I OZ 1081/09

SENTENCJA Dnia 25 listopada 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 lipca 2009 roku, sygn. akt II SA/Ol 466/09 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2009 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oraz składki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 24 lipca 2009 r. odmówił M.P. przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga M.P. została oddalona na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 roku. Skarżąca była obecna na rozprawie. Po ogłoszeniu wyroku została pouczona o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. skarżąca wniosła o doręczenie jej sentencji wyroku. Po doręczeniu skarżącej w dniu 6 lipca 2009 r. sentencji orzeczenia, skarżąca złożyła w dniu 9 lipca 2009 r. wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku argumentując, że źle sformułowała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Myślała, że na przedłożony wniosek otrzyma wyrok wraz z uzasadnieniem. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie zachowała należytej staranności i dbałości o własne sprawy. Skarżąca bowiem została dwukrotnie pouczona, że w przypadku oddalenia skargi uzasadnienie wyroku sporządzane jest na wniosek strony wniesiony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pierwsze pouczenie zostało zamieszczone w piśmie z dnia 4 czerwca 2009 r. zawiadamiającym o rozprawie. Kolejny raz skarżąca została pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku, w tym także o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia, po ogłoszeniu wyroku. Pomimo to w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca złożyła jedynie wyraźny wniosek o doręczenie jej sentencji zapadłego orzeczenia. Ponadto Sąd wskazał, że skarżąca otrzymała odpis sentencji wyroku w dniu 6 lipca 2009 r. Doręczenia dokonano więc jeszcze w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przy czym skarżąca po doręczeniu odpisu sentencji wyroku miała jeszcze jeden dzień, ażeby złożyć wniosek o jego uzasadnienie, termin bowiem do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upływał 7 lipca 2009 r. Tymczasem wniosek o uzasadnienie wyroku został wniesiony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero 9 lipca 2009 r., a więc dwa dni po terminie. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzuciła, że jej wniosek został potraktowany zbyt formalnie i rygorystycznie. Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 roku przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata W dniu 20 października 2009 roku wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej przyłączył się do zażalenia skarżącej. Podkreślił, że skarżąca żyje w ubóstwie, nie stać jej było na pełnomocnika, a z jej argumentacji wynika, że nie zrozumiała pouczenia. Podniesiono także, że sytuacja życiowa i poziom wiedzy usprawiedliwia błąd skarżącej, który nie powinien wywoływać negatywnych skutków prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca została dwukrotnie pouczona o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, a następnie ustnie podczas rozprawy przez przewodniczącego składu orzekającego. Skarżąca miała również możliwość uzyskania dodatkowych informacji zarówno bezpośrednio w wydziale informacji sądowej, jak i telefonicznie. Jest to niewątpliwie poziom staranności jakiego można wymagać od strony. Ponadto wniosek o wydane sentencji wyroku był jasny i precyzyjny, brak było podstaw do powzięcia przez Sąd I instancji wątpliwości co do rzeczywistych intencji skarżącej. Nie ulega również wątpliwości, że skarżąca otrzymała sentencję wyroku w terminie otwartym do złożenia wniosku o uzasadnienie, a zatem Sąd I instancji działał sprawnie i z dbałością o interesy skarżącej. Wszystkie te okoliczności, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, powodują, że wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.