I GPP 13/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi A. sp. z o.o. w K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Po 903/19 ze skargi A. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Po 903/19 oddalił skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadpłaty w podatku akcyzowym. Przed uprawomocnieniem się powyższego wyroku, pismem z dnia [...] września 2020 roku A. Sp. z o.o. z siedziba w K. (dalej: jako spółka) wniosła, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sygn. akt III SA/Po 903/19, prowadzonego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. W skardze wniesiono o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia jej wniesienia postępowanie nie zostało zakończone właściwie, albowiem nie został tej sprawie ogłoszony wyrok skierowany do strony, która wniosła skargę będącą Spółką A. nie będącej podatnikiem akcyzy w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm., dalej: u.p.a.). WSA w Poznaniu w dniu 12 sierpnia 2020 ogłosił wyrok skierowany do strony, która nie istnieje, bo strony będącej Spółką A. będącej podatnikiem akcyzy prowadzącej działalność pod tym samym adresem. Ponieważ działania WSA w sprawie sygn. akt IIISA/Po 903/19 dokonane zostały z rażącym naruszeniem prawa, a więc nieważne z mocy prawa. Zdaniem skarżącej spółki okoliczność ta spełnia warunki art. 6 ust. 1 Konwencji i warunki ustawowe do złożenia przedmiotowej skargi. W dalszej części uzasadnienia skargi spółka podniosła, że na podstawie obowiązującego w Polsce prawa akcyzowego, iż towary nabywane wewnątrzwspólnotowo przez Spółkę A. w państwie członkowskim wysyłki innym niż Polska, nie podlegają pod zasady rozdziału 1,2,3 i 4 Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15.02.2017 r. w sprawie dokumentacji i procedur związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych bo, nie są wyrobami akcyzowymi w rozumieniu przedmiotowego rozporządzenia. Podstawą takiego uznania jest okoliczność, że zgodnie z prawdziwym stanem rzeczy i prawdą obiektywną nie istnieje ani jeden dowód, że Spółka A. dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego w brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r. wyrobów akcyzowych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15.02.2017 r. w sprawie dokumentacji i procedur związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych i tak samo w rozumieniu Ustawy o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r. Takim dowodem może być wyłącznie w świetle Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15.02.2017 r. wyłącznie wydruk z systemy EMCS lub UDT. Ponieważ nie istnieje taki dowód, nie ma podstawy do uznania, że Spółka A. nabywa wewnątrzwspólnotowo wyrobów akcyzowych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15.02.2017 r. i tak samo wyroby akcyzowe w rozumieniu Ustawy o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r. Na tej podstawie Spółka A. nie jest podatnikiem akcyzy w rozumieniu art. 13 u.p.a. W konkluzji podkreśliła, że w postępowaniu sygn. akt III SA/Po 903/19 WSA w Poznaniu do dnia dzisiejszego nie ogłosił właściwego orzeczenia w którym stroną będzie ta sama strona, która złożyła skargę, a więc Spółka A. nie będąca podatnikiem akcyzy w brzmieniu art. 13 u.p.a. W oparciu o powyższe wniosła o: nakazanie WSA w Poznaniu ogłoszenia właściwego orzeczenia, które zakończy wszczęte w dniu odbioru skargi Spółki A. skierowanej do decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. wyznaczając termin ogłoszenia właściwego orzeczenie. Na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej: ustawa), przyznania od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu. Rozpoznając skargę A. z o.o. w K. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo strony skarżącej nie zostało naruszone. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienia NSA z 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12, z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18). W niniejszej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ czynności sądowe były podejmowane przez Sąd prawidłowo i terminowo. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę do Sądu I instancji na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadpłaty w podatku akcyzowym. Sprawa wpłynęła do WSA w Poznaniu 19 grudnia 2019 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po 903/19. W dniu 12 sierpnia 2020 r. został w sprawie wydany wyrok oddalający skargę spółki. Strona wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku Sądu I instancji doręczono skarżącej 3 września 2020 r. (k. 84 akt sądowych – zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu 24 września 2020 r. spółka za pośrednictwem Sądu I instancji wniosła skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania. Tym samym bezzasadne są twierdzenia Spółki, że w jej sprawie nie został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny żaden wyrok. To, że strona nie uzyskała rozstrzygnięcia o treści ją zadawalającej, nie oznacza, że wyrok nie zapadł. Fakt, że Spółka nie uznaje siebie za podatnika podatku akcyzowego nie oznacza, że rozstrzygnięcia wskazujące, że takim podatnikiem jest, nie są kierowane do niej, czy też nie są wydawane w jej sprawach. W sposób oczywisty bowiem należy wskazać, że wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2020 r. rozstrzygał w sprawie skargi wniesionej przez Spółkę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Tak więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania (zob. postanowienie NSA z 4.06.2013 r. II FPP 3/13) W postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania NSA ocenia, czy czynności podejmowane były przez Sąd I instancji sprawnie, bez naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W przedstawionym stanie sprawy - zdaniem NSA - prawo to nie zostało przez WSA Poznaniu w naruszone. Wskazać należy, że w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej. Ustawodawca, zatem założył, że dopiero bezczynność dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skargę w rozpoznawanej sprawie spółka wniosła 25 listopada 2019 r., a wyrok sądu I instancji został wydany w dniu 12 sierpnia 2010 r. Nadto zauważenia wymaga, że skarżąca w złożonej skardze na przewlekłość nie wskazuje argumentów, które świadczyłyby o zaistnieniu stanu przewlekłości w postępowaniu prowadzonym w sprawie sygn. akt III SA/Po 903/19. Uwaga strony skarżącej skupia się na kwestionowaniu rozstrzygnięcia merytorycznego. Tymczasem z przepisów ustawy z 17 czerwca 2014 roku wynika wprost, że strona w skardze na przewlekłość prowadzonego postępowania wśród wymogów formalnych wskazuje się, że powinna ona zawierać m.in. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy - orzekł jak w sentencji postanowienia.