I C 586/22
Суди загальної юрисдикції2024-03-07
Номер справи
I C 586/22
Дата рішення
2024-03-07
Тип
SENTENCE
Судді
Agnieszka Kuryłas (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->I C 586/22</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 07 marca 2024 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydział I Cywilny </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie następującym :</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong> sędzia Agnieszka Kuryłas</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant:</strong> sekretarz sądowy Kamila Żebryk</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 roku w Szczecinie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa:</strong> <span class="anon-block">A. S.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko:</strong> <span class="anon-block">Gminie M.</span> <span class="anon-block">S.</span> – <span class="anon-block"> Zarządowi (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o ustalenie</p>
<p>1.
ustala , że wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> , dokonane powódce <span class="anon-block">A. S.</span> przez pozwaną <span class="anon-block">Gminę M.</span> <span class="anon-block">S.</span> – <span class="anon-block"> Zarząd (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> pismem z dnia 28 lutego 2022 r jest bezskuteczne , a w konsekwencji stosunek najmu lokalu mieszkalnego , wynikający z umowy zawartej w dniu 05 grudnia 1972 r z późniejszymi zmianami istnieje i nie został skutecznie wypowiedziany ,</p>
<p>2.
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 487 zł ( czterystu osiemdziesięciu siedmiu złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty .</p>
<p>Sędzia Agnieszka Kuryłas</p>
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->I C 586/22</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 24 czerwca 2022 roku przeciwko <span class="anon-block">Gminie M.</span> <span class="anon-block">S.</span> – <span class="anon-block"> Zarządowi (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> powódka <span class="anon-block">A. S.</span> wniosła o ustalenie, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu zawartej w dniu 5 grudnia 1972 roku, której przedmiotem jest lokal mieszkalny położony w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2022 roku jest bezskuteczne, o ustalenie, że stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> istnieje i nie został skutecznie wypowiedziany oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 5 grudnia 1972 roku strony zawarły umowę najmu lokalu mieszkalnego mieszczącego się w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. W 2020 roku powódka podjęła decyzję o remoncie mieszkania, nadto w połowie 2020 roku mieszkanie powódki zostało całkowicie zalane, o czym została zawiadomiona strona pozwana. W związku z powyższym powódka na czas wykonywania prac przeniosła się do mieszkania swojej córki. Powódka nie zabrała wszystkich swoich rzeczy wiedząc, że po zakończeniu remontu wróci do mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W dniu 21 grudnia 2021 roku zakończone zostały roboty wymagające odbioru. Do całkowitego zakończenia remontu pozostał zakup brakujących mebli i ich złożenie, urządzenie pokoi, zakup wraz z podłączeniem niektórych sprzętów AGD. Miesiąc po zakończeniu remontu pozwana zawarła z powódką aneks do umowy najmu, który stanowił „odnowienie” umowy. Pismem z dnia 22 lutego 2022 roku pozwana złożyła powódce oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Jako podstawę wypowiedzenia wskazano, że powódka nie zamieszkuje w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Pozwana, pomimo wniosku powódki o cofnięcie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, potrzymała dotychczasowe stanowisko. Nadto powódka wskazała, że całokształt postępowania pozwanej jawi się jako wykorzystanie starszej osoby w przymusowym położeniu w celu ulepszenia stanowiącego własność pozwanej mieszkania, bez konieczności rozliczania się za dokonane przez powódkę nakłady.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwana wskazała, że nie kwestionuje okoliczności wskazanych w pozwie w zakresie zawarcia umowy najmu. Pozwana wskazała, że powódka w dniu 29 czerwca 2018 roku złożyła wniosek o zamianę lokalu. W dniu 1 czerwca 2021 roku powódka ponownie wystąpiła z wnioskiem o zamianę lokalu na lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Powódka została zobowiązana do wypełnienia dokumentacji wymaganej do rozpatrzenia wniosku. Dokumenty zostały złożone w dniu 1 lutego 2022 roku. W trakcie weryfikacji wniosku, ustalono, że właścicielem lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, na zasadzie współwłasności małżeńskiej jest córka powódki. Dodatkowo zdjęcia lokalu położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> dołączone do wniosku wskazywały, iż w lokalu nikt nie zamieszkuje. W celu potwierdzenia rzeczywistego zamieszkiwania przeprowadzono wywiad z lokatorami i ustalono, że powódka nie zamieszkuje w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> już na długo przed rozpoczęciem remontu w przedmiotowym lokalu, a jedynie sporadycznie do niego przychodzi, np. w celu odebrania korespondencji. O powyższym świadczy również zerowe zużycie wody licząc już od 2019 roku. W związku z powyższym pozwana wypowiedziała powódce umowę najmu.</p>
<p>W piśmie z dnia 8 listopada 2022 roku powódka wskazała, że rozpoczęcie prac instalacyjnych nastąpiło 20 marca 2020 roku. Powódka opuściła lokal nieco wcześniej, ponieważ kluczową kwestią w tym aspekcie nie było rozpoczęcie faktycznych prac budowlanych w lokalu, ale możliwość zmiany miejsca pobytu, w wyniku ukończenia remontu mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Nadto, wówczas załatwione były wszystkie kwestie formalne remontu lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W dniu 5 grudnia 1972 roku <span class="anon-block">B. S.</span> – mąż <span class="anon-block">A. S.</span>, zawarł z poprzednikiem <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">S.</span> – <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> umowę najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span>, położonego w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Lokal składał się z dwóch pokoi, kuchni oraz przedpokoju, posiadał wyłącznie prowizoryczną toaletę.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. S.</span> zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu wraz z mężem od 1972 roku.</p>
<p>Umowa była zmieniana dwoma aneksami: z dnia 2 stycznia 2009 roku i 28 stycznia 2022 roku. W wyniku zawarcia pierwszego z aneksów oddane w najem mieszkanie powiększyło się o dodatkowy pokój, który został zaadaptowany z sąsiedniego lokalu, po tym jak został zwolniony oraz jako kolejnego najemcę wskazano <span class="anon-block">A. S.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- umowa o najem z dnia 5 grudnia 1972 roku, k. 12-13v, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy najmu z dnia 5 grudnia 1972 roku, k. 14-14v,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 5 grudnia 1972 roku, k. 15-17v.</em>
</p>
<p>W 2020 roku <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span> podjęli decyzję o remoncie mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Lokal był w złym stanie technicznym , posiadał prowizoryczną i niesprawną toaletę, a do ogrzewania mieszkania piecem kaflowym konieczny był opał, którego noszenie do mieszkania było wyjątkowo uciążliwe, zwłaszcza z uwagi na zaawansowany wiek <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span>. Mieszkanie było zawilgocone, a okna były nieszczelne.</p>
<p>W połowie 2020 roku mieszkanie przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> zostało zalane z lokalu znajdującego się piętro wyżej. O powyższym została zawiadomiona <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span>, k. 106,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">B. P.</span>, k. 122-123,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">W. M.</span>, k. 124-125,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania powódki <span class="anon-block">A. S.</span>, k. 150.</em>
</p>
<p>Na czas remontu mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span> przenieśli się do mieszkania swojej córki <span class="anon-block">B.</span> i zięcia <span class="anon-block">A. P.</span> , położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Mieszkanie zostało zakupione dla celów mieszkaniowych wnuczki <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span>. Córka <span class="anon-block">B. P.</span> i <span class="anon-block">A. P.</span> miała zamieszkać w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> po wyprowadzce dziadków.</p>
<p>Do przeniesienia się <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">B. S.</span> do mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> doszło na kilka miesięcy przed rozpoczęciem remontu, kiedy zapadła już decyzja o jego przeprowadzeniu.</p>
<p>Z uwagi na fakt, że w mieszkaniu został przeprowadzony kapitalny remont, nie dałoby się w nim zamieszkiwać podczas remontu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. W.</span>, k. 104-105,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span>, k. 105,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">K. R.</span>, k. 105-106,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">B. P.</span>, k. 122-123.</em>
