II SA/Bd 251/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu na prawo jazdy oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] września 2019r. S. M. (skarżący) zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T., kwestionując negatywny wynik egzaminu na prawo jazdy kat. B+E przeprowadzonego w dniu [...] września 2018r. Podniósł, że samoistne odczepienie przyczepy od samochodu podczas egzaminu na placu manewrowym nie nastąpiło z jego winy, a było skutkiem awarii sprzętu. Decyzją z dnia [...] listopada 2018r. nr [...], Marszałek Województwa [...] odmówił unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B+E, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w T., w dniu [...] września 2018r. ze S. M.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny wskazując, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym w sprawie podczas egzaminu skarżący wykonał dwa błędy polegające na dwóch nieudanych próbach sprzęgania pojazdu z przyczepą. Przytoczył treść §28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych przepisach (Dz.U. z 2016r., poz. 232 ze zm. – dalej "rozporządzenie"), wskazując, że w ocenie organu egzamin został przeprowadzony zgodnie z przepisami i wypełnione zostały przesłanki do stwierdzenia negatywnego jego wyniku. Odnosząc się do argumentacji wniosku organ podniósł, że urządzenia wykorzystane do egzaminu były sprawne i posiadały niezbędne dokumenty oraz przeglądy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że druga próba sprzężenia pojazdu z przyczepą była udana, co ma potwierdzać nagranie z przebiegu egzaminu. Ponownie zakwestionował stan techniczny urządzeń wykorzystanych do egzaminu, których awaria spowodowała w jego ocenie odczepienie przyczepy od pojazdu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył okoliczności faktyczne sprawy i przywołał treść art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, jak i § 23 ust. 1 pkt 2, § 24 ust. 1 oraz § 28 ust. 1 rozporządzenia. Stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności "arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy", wynika, iż skarżący nieprawidłowo dwukrotnie wykonał zadanie "przygotowanie do jazdy" polegające na nieumiejętnym sprzęgnięciu pojazdu z przyczepą. Organ wskazał, że wobec skargi egzaminowanego dopuszczono jako dowód nagranie DVD z przebiegu egzaminu oraz opinię służbową egzaminatora nadzorującego. Stwierdził, że mimo iż z powołanej opinii wynika błąd egzaminatora polegający na braku odpowiedniego nadzoru drugiej próby sprzęgnięcia pojazdu z przyczepą i w konsekwencji brak poinformowania bezpośrednio po zdarzeniu o nieprawidłowym wykonaniu zadania, to jednak okoliczność ta nie wpływa na ocenę egzaminu. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że dwukrotnie egzaminowany popełnił ten sam błąd wynikający z braku umiejętności sprzęgania samochodu z przyczepą. Organ stwierdził nadto, że z opinii nadzorującego wynika, iż zarówno pojazd, jak i przyczepa oraz jej dyszel były sprawne i w odpowiednim stanie technicznym. W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję S. M. zarzucił, że negatywny wynik egzaminu ustalony został nieprawidłowo. Istnieje rozbieżność dotycząca czasu egzaminu uwidocznionego na arkuszu z jego przebiegu oraz w decyzji z [...] listopada 2018r.; wyraził też żądanie zobaczenia nagrania z rejestratora. W piśmie z dnia [...] lipca 2019r. uzupełniającym skargę, podniósł, że prawidłowe wykonanie zadania sprzężenia pojazdu z przyczepą potwierdziłyby nagrania z okolicznych kamer przemysłowych, do których dostęp ma mieć organ. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności działalności organów administracji publicznej, tj. ocenia zgodność z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a zarzuty skargi nie są zasadne. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 978 ze zm. – dalej "u.k.p.") oraz wydanego na podstawie tej ustawy, obowiązującego w czasie rozstrzygania organów obu instancji rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych przepisach (publ. jak wcześniej wskazano). Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 u.k.p. egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej w zakresie wiedzy teoretycznej dotyczącej kierowania pojazdami oraz sprawdzenia umiejętności prawidłowego poruszania się pojazdem danej kategorii, w tym m.in. poruszania się zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego oraz przyczepy. Część praktyczna egzaminu na prawo jazdy kat. B+E, stosownie z art. 51 ust. 3 pkt 1 lit. b u.k.p., jest przeprowadzana na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie obejmującym sprawdzenie umiejętności manewrowania pojazdem lub zespołem pojazdów odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy tej kategorii. W przypadku części praktycznej egzaminu na prawo jazdy kategorii B+E, o które ubiegał się skarżący, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia w zw. z § 23 tego rozporządzenia, zadaniem egzaminacyjnym jest m.in. sprzęganie przyczepy z pojazdem silnikowym. Ocenie zaś podlega m.in. dokonanie połączenia zaczepu przyczepy z hakiem lub zaczepu pojazdu silnikowego oraz zabezpieczenie przed rozłączeniem (tabela nr 3 załącznika nr 2, pkt 4). Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne. Jak wynika z akt sprawy (arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, notatka służbowa sporządzona przez egzaminatora, opinia służbowa egzaminatora nadzorującego, nagranie z rejestratora pojazdu) dnia [...] września 2018 r. o godz. 15:09 egzaminator stwierdził nieprawidłowe wykonanie przez skarżącego zadania sprzężenia przyczepy z pojazdem silnikowym. O godzinie 15:10 skarżący przystąpił do drugiej próby sprzęgania pojazdu z przyczepą i po 15 minutach, o godz. 15:25 ruszył samochodem z przyczepą. Niepokojące dźwięki dochodzące z tyłu pojazdu spowodowały, że egzaminator nakazał zatrzymać pojazd, po czym sprawdził stan połączenia pojazdu z przyczepą. Jak wynika z notatki służbowej egzaminatora, i co potwierdza potem notatka egzaminatora nadzorującego, pojazd nie był prawidłowo połączony z przyczepą, z czym związane były usłyszane odgłosy oraz wygięcie osłony zderzaka samochodowego. W ocenie Sądu okoliczności powyższe, dostatecznie udokumentowane, świadczą o dwukrotnym nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego, co skutkować musiało negatywnym wynikiem części praktycznej egzaminu. W tym też zakresie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącego o unieważnienie egzaminu był bezzasadny. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, jakoby akta sprawy zawierały istotne rozbieżności dotyczące godziny przeprowadzenia egzaminu. Rzeczywiście na arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy wskazano, że egzamin rozpoczął się o 14:50 i zakończył o 15:23, zaś w notatkach służbowych i decyzji Marszałka mowa jest o godzinie 15:26 jako godzinie stwierdzenia ponownego nieprawidłowego wykonania zadania i zakończenia egzaminu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że rozbieżność ta nie stanowi podstawy do zakwestionowania wiarygodności powołanych dokumentów, a tym bardziej do stwierdzenia wadliwości przeprowadzonego egzaminu. Zarówno specyfika czynności egzaminacyjnych (sekwencja stwierdzenia, zanotowania i poinformowania egzaminowanego o danej okoliczności), jak i zwykłe doświadczenie życiowe wskazują, że minutowe rozbieżności między faktycznym zaistnieniem danego zdarzenia, a jego zaprotokołowaniem, zdarzają się powszechnie i nie można z tego wywodzić takich skutków, jakie widziałby skarżący (wada dyskwalifikująca wiarygodność dokumentacji egzaminu i w konsekwencji przeprowadzonego na jej podstawie postępowania). Wskazana nieścisłość jest zatem oczywiście nieistotna. Nie zasłużył również na uwzględnienie postulat skarżącego, jakoby okoliczność prawidłowego wykonania zadania sprzężenia pojazdu z przyczepą udowodnić miały nagrania z kamer przemysłowych. Po pierwsze, skarżący nie wskazał, które miałby to być kamery (gdzie umieszczone, jak skierowane), ciężko zatem w ogóle zweryfikować, czy takowe istnieją i działają. Po drugie, jest wielce nieprawdopodobne, by ewentualne nagranie z takiej kamery – montowanej i użytkowanej nota bene w innym celu aniżeli monitorowanie przebiegu egzaminu - w sposób wyraźny i przydatny dla postępowania dokumentowało ten konkretny, mały wycinek obszaru, tj. połączenie haka holowniczego z zaczepem przyczepy. Tym bardziej nieprawdopodobnym jest, by na podstawie takiego nagrania dało się niezbicie ocenić stan tego połączenia. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie domagał się uzupełnienia materiału dowodowego o wskazane nagrania kamer przemysłowych, a okoliczność tę powołał dopiero w piśmie uzupełniającym skargę. Ocena powyższego postulatu, dokonana z uwzględnieniem okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, musi prowadzić zatem do wniosku, że jest on tak niezasadny, co spóźniony. W odniesieniu do żądania wglądu w nagranie rejestratora pojazdu Sąd stwierdził, że jest ono nieuzasadnione, albowiem skarżący został prawidłowo poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia przedmiotowego egzaminu, w tym prawidłowo pouczony o możliwości wglądu do zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wypowiedzenia się co do ich treści, a także pisemnego składania wyjaśnień. Nagranie z rejestratora pojazdu zostało włączone do materiału dowodowego, a zatem dostęp do niego był możliwy. Nie wynika jednak z akt sprawy, by skarżący z możliwości tej skorzystał. W kontekście zaistniałego sporu zauważyć należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że wydanie decyzji o unieważnieniu egzaminu uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: stwierdzenia, że egzamin na prawo jazdy prowadzony był niezgodnie z przepisami, oraz wykazania, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu. Użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodny z przepisami ustawy", nie oznacza przy tym tylko niezgodności z przepisami u.k.p., lecz przede wszystkim z przepisami wykonawczymi do u.k.p, tj. powołanym już rozporządzeniem. Nie sposób nie dostrzec, że przepis § 27 pkt 6 rozporządzenia zobowiązuje egzaminatora do niezwłocznego poinformowania osoby egzaminowanej o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego. W niniejszej sprawie, co niezbicie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, egzaminator nie poinformował niezwłocznie skarżącego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego polegającego na sprzężeniu pojazdu silnikowego z przyczepą. Pozwolił egzaminowanemu rozpocząć przejazd do następnego zadania z pominięciem sprawdzenia połączenia pojazdu z przyczepą. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik egzaminu, nie spełniona została zatem druga z wymienionych przesłanek uzasadniających unieważnienie egzaminu. Skutek nieprawidłowego wykonania zadania uwidocznił chwilę po rozpoczęciu manewru poprzez spowodowanie nietypowych dźwięków, a w wyniku kontroli stwierdzono brak prawidłowego połączenia zaczepu kulowego dyszla przyczepy i haku holowniczego pojazdu. Powyższe doprowadziło do stwierdzenia nieprawidłowego wykonania zadania sprzężenia pojazdu z przyczepą i stwierdzenie to – niezależnie od tego, czy nastąpiłoby niezwłocznie po wykonaniu zadania (przed ruszeniem), czy, jak w niniejszej sprawie, chwilę później –skutkować musiało negatywnym wynikiem egzaminu. Reasumując, słusznie przyjęły organy obu instancji, że materiał dowodowy sprawy potwierdza dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania polegającego na sprzężeniu pojazdu spalinowego z przyczepą. Powyższe stanowiło przesłankę do stwierdzenia negatywnego wyniku części praktycznej egzaminu, zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Nie zaszły zatem podstawy do unieważnienia przeprowadzonego egzaminu w oparciu o art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Mając to na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.