I OZ 884/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 28/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Skarżąca Spółka w dniu 14 grudnia 2007 r. wniosła skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników. Z uwagi na to, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej złożenia zwrócono się do Sądu o jego przywrócenie. We wniosku wskazano, iż do uchybienia terminu doszło na skutek odbioru zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji w siedzibie skarżącego, która nie przekazała decyzji do rąk osoby odpowiedzialnej za obsługę korespondencji. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jak podniósł Sąd, zainteresowany wskazał na postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r. II SA/ Po 2646 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma stanowi okoliczność faktyczną, która może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu to właśnie orzeczenie może stanowić podstawę do odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia skargi. Z tezy zacytowanego orzeczenia NSA wynika, że nawet niewątpliwy fakt doręczenia korespondencji osobie nieupoważnionej do jej odbioru nie powoduje automatycznie przywrócenia terminu w razie jego uchybienia. Ponadto Sąd stwierdził, że istotne znaczenie dla niniejszego postępowania ma, że adresat korespondencji powinien obalić domniemanie właściwego doręczenia, w tym przypadku wykazać, że otrzymała ją osoba nieupoważniona. Dopiero w następnej kolejności winien uprawdopodobnić, iż z tej przyczyny doszło do uchybienia terminu. Będą tu zatem istotne daty doręczenia korespondencji osobie właściwej i data złożenia pisma, dla którego termin wniesienia upłynął. W niniejszej sprawie skarżący nawet na zapytanie Sądu nie podjął próby obalenia domniemania doręczenia spornej decyzji osobie upoważnionej do takich czynności ze zwrotnego odbioru. Jak wskazał Sąd art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu skarżący ogólnie przywołał okoliczność wadliwego doręczenia decyzji ostatecznej, która ma stanowić uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, nie podejmując nawet próby wskazania kto podjął przesyłkę i że była to osoba rzeczywiście nieuprawniona do dokonania tej czynności. Tym samym nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy. Na marginesie Sąd dodał, że w aktach sądowych znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru wysłanej do skarżącego korespondencji, której odbiór potwierdziła osoba, która kwitowała odbiór spornej decyzji (zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji kwitowane 18 styczeń, 22 styczeń, 15 kwietnia 2008r., a także znajdujące się w aktach administracyjnych potwierdzenie odbioru z 24 kwietnia 2007 r.). Na tych dokumentach znajduje się pieczątka skarżącej. Ten fakt wydaje się zaprzeczać tezie, że decyzję odebrała osoba nieupoważniona, gdyby istotnie tak było po zdarzeniu, które jest przedmiotem niniejszego postępowania - osoba ta - przyjąć należy, że jest ona odpowiedzialnym pracownikiem, a pracodawca odpowiedzialnym pracodawcą, nie dokonywałaby czynności odbioru przesyłek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o.o. w B., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając mu naruszenie: I. art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił przyczyny, dla której doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007r., a tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wobec czego zasadne było wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. II. art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż wnioskodawca zobligowany jest do wiarygodnego uprawdopodobnienia, kiedy ustąpiła przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, co warunkuje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa. Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Mając powyższe na uwadze, w ocenie skarżącego - zadośćuczynił on obowiązkowi uprawdopodobnienia istnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący bowiem w piśmie z dnia 16 maja 2008 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, ponownie wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję organu II instancji została odebrana przez osobę nieuprawnioną przez skarżącego do odbioru korespondencji, która nie przekazała kompetentnej osobie przedmiotowej przesyłki bezpośrednio po jej doręczeniu przez listonosza. W związku z tym, osoby posiadające kompetencje w zakresie odbioru korespondencji nie posiadały wiedzy, iż miało miejsce doręczenie ww. przesyłki, której nie został nadany dalszy bieg. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi tak jak tego wymaga art. 87 § 2 k.p.a. Za mało przekonujące w szczególności należy uznać twierdzenia skarżącej, że przedmiotową decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007 r., odebrała osobą nieuprawniona przez skarżącą do odbioru korespondencji. W tym zakresie za istotne trzeba uznać zawarte przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustalenia, iż ta sama osoba, która potwierdziła odbiór tej decyzji, potwierdziła także wcześniej odbiór decyzji - nakazu tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2007 r. , od którego Spółka wniosła odwołanie. Ta sama osoba odbierała również korespondencję w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Należy ponadto zaznaczyć, iż jak wynika z akt administracyjnych i sądowych w wyniku odbioru przez omawianą osobę wskazanej korespondencji następowała stosowna reakcja ze strony skarżącej Spółki w postaci wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym czy odpowiedzi Spółki na wezwania Sądu, w tym wniesienie rozpoznawanego zażalenia, co oznacza, iż korespondencja ta dochodziła do odpowiedniej komórki organizacyjnej Spółki. Mając powyższe na uwadze za mało wiarygodne należy uznać twierdzenia skarżącej Spółki, iż osoba, która stale odbierała korespondencję w sprawie niniejszej nie była uprawniona do odbioru przedmiotowej decyzji. W tym miejscu należy zaznaczyć, że za sposób obiegu korespondencji w strukturze przedsiębiorstwa w tym za ewentualne zaniechania i błędy pracownika uprawnionego do jej odbioru polegające na przykład na spóźnionym jej przekazaniu do właściwej komórki organizacyjnej firmy konsekwencje procesowe ponosi to przedsiębiorstwo, będące stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tej sytuacji za nieuzasadnione należy uznać podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. Za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż w sprawie niniejszej Sąd orzekał merytorycznie badając kwestię winy strony w uchybieniu terminu. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało bowiem odstąpić od postępowania w sprawie ustalenia, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Tym samym Sąd przyjął, iż wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy. Zarzut naruszenia tego przepisu jest więc niezrozumiały. W przedstawionej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008 r. odmówił [...] Sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z dnia [...] maja 2007 r., w przedmiocie wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników, z powodu nie uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.