</p>
<p>Rozpoczęcie prac instalacyjnych w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> nastąpiło w dniu 20 marca 2020 roku.</p>
<p>Remont lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> obejmował usunięcie podłóg (zerwanie zalanych paneli), naprawę istniejących tynków, częściowe oklejanie ścian płytami gipsowo-kartonowymi, obniżenie sufitów poprzez wykonanie podwieszeń, usunięcie pieca kaflowego i pieca typu „koza”, wykonanie instalacji gazowej, położenie całkowicie nowej instalacji elektrycznej, wykonanie całkowicie nowej instalacji sanitarnej, wymiana sanitariatów, wymiana okien i parapetów, malowanie, wymiana urządzeń AGD, zakup nowych mebli, wykonanie kuchni pod zabudowę, wykonanie kominów i przewodów wentylacyjnych w miejsce starych i uszkodzonych, wykonanie nowego pomieszczenia – łazienki, a przez to zmiana wewnętrznego układu pomieszczeń.</p>
<p>Roboty remontowe w głównej mierze wykonywane były przez zięcia powódki – <span class="anon-block">A. P.</span>, który przy niektórych pracach musiał posiłkować się profesjonalnymi wykonawcami.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. P.</span> remontował mieszkanie w czasie wolnym od swojej aktywności zawodowej, najczęściej popołudniami i w weekendy.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. S.</span> często bywała w lokalu podczas remontu, nadzorowała prace.</p>
<p>Remont został zakończony w dniu 21 grudnia 2021 roku. W tym dniu zakończone zostały roboty wymagające odbioru. Lokal wymagał jeszcze wyposażenia w meble i sprzęty AGD oraz urządzenia pokoi.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- protokół odbioru końcowego z dnia 21 grudnia 2021 roku, k. 18,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- dziennik budowy, k. 84-85v, </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- <span class="anon-block">decyzja nr (...)</span>, k. 86-88,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span>, k. 105,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span>, k. 106,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span>, k. 107.</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. S.</span> w dniu 29 czerwca 2018 roku złożyła wniosek o zamianę mieszkania. Z uwagi na stwierdzenie w lokalu prac wykonanych niezgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a> polegających na wydzieleniu łazienki z części kuchni oraz nie wykonania w wyznaczonym terminie legalizacji samowoli , wniosek o zamianę lokalu został rozpatrzony negatywnie.</p>
<p>W dniu 1 czerwca 2021 roku <span class="anon-block">A. S.</span> ponownie wystąpiła z wnioskiem o zamianę, w ramach tzw. zamiany międzylokatorskiej na lokal własnościowy z <span class="anon-block">M. N.</span>, zamieszkałą przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z dnia 14 marca 2022 roku, k. 72-73,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">B. P.</span>, k. 122-123.</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 28 lutego 2022 roku <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span> złożyła <span class="anon-block">A. S.</span> oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, z zachowaniem 6 miesięcznego okresu wypowiedzenia, którego koniec miałby przypadać na dzień 30 września 2022 roku. Jako podstawa wypowiedzenia wskazany został <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 11;art. 11 ust. 3;art. 11 ust. 3 pkt. 1)">art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a>, tj. niezamieszkiwanie najemcy w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. S.</span> pismem z dnia 17 marca 2022 roku zakwestionowała oświadczenie <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">S.</span> w całości, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne i domagając się cofnięcia oświadczenia oraz uznania przez pozwaną, że umowa najmu z dnia 5 grudnia 1972 roku nadal obowiązuje.</p>
<p>W piśmie z dnia 1 kwietnia 2022 roku <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span> podtrzymała dotychczasowe stanowisko.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z dnia 28 lutego 2022 roku, k. 19,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z dnia 17 marca 2022 roku, k. 20-20v,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z dnia 1 kwietnia 2022 roku, k. 21.</em>
</p>
