I OSK 1081/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S. A. [...] w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 38/07 odrzucającego skargę [...] S. A. [...] w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE UZASADNIENIE: Postanowieniem z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 38/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] S. A. [...] w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę. Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie wykazała, pomimo wezwania przez Sąd, że osoby podpisane pod skargą tj. J. K. i Z. M. są umocowane do reprezentowania spółki przed Sądem. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazane osoby przesłały co prawda pełnomocnictwo sporządzone w formie aktu notarialnego wraz z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, jednakże z odpisu tego nie wynika, że osoby udzielające tego pełnomocnictwa w imieniu spółki tj. J. L. i Z. S. byli uprawnieni do reprezentacji [...] S. A. [...] w W. Sąd podkreślił, że osoby prawne mają obowiązek w terminie określonym w wezwaniu Sądu wykazać, iż działające w ich imieniu osoby są do tego umocowane. W rozpoznawanej sprawie dokumentem potwierdzającym takie umocowanie jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego upoważniający do składania oświadczeń woli i podpisywania dokumentów, w tym do wnoszenia skarg. Skoro zatem z nadesłanego przez skarżącą spółkę odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 stycznia 2006 r. nie wynika aby J. L. i Z. S. byli uprawnieni do reprezentowania [...] S. A. [...] w W, to należy stwierdzić, iż przedstawione przez skarżącą spółkę pełnomocnictwo zostało udzielone przez osoby, które nie wykazały, iż są uprawnione do reprezentowania tej spółki. Od powyższego postanowienia strona skarżąca w ustawowym terminie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżyła w całości, zarzucając mu: 1) naruszenie prawa procesowego tj. art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez jego zastosowanie w wyniku przyjęcia, że skarżąca nie ma zdolności procesowej i odrzucenie skargi, podczas gdy nie miał on zastosowania bowiem podpisujący skargę J. K. i Z. M. byli umocowani na podstawie pełnomocnictwa z dnia 5 maja 2005 r. do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami; 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez jego pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy, podczas gdy przepis ten stanowi, że od dnia opublikowania wpisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Zatem wobec ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym informacji o powołaniu w dniu 17.02.2002 r. J. L. oraz w dniu 6.10.2004 r. Z. S. na członków Zarządu skarżącej spółki, a następnie o ich odwołaniu w drugiej połowie 2005 r. Sąd nie był uprawniony do stwierdzenia braku ich umocowania do działania, a tym samym nie miał podstaw do odrzucenia skargi. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa i kwoty 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśliła, że wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji posiada zdolność procesową. Przedstawione Sądowi pełnomocnictwo dla J. K. i Z. M. z dnia 5 maja 2005 r. zostało podpisane przez J. L. i Z. S. Zarówno J. L. jak i Z. S. pełnili wówczas funkcję członka Zarządu [...] S. A. w W., czego dowodzą wpisy do Monitora Sądowego i Gospodarczego z dnia 1 sierpnia 2002 r., 27 października 2004 r., 7 października 2005 r. oraz z dnia 16 stycznia 2006 r. Mieli zatem umocowanie do działania w imieniu spółki. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym od dnia opublikowania wpisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Z tych też względów Sąd nie był uprawniony do przyjęcia, że pełnomocnictwo z dnia 5 maja 2005 r. zostało udzielone przez osoby, które nie wykazały, że są uprawnione do reprezentowania skarżącej spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżących uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa. Skargę kasacyjną należy uznać za uzasadnioną, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone w niej argumenty są trafne. Zgodzić się należy z zarzutem skargi kasacyjnej, że odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi [...] S. A. [...] w W. było przedwczesne. Należy bowiem zauważyć, iż w zarządzeniu z dnia 8 stycznia 2007 r., a następnie w wykonujących je pismach z dnia 10 stycznia 2007 r. skierowanych do J. K. i Z. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł nieprecyzyjne wezwanie do usunięcia braków skargi. Sąd wezwał bowiem osoby podpisane pod skargą do nadesłania dokumentu określającego ich umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Nie sprecyzowano jednak o jakie dokumenty chodzi. Spółka zgodnie z zarządzeniem Sądu nadesłała pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego z dnia 5 maja 2005 r. sporządzonego przez notariusz E. P. oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień 3 stycznia 2006 r. Jeżeli Sąd na podstawie nadesłanych dokumentów miał wątpliwości co do osób J. L. i Z. S. udzielających pełnomocnictwa w dniu 5 maja 2005 r., to winien precyzując swoje zarządzenie ponownie wezwać spółkę do nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień 5 maja 2005 r. Nadesłany przez skarżącą spółkę odpis z Krajowego Rejestru Sądowego jest aktualny na dzień 3 stycznia 2006 r. i w tym okresie tj. od dnia 5 maja 2005 r. do dnia 3 stycznia 2006 r. mogły nastąpić zmiany w zarządzie spółki. Tym bardziej, że skarżąca spółka reprezentowana jest przez osoby nie będące profesjonalnymi pełnomocnikami (tj. adwokatami, radcami prawnymi), stąd fakt błędnego nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień 3 stycznia 2006 r., a nie na dzień udzielenia pełnomocnictwa z dnia 5 maja 2005 r. - wobec nie sprecyzowania żądania przez Sąd - nie może być uznany za nie wykonanie zarządzenia Sądu w tym przedmiocie. W tej sytuacji Sąd I instancji winien ustalić osoby upoważnione do udzielania pełnomocnictw w imieniu spółki na dzień 5 maja 2005 r., zwłaszcza że z treści nadesłanego pełnomocnictwa sporządzonego w formie aktu notarialnego jasno wynika, iż osoby udzielające tego pełnomocnictwa przedstawiły notariuszowi odpis z Rejestru Przedsiębiorców potwierdzający ich umocowanie do reprezentowania spółki. Należy jeszcze raz podkreślić, że jeżeli wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kierowano do nieprofesjonalnych pełnomocników, to zgodnie z art. 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był udzielić stronie potrzebnych wskazówek do uzupełnienia tych braków. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że w wezwaniu zawarto rygor odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w zaskarżonym postanowieniu jako podstawę prawną błędnie podano pkