II OZ 1048/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 142/16 w przedmiocie odmowy dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2016 r. II SA/Rz 142/16 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych na gruncie postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 142/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił Wójtowi Gminy W. dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2016 r. II SA/Rz 142/16, w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. II SA/Rz 142/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 grudnia 2015 r. nr ... i decyzję Wójta Gminy W. z dnia 30 września 2015 r. nr ... W dniu 3 kwietnia 2017 r. Wójt Gminy W. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wykładnię ww. wyroku podkreślając, że wniosek ten formułuje jako organ administracji. Wnioskodawca zwrócił się o wyjaśnienie następujących wątpliwości wynikających z uzasadnienia wyroku: 1. czy WSA wydał wytyczną uzupełnienia materiału dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badań gruntowo – hydrologicznych z uwzględnieniem badań gruntu (akapit 3 str. 27 uzasadnienia wyroku), a zatem czy zdaniem Sądu oznacza to przeprowadzenie rozpoznania stanu środowiska gruntowo – wodnego. Organ podał, że takie badania wykonuje się w celu zdobycia wiedzy o jego obecnym składzie chemicznym oraz dla ustalenia czynników, które mogły wpłynąć na ewentualne zanieczyszczenie, bądź skażenie środowiska gruntowo – wodnego. Organ podniósł, że jeżeli zatem o takie badania rozpoznania stanu środowiska gruntowo – wodnego chodziło, to w jego ocenie nie są one przydatne dla przedmiotu sprawy. Jeśli chodzi o inne "nieznane badania" to organ zwrócił się o wskazanie dokładnego zakresu i charakteru tych badań. 2. czy w związku z wykładnią art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne (akapit 1 str. 27 uzasadnienia wyroku) wytyczną Sądu jest uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zbadanie ewentualnych szkód w budynkach i urządzeniach usytuowanych na gruncie, co wiąże się z koniecznością zasięgnięcia kompleksowej opinii z zakresu budownictwa oraz gospodarki wodnej, względnie badań gruntowo – hydrologicznych wraz z opinią biegłego z zakresu budownictwa w tym zakresie. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny odnośnie do pierwszego z pytań wnioskodawcy wskazał, że zgodnie z akapitem 3 na stronie 27 uzasadnienia wyroku: "Po szóste, organy orzekające ponownie w sprawie powinny zważyć, że również w sprawach o uregulowanie stosunków wodnych obowiązuje zasada aktualności orzekania w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zasada ta nakazuje uwzględniać wszelkie zmiany w stanie faktycznym w okresie przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę. Jest to istotne w sprawie będącej przedmiotem skargi także z tego powodu, że skarżąca podniosła zarzut braku wykonania badań gruntowo-hydrologicznych w okresie zwiększonych opadów. Konieczne jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych również w tym zakresie, z uwzględnieniem aktualnego stanu stosunków wodnych na gruncie.". Sąd zaznaczył, że w tym akapicie wyraźnie wskazał, że w zakresie ustaleń faktycznych należy uwzględnić aktualny stan stosunków wodnych na gruncie w świetle zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez strony postępowania. Sąd stwierdził, że organ nie odniósł się w sposób merytoryczny do zarzutu skarżącej co do braku wykonania "badań gruntowo – hydrologicznych". Organ jest zatem zobowiązany do rozpatrzenia powyższego zarzutu i ewentualnie uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Decyzja co do konieczności specjalistycznych badań hydrologicznych należy jednak do organu, który powinien ją sformułować mając na względzie całokształt okoliczności sprawy. Odnośnie do drugiego pytania wnioskodawcy Sąd wskazał, że zgodnie z akapitem drugim na stronie 27 uzasadnienia wyroku: "Po czwarte, błędna okazała się wykładnia przepisu 29 ust. 3 p.w. w zakresie, w jakim przyjmuje, że szkody związane z naruszeniem stosunków wodnych mogą powstać jedynie na samym gruncie, a nie także w budynkach lub urządzeniach na tym gruncie usytuowanych.". W ocenie Sądu pierwszej instancji, podane w tym zakresie wątpliwości organu co do treści zaleceń w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego są całkowicie niezrozumiałe. Ocena taka wynika stąd, że przedmiotem oceny w powyższym akapicie była jedynie dokonana przez organy orzekające w sprawie wykładnia art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W powyższym fragmencie uzasadnienia Sąd jednoznacznie i precyzyjnie wskazał, jaka powinna być prawidłowa wykładnia przepisów w zakresie przesłanki powstania szkód związanych z naruszeniem stosunków wodnych. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 158 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2016 r.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa, jak i doktryny konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Podkreślić należy, że wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. (por. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1133/10, postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1287/09 orzeczenia dostępne w bazie CBOSA, postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 123/09, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). Nadto wskazać należy, że wniosek o wykładnię nie wszczyna postępowania w sprawie, a legitymowane do wniesienia wniosku o wykładnię wyroku są strony oraz uczestnicy postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy W. nie był ani stroną, ani uczestnikiem postępowania. Wynika to z faktu, że ww. postępowaniu administracyjnym działał jako organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu, zasady w zakresie braku legitymacji do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu mają także zastosowanie do sytuacji dotyczącej wniesienia wniosku o wykładnię wyroku. Skoro zatem Wójt Gminy W. nie był legitymowany do wniesienia skargi od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 grudnia 2015 r., bowiem występował w roli organu pierwszej instancji, to jego wniosek już z tej przyczyny podlegał oddaleniu. Jedynie na marginesie można dodać, że wnioskodawca, uzasadniając swój wniosek o wykładnię orzeczenia, w istocie zmierzał do rozszerzenia wskazań co do dalszego postępowania. Wyjaśnić zatem należy, że sąd nie może zastąpić organu administracji publicznej w zakresie, w jakim organ ten ustala stan faktyczny i prawny sprawy, w tym do wskazywania zakresu opinii biegłych oraz rodzaju dowodów koniecznych do przeprowadzenia, czego w zażaleniu domaga się wnioskodawca. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.