<p>Od zakończenia remontu oraz umeblowania i wykończenia mieszkania, tj. od początku 2022 roku <span class="anon-block">A. S.</span> stale zamieszkuje w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. S.</span> zmarł w lipcu 2021 roku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. W.</span>, k. 104-105,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span>, k. 105,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">K. R.</span>, k. 105-106,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span>, k. 106,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">A. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">M. P.</span>, k. 107,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">B. P.</span>, k. 122-123,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">W. M.</span>, k. 124-125,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania powódki <span class="anon-block">A. S.</span>, k. 150.</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W ocenie Sądu Rejonowego , wywiedzione przez powódkę <span class="anon-block">A. S.</span> powództwo okazało się uzasadnione i jako takie zasługiwało w całości na uwzględnienie.</p>
<p>Powódka domagała się w niniejszej sprawie ustalenia, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu zawartej w dniu 5 grudnia 1972 roku, której przedmiotem jest lokal mieszkalny położony w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2022 roku jest bezskuteczne z uwagi na fakt, że w stosunku do powódki nie zachodzi przyczyna wskazana jako podstawa oświadczenia o wypowiedzeniu, czyli okoliczność, że powódka nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, a w konsekwencji o ustalenie, że stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stwierdzony umową z dnia 5 grudnia 1972 roku, a następnie modyfikowany <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 2 stycznia 2009 roku i <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 28 stycznia 2022 roku istnieje i nie został skutecznie wypowiedziany.</p>
<p>Podstawę prawną żądania pozwu stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, zgodnie z treścią którego powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, aczkolwiek zamieszczony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksie postępowania cywilnego</a>, ma charakter materialnoprawny, stanowi bowiem podstawę dochodzenia roszczeń. Formuła przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> - ustalenie prawa bądź stosunku prawnego - jest tak szeroka, że obejmuje wszelkie prawa i stosunki prawne w zakresie prawa cywilnego, z wyjątkiem tych, w przypadku których ustawodawca przewidział wyraźne wyłączenie bądź przewidział wyraźnie szczególny tryb takiego ustalenia. Przedmiotem ustalenia na podstawie omawianego przepisu może być wyłącznie, co wynika wprost z jego treści, jedynie prawo lub stosunek prawny.</p>
<p>Interes prawny istnieje wówczas, gdy zachodzi stan niepewności co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości w tym zakresie i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. O prawnym charakterze interesu - czyli o potrzebie wszczęcia określonego postępowania i uzyskania oznaczonej treści wyroku - decyduje obiektywnie istniejąca potrzeba ochrony sfery prawnej powoda. Uzależnienie powództwa o ustalenie od istnienia interesu prawnego należy oceniać elastycznie, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności danej sprawy i wykładni celowościowej. Pojęcie to powinno być tak interpretowane, by uwzględniało ocenę, czy wynik postępowania doprowadzi do usunięcia wątpliwości istniejących na tle określonego stosunku prawnego i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów. Powództwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> musi być celowe, ma bowiem spełniać realną funkcję prawną, a wydane na tej podstawie orzeczenie winno skutkować określeniem w sposób jednoznaczny sytuacji prawnej stron. Nie można zakwestionować interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma ono znaczenie zarówno dla obecnych, jak i przyszłych możliwych, ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw, czy sytuacji prawnej podmiotu występującego z żądaniem (<em>
<!-- -->por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 roku, V ACa 984/17)</em>. Natomiast o braku takiego interesu można mówić zarówno wówczas, gdy powód nie ma jakiejkolwiek potrzeby ustalenia prawa lub stosunku prawnego, jak również wtedy, gdy może on osiągnąć w pełni ochronę swych praw w sposób prostszy i łatwiejszy np. w procesie o świadczenie albo ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego (<em>
