I OZ 993/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1704/11 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] przekazującą nieodpłatnie na rzecz Miasta Poznań mienie Skarbu Państwa, stanowiące własność nieruchomości położonej w Poznaniu, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1.0754 ha. W dniu 1 sierpnia 2011 r. Miasto Poznań wniosło, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia realna możliwość wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego w ten sposób, że wnioskodawca stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] maja 2009 r., może jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, przenieść na osobę trzecią prawo własności nieruchomości objętej ww. decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wnioskodawca wykazał zaistnienie przesłanek o których stanowi art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W ocenie sądu decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Oznacza to, że istnieje realna możliwość zbycia nieruchomości, która może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1704/11, na podstawie art. 61 §3 i §5 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, zaskarżając je w całości. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia wywodzono m.in., że stwierdzenie nieważności było jedynym sposobem na odzyskanie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu władania nieruchomością. Fakt, że [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu może po wydaniu decyzji nadzorczej ujawnić swoje prawo w księdze wieczystej nie wiąże się jednak ani z wyrządzeniem znacznej szkody, ani ze spowodowaniem powstania trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Może jedynie przez wpis przysługującego jej prawa własności usunąć niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Uzgodnienia treści księgi wieczystej nie można zaś uznać za istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Wywodzono ponadto, że miasto Poznań nie wykazało, że [...] sp. z o.o. zamierza wykorzystać swoje uprawnienia właścicielskie do przedmiotowej nieruchomości i zbyć nieruchomość na rzecz osób trzecich. Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie miasto Poznań wniosło o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2009 r. dotyczącej nieodpłatnego przekazania na rzecz miasta Poznań własności nieruchomości położonej w Poznaniu, stanowiącej mienie Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej miasta Poznań, obrębie [...] Ż., jako działka nr A. W głównych motywach decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdzono m.in., że działka nr A nie stanowiła w dacie komunalizacji własności Skarbu Państwa. Natomiast przekazanie gminie mienia, które nie stanowiło własności ogólnonarodowej, pozostawało w sprzeczności z treścią art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Co do zasady, prawdopodobieństwo zaistnienia szkody lub powstania trudnego do odwrócenia skutku powinno wynikać z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przyjęcie powyższego jest zasadne przede wszystkim w sytuacji, gdy skonkretyzowanie potencjalnych - szkody lub trudnego do odwrócenia skutku - przez sam Sąd, jest utrudnione chociażby ze względu na rodzaj decyzji lub ilość uczestników postępowania w sprawie (chodzi o ich ewentualne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, które mogą zaistnieć w związku z wykonaniem aktu lub czynności). Skoro w stanie faktycznym sprawy, na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. o stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2009 r. dotyczącej nieodpłatnego przekazania na rzecz miasta Poznań własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr A, to w tym stanie sprawy istnieje możliwość spowodowania istotnej zmiany stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw. W szczególności – jak zasadnie stwierdził sąd I instancji – istnieje realna możliwość zbycia nieruchomości, co może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży. W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.