II OZ 1572/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 459/16 o odrzuceniu zażalenia R. P. na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE R. P. i M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. skarga ta została odrzucona. Jednocześnie Sąd pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. P. i umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisu. R. P. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. P. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Wystąpił także o udzielenie prawa pomocy jemu i jego mocodawcy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 24 stycznia 2017 r. po rozpoznaniu sprzeciwu R. P. i M. P. na postanowienia referendarza sądowego tego sądu z dnia 20 grudnia 2016 r., którymi odmówiono przyznania im prawa pomocy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. Postanowienia te stały się prawomocne, gdyż Sąd orzekał w nich jako sąd II instancji. Wobec tego sprawa z wniosków R. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy została ostatecznie rozstrzygnięta. Zarządzeniem Sądu z dnia 17 lutego 2017 r. wezwano R. P. do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni - pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone dnia 2 marca 2017 r.(k. 117 akt), a zatem termin do uiszczenia wpisu od zażalenia upływał w dniu 9 marca 2017 r. W przewidzianym do tego terminie wymagany wpis od zażalenia nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. Sąd wskazał, że na podstawie art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zażalenie jako pismo wszczynające postępowanie podlega opłacie poprzez uiszczenie wpisu stosunkowego lub stałego. Brak wpisu powoduje, że zażaleniu nie można nadać biegu (art. 220 § 1 P.p.s.a.), a w razie jego nieuiszczenia pomimo wezwania zażalenie podlega odrzuceniu przez sąd stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. Mając zatem na uwadze, że R. P. pomimo wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia, wpisu tego nie dokonał Sąd odrzucił wniesione przez niego w dniu [...] sierpnia 2016 r. zażalenie. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 4 kwietnia 2017 r., wniósł R. P. w imieniu własnym domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym oraz budzącego u strony skarżącej niezadowolenie. Ponownie wystąpił o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy nie zostało przyznane a zażalenia wniesione w tym zakresie przez R. P. i M. P. zostały co do tego pierwszego oddalone a w stosunku do drugiego odrzucone postanowieniem NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1265/17. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że wniesienie pisma do sądu administracyjnego, które powoduje wszczęcie postępowania przed tym sądem obliguje stronę wnoszącą to pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego - wpis stosunkowy lub stały. Potwierdzeniem tego jest treść art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. W sytuacji kiedy taki wpis jest wymagalny, czyli wnoszący pismo nie uzyskał zwolnienia od kosztów sądowych (w tym wpisu) w ramach prawa pomocy lub nie korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów z uwagi na okoliczności wskazane w art. 239 § 1 i 2 P.p.s.a., to powinien on dokonać wpisu w chwili składania pisma podlegającego opłacie, tutaj zażalenia, a najpóźniej w terminie wyznaczonym w skierowanym do niego przez Przewodniczącego Wydziału zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Sankcją za uchybienie obowiązkowi dokonania wpisu pomimo wcześniejszego wezwania w tym zakresie jest pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 220 § 1 zd. 2 i 3 P.p.s.a.). Jednak ustawodawca przewidział szczególne rozwiązanie jeśli uchybienie powyższe dotyczy środków zaskarżenia tj. skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia czy skargi o wznowienie postępowania. Brak wpisu od wspomnianych środków zaskarżenia, pomimo wcześniejszego wezwania do jego uiszczenia w terminie wskazanym w wezwaniu, zgodnie z art.220 § 3 P.p.s.a. skutkuje jego odrzuceniem. W niniejszej sprawie zaistniała taka właśnie sytuacja. M. P. reprezentowany przez swojego pełnomocnika R. P. wnosząc zażalenie na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. nie uiścił od wpisu od tego zażalenia w wysokości 100 zł. Wpłaty nie dokonał jego pełnomocnik ale strona ponosi skutki działania swego pełnomocnika. Z akt sprawy wynika, że M. P. nie uzyskał zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy (prawomocnie odmówiono mu udzielenia prawa pomocy) ani jego sprawa z uwagi na swój przedmiot nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów (art. 239 P.p.s.a.). Wobec powyższego należało wezwać go do uiszczenia wpisu od zażalenia co uczynił Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 17 lutego 2017 r. Wezwanie zostało odebrane w dniu 2 marca 2017 r. (k. 118 akt) jednak w terminie 7 dni wyznaczonym na uzupełnienie wpisu nie został on uiszczony. W tych okolicznościach Sąd I instancji, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. prawidłowo orzekł o odrzuceniu zażalenia M. P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. W związku z powyższym twierdzenie zażalenia, że Sąd I instancji wydał postanowienie niezgodne z prawem jest pozbawione podstaw. Także zastosowana podstawa prawna jest zgodna z ustaleniami faktycznymi. Kwestia niezadowolenia strony skarżącej z zaskarżonego postanowienia nie ma znaczenia dla oceny jego prawidłowości i nie mogła stanowić podstawy do uchylenia tegoż orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.