II GW 27/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta P. z dnia 22 sierpnia 2019 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem W. w sprawie o rozpoznanie pisma dotyczącego wadliwie dokonanego przeglądu technicznego pojazdu postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.) oraz art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P., a Prezydentem W. w sprawie o "rozpoznanie pisma dotyczącego wadliwie dokonanego przeglądu technicznego pojazdu". W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że w dniu [...] lipca 2006 r. Prezydent Miasta P. wydał M. C. uprawnienie diagnosty. Pismem z dnia 23 lipca 2019 r., w trybie art. 65 § 1 k.p.a., Prezydent W. przekazał Prezydentowi Miasta P. pismo dotyczące wadliwie dokonanego przeglądu technicznego diagnosty M. C., uznając że organem właściwym jest organ, który wydał uprawnienia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezydent Miasta P. wywiódł, że diagnosta M. C. dokonał badania technicznego na stacji kontroli pojazdów mieszczącej się we W. przy ul. G. [...], a więc na terenie W. Prezydent W. w toku prowadzonego postępowania mającego na celu ustalenie właściwości miejscowej ustalił, że diagnosta M. C. zamieszkuje poza granicami kraju (w [...]). Wobec powyższego przekazał sprawę do rozpoznania Prezydentowi Miasta P., z uwagi na fakt, że diagnosta posiada uprawnienie wydane przez Prezydenta Miasta P. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że przekazujący sprawę Prezydent W. nie ustalił, żeby M. C. zamieszkiwał w innym miejscu na terenie kraju, ani nie ustalił ostatniego miejsca zamieszkania M. C. w kraju. Dalej, wnioskodawca wywiódł, że w przypadku braku regulacji szczególnej co do właściwości miejscowej należy stosować reguły ogólne, określone w k.p.a. W związku z powyższym i ustaleniami w sprawie, zdaniem Prezydenta Miasta P., organem właściwym w sprawie jest organ właściwy dla miejsca w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, a więc Prezydent W. Prezydent Miasta P. miał na uwadze, że - jak stwierdził - podobna sprawa, dotycząca również diagnosty M. C. i postępowania w sprawie odebrania mu uprawnień, była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w 2015 r. Prezydent Miasta P. skierował wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość ze Starostą W., który przekazał sprawę w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Prezydentowi Miasta P., ze względu na fakt wydania mu uprawnień przez Prezydenta Miasta P. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt II GW 30/15, uznał, iż nie można wnioskować, że skoro uprawnienie diagnosty zostało wydane przez konkretnego (tj. właściwego miejscowo) starostę, to do cofnięcia uprawnień diagnosty (w niniejszej sprawie do wszczęcia postępowania w tym względzie) właściwy jest ten sam starosta. Ustalenie właściwości miejscowej następuje w takim przypadku według ogólnych przepisów dotyczących właściwości wskazanych w art. 21 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organem właściwym jest Starosta W., ze względu na ówczesne miejsce zamieszkania M. C., które znajdowało się na obszarze właściwości Starosty Powiatu W. Prezydent Miasta P. w toku przedsięwziętych czynności uzyskał informację z dnia 6 sierpnia 2019 r. o adresach stałych i adresach czasowych M. C., z której wynika, że jego ostatnim adresem stałym był P., ul. S. [...], z którego został wymeldowany w 2013 r., a ostatnim adresem czasowym były K., ul. Ż. [...], z którego został wymeldowany [...] listopada 2015 r. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Prezydent W. wyjaśnił, że w dniu 28 czerwca 2019 r. do Urzędu Miejskiego W. wpłynęło pismo E. W. dotyczące "wadliwie dokonanego przeglądu technicznego" pojazdu marki Ford Transit o nr rej. [...]. Przedmiotowe badanie techniczne przeprowadzone zostało 10 czerwca 2019 r. na stacji kontroli pojazdów nr [...] mieszczącej się we W. przy ul. G. [...]. Z dołączonej do pisma kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu i pieczątki identyfikacyjnej uprawnionego diagnosty potwierdzającej wykonanie badania, wynika, że badanie to przeprowadził diagnosta o nr uprawnień [...]. Z prowadzonego przez Prezydenta W. rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów ustalono dane diagnosty o wskazanym numerze uprawnień. Jest to M. C., a uprawnienie wydane zostało przez Prezydenta Miasta P. W związku z powyższym pismem z dnia 8 lipca 2019 r. wezwano diagnostę M. C. do złożenia pisemnego oświadczenia na okoliczność wskazania miejsca zamieszkania. W dniu 16 lipca 2019 r. diagnosta M. C. oświadczył, że jego miejsce zamieszkania to: [...] A. [...][...]. Mając na uwadze poczynione ustalenia, zgodnie z którymi imienne uprawnienie diagnosty zostało M. C. wydane przez Prezydenta Miasta P., zaś miejsce zamieszkania nie jest terenie miasta W., Prezydent W. uznał, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent Miasta P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość m.in. między organami jednostek samorządu terytorialnego. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w całej rozciągłości podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że spór o właściwość to obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami jednostek samorządu terytorialnego, co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Spór o właściwość zatem to sytuacja, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia tej sprawy, albo też każdy z tych organów uważa się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy, prezentując pogląd, że organem właściwym jest ten drugi (por. np. postanowienie z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GW 6/09). Przypomnieć należy też, że do sporu o właściwość może dojść tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. O sporze o właściwość można mówić wyłącznie wówczas, kiedy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej i tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. W tym stanie rzeczy, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wniosek Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość i wskazanie Prezydenta W. - jako organu właściwego "do rozpoznania pisma dotyczącego wadliwie dokonanego przeglądu technicznego" - podlegał oddaleniu. Brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że realnie istnieje indywidualna sprawa, w której toczy się postępowanie, która wymaga rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Z wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu wniosku jak i z akt sprawy wynika mianowicie, że: - pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. Prezydent W. wystąpił z wnioskiem do Starosty Ś. o cofnięcie diagnoście – M. C. - uprawnienia do wykonywania badań technicznych, - pismem z dnia 9 lipca 2015 r. Starosta Powiatu Ś. wszczął z urzędu, powołując art. 61 § 4 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia diagnoście – M. C. - uprawnienia do wykonywania badań technicznych, - pismem z dnia 28 lipca 2015 r. Starosta Powiatu Ś. - na podstawie art. 65 § 1 k.p.a - przekazał wniosek Prezydenta Miasta W. z 15 czerwca 2015 r. Staroście W., a ten - pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. - Prezydentowi Miasta P. - jako organowi, który wydał uprawnienie do wykonywania badań technicznych wskazanemu wyżej diagnoście, - Prezydent Miasta P. wnioskiem z 21 września 2015 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość i wskazanie Starosty W. - jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta W. z 15 czerwca 2015 r., - postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. NSA (sygn. akt II GW 30/15) wskazał Starostę Powiatu W., jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o cofnięcie uprawnień diagnosty (na podstawie art. 21 § 3 k.p.a. - wobec ustalenia miejsca zamieszkania diagnosty w K.), - pismem z dnia 23 lipca 2019 r. - na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Prezydent W. przekazał Prezydentowi Miast P. pismo E. W. dotyczące "wadliwie dokonanego przeglądu technicznego" pojazdu przez diagnostę M. C., - wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta P. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość między Prezydentem W. a Prezydentem Miasta P. i wskazanie Prezydenta W., jako organu właściwego "do rozpoznania pisma dotyczącego wadliwie dokonanego przeglądu technicznego" z 23 lipca 2019 r. - zgodnie z art. 21 § 2 k.p.a. (tj. według miejsca zdarzenia). Podkreślenia wymaga, że zarówno w aktach sprawy jak i w treści wniosku o rozstrzygnięcie zgłoszonego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość brak danych co do tego, czy postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia diagnoście M. C. uprawnienia do wykonywania badań technicznych - wszczęte przez Starostę Powiatu Ś. (pismem z dnia 9 lipca 2015 r.) - jest w toku. Jeżeli tak - kwestia sporu o właściwość i wskazanie organu właściwego w tej sprawie została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt II GW 30/15. Jeżeli zaś - jak wynika to z literalnego brzmienia wniosku - Prezydent Miasta P. domaga się wskazania Prezydenta W., jako organu właściwego "do rozpoznania pisma dotyczącego wadliwie dokonanego przeglądu właściwego", które zostało wnioskodawcy przekazane na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., to należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Z treści przytoczonego artykułu należy zatem wywieść, że stanowi on o przekazaniu "podania" wniesionego do organu niewłaściwego organowi właściwemu do załatwienia sprawy, a nie o przekazaniu "sprawy" organowi właściwemu do jej załatwienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znają instytucji przekazania sprawy administracyjnej według właściwości. Podnieść więc trzeba, że pismo E. W. z dnia 23 lipca 2019 r., dotyczące "wadliwie dokonanego przeglądu technicznego" nie stanowi "żądania strony" w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Nie skutkuje tym samym wszczęciem postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty - stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. Pismo to może - ewentualnie - skutkować wszczęciem postępowania w tym przedmiocie z urzędu (art. 61 § 1 in fine i § 4 k.p.a.). Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedzieć należy się zaś za poglądem, że aby doszło do sporu o właściwość musi zaistnieć sytuacja umożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego, przy czym chodzić musi o postępowanie wszczynane na wniosek strony - chociaż nie wynika to bezpośrednio z przepisów art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku bowiem postępowań wszczynanych z urzędu, gdy organ administracji dochodzi do wniosku, że sprawa nie należy do jego właściwości nie wszczyna postępowania administracyjnego. Sugestia ze strony innego organu administracji, iż to właśnie wskazany organ powinien rozstrzygnąć daną sprawę mieści się w kategoriach sfery wewnętrznej działalności administracji i nie podlega w tym zakresie regulacji k.p.a. ani ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc skoro nie doszło do złożenia przez uprawnioną do tego stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek strony, a jednocześnie zarówno Prezydent W., jak i Prezydent Miasta P. uważają, że sprawa uprawnień diagnosty M. C., w związku z informacją o wadliwie dokonanym przez niego przeglądzie technicznym pojazdu, nie mieści się w zakresie ich właściwości, to znaczy, że nie nastąpiło w sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu (por. postanowienia NSA: z dnia 18 lutego 2005 r., OW 151/04, z dnia 6 stycznia 2010 r. II GW 6/09 oraz "Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory" - pod red. R. Mikosza; Oficyna 2008 - monografia, rozdział 14.2, teza 6). W tej sytuacji w sprawie nie mogło dojść i nie doszło do powstania sporu o właściwość. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.