<!-- -->por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2018 roku, I ACa 724/1, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2017 roku, V CSK 52/17</em>). Przy tym pojęcie interesu prawnego powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej (por. wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2004 r., II CK 125/03, LEX nr 484673 oraz wyrok SN z dnia 31 stycznia 2008 r., II CSK 387/07, niepubl.). Dlatego przyjmuje się w orzecznictwie, że uzależnienie powództwa o ustalenie od interesu prawnego należy pojmować elastycznie, z uwzględnieniem celowościowej jego wykładni, konkretnych okoliczności danej sprawy, szeroko pojmowanego dostępu do sądów i tego, czy w drodze innego powództwa (powództwa o świadczenie) strona może uzyskać pełną ochronę.</p>
<p>Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy sytuacji prawnej powódki stwierdzić należy, że powódce nie przysługuje żądanie dalej idące od wywiedzionego żądania o ustalenie. Tym samym powódka ma interes prawny w ustaleniu swego uprawnienia, tym bardziej, że pozwana Gmina istnienie tego uprawnienia kwestionuje. Sytuacja prawna powódki doznaje zatem realnego zagrożenia, które uzasadnia wytoczenie przedmiotowego powództwa celem ochrony jej sytuacji prawnej obecnie i w przyszłości. Powódce bowiem grozi eksmisja z zamieszkiwanego przez nią lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym mąż powódki zawarł z poprzednikiem pozwanej w dniu 5 grudnia 1972 roku umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Umowa ta była zmieniana dwoma aneksami. W <span class="anon-block">aneksie nr (...)</span> do umowy wskazano, że najemcą lokalu jest także powódka <span class="anon-block">A. S.</span>. Niniejsza umowa została wypowiedziana przez pozwaną pismem z dnia 28 lutego 2022 roku z uwagi na niezamieszkiwanie najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.</p>
<p>Jak wynika z dokumentacji dołączonej do akt, zeznań świadków oraz przesłuchania samej powódki, które to korespondują ze sobą, powódka od momentu podpisania umowy najmu lokalu mieszkalnego przez jej męża w 1972 r. zamieszkuje w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Prawdą jest, że powódka ze względu na konieczność przeprowadzenia generalnego remontu w mieszkaniu, na czas wykonania tego remontu przeniosła się do mieszkania swojej córki <span class="anon-block">B. P.</span> i zięcia <span class="anon-block">A. P.</span>, jednak powódka nie wyprowadziła się z lokalu na stałe. Powódka przeniosła się do innego mieszkania wiedząc, że po zakończeniu remontu wróci do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Jak wskazywali przesłuchani świadkowie oraz powódka lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> był w złym stanie technicznym , posiadał prowizoryczną i niesprawną toaletę, ogrzewany był piecem kaflowym, a do ogrzewania konieczny był opał, którego noszenie do mieszkania było wyjątkowo uciążliwe dla powódki i jej męża, z uwagi na ich zaawansowany wiek. Nadto jak wskazywali zawnioskowani świadkowie, mieszkający w pobliżu <span class="anon-block">mieszkania nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> oraz zięć powódki – <span class="anon-block">A. P.</span>, który przeprowadzał remont lokalu, niemożliwym było zamieszkiwanie w lokalu przez powódkę oraz jej męża podczas remontu. Remont ten był bowiem remontem kapitalnym, polegającym na zbijaniu tynków, zerwaniu sufitów, zrywaniu podłóg, wymianie instalacji elektrycznej, hydraulicznej, wentylacyjnej, likwidacji pieca, wykonaniu instalacji gazowej, wykonaniu łazienki, wymianie okien, drzwi, futryn. W mieszaniu było dużo gruzu, wykonywane prace wiązały się z dużym hałasem i uciążliwościami . Nadto trzeba pamiętać, że mąż powódki chorował na raka płuc, zaś powódka choruje na astmę oraz że były to osoby w zaawansowanym wieku .</p>
<p>Przede wszystkim należy odnieść się do okoliczności, że proste opuszczenie zajmowanego mieszkania – nawet jeżeli ten stan trwa ponad 12 miesięcy – bez wzięcia pod uwagę sytuacji osobistej lokatora, jego zamiarów związanych ze zmianą miejsca pobytu oraz przyczyn takiego zachowania w żadnym wypadku nie daje podstaw do skorzystania z możliwości wypowiedzenia umowy najmu w powołaniu się na przesłankę niezamieszkiwania w najmowanym lokalu. Dlatego też konieczne jest szczegółowe zbadanie konkretnej sytuacji faktycznej w celu dokonania oceny, czy rzeczywiście doszło do opuszczenia lokalu z zamiarem wyzbycia się go w tym znaczeniu, że najemca nie chce w nim już stale zamieszkiwać.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25)">art. 25 k.c.</a> miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powódka zeznała, iż przeniosła się ona do innego lokalu, tylko i wyłącznie ze względu na przeprowadzany remont generalny w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. O miejscu zamieszkania według przepisu 25 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej, lecz pobyt faktyczny. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości, a w przypadku niniejszej sprawy – konkretnym mieszkaniu. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określone miejsce jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danym miejscu nie może być rozumiane jedynie jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych, zarobkowych czy też koniecznością opuszczenia lokalu, ale musi mieć jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Mowa tu o skupieniu życiowej aktywności.</p>
