r. II SA 1155/97, ONSA 1999/2 poz. 51). Za czynności takie nie można było uznać również "zaleceń dla służb porządkowych" tak z powodu braku ich skonkretyzowania, jak i braku ich skierowania do skarżącego Stowarzyszenia w jego indywidualnej sprawie. Z podanych względów orzeczono o odrzuceniu skargi.