<p>Jak wynika z zeznań przesłuchany w sprawie świadków oraz przesłuchania powódki, <span class="anon-block">A. S.</span> skupia całą swoją życiową aktywność w lokalu położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, gdzie zamieszkuje od 1972 roku. Przebywanie czasowe w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wynikało tylko i wyłącznie z konieczności przeprowadzenia kapitalnego remontu w mieszkaniu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Remont miał na celu poprawę stanu technicznego lokalu , jak i stworzenie wygodnych warunków do zamieszkiwania w nim przez osoby starsze , którymi byli powódka i jej małżonek , aktualnie już nieżyjący . Jak wynika z zeznań świadków powódka obecnie zamieszkuje w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, nadto również podczas remontu była tam często widywana, bowiem nadzorowała prace. Co prawda świadek <span class="anon-block">T. T.</span> wskazywała, że nie widziała powódki w lokalu przez okres 3 lat, jednak jak później wskazała, nie była ona pewna, czy powódka wyprowadziła się w 2019 roku, czy jedynie wyjechała do sanatorium. Nadto świadek <span class="anon-block">T. T.</span> wskazała, że z uwagi na problemy zdrowotne rzadko opuszcza swoje mieszkanie, być może z uwagi na ten fakt, świadek oraz powódka nie widywały się. Dodatkowo wskazać należy, że to zeznaniom świadków złożonym na rozprawie należy nadać przymiot dowodu w sprawie. Sąd nie ma wiedzy, w jaki konkretnie sposób zostały udzielone przez sąsiadów powódki informacje podczas kontroli przeprowadzonej przez pracownika pozwanej Gminy, w tym jak były formułowane konkretne pytania, i z jaką starannością protokołowane odpowiedzi. Jednocześnie większość zawnioskowanych w sprawie świadków wskazywało na fakt, że powódka opuściła lokal tylko i wyłącznie na czas trwania remontu. Na podstawie zeznań świadków, Sąd bez wątpliwości ustalił, że powódka nie zamieszkiwała w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na stałe , a jedynie okresowo tam przebywała. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że tak gruntowna przebudowa mieszkania wymagała znacznych środków i czasu , i wiązała się z szeregiem utrudnień i niedogodności . Przy tak szerokim zakresie przeprowadzanych prac oraz ich charakterze nie było możliwe , aby ktokolwiek w tym czasie w lokalu zamieszkiwał . Prace były realizowane w głównej mierze przez zięcia powódki, który mógł przeprowadzać remont tylko w czasie wolnym od swoich obowiązków, a tylko tam gdzie było konieczne , angażowani byli fachowcy. To było przyczyną dłuższego czasu przebiegu remontu . Nie bez znaczenia jest również okres, w którym były wykonywane roboty, w którym był duży brak dostępności ekip budowlanych, wysokie ceny robocizny i odległe terminy realizacji. Na powyższe nakładały się dodatkowo problemy wywołane epidemią koronawirusa i ograniczenia z tym związane . Nadto nie bez znaczenia dla długości prowadzonych prac była również osobista tragedia powódki, czyli śmierć męża w lipcu 2021 roku.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności , w punkcie 1 sentencji wyroku Sąd ustalił, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dokonane powódce przez pozwaną <span class="anon-block">Gminę M.</span> <span class="anon-block">S.</span> – <span class="anon-block"> Zarząd (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> pismem z dnia 28 lutego 2022 roku jest bezskuteczne, a w konsekwencji stosunek najmu lokalu mieszkalnego, wynikający z umowy zawartej w dniu 5 grudnia 1972 roku z późniejszymi zmianami istnieje i nie został skutecznie wypowiedziany.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Zgodnie z jego treścią strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W związku z tym, że pozwana przegrała sprawę w całości Sąd zasądził od niej na rzecz powódki poniesione przez powódkę koszty procesu, na które złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 270 zł określone na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265). Łącznie zatem pozwana winna zwrócić powódce kwotę 487 złotych tytułem kosztów procesu, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku. Odsetki od kosztów procesu zostały zasądzone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 11)">art. 98 § 11 k.p.c.</a>
</p>
<p>Sędzia Agnieszka Kuryłas</p>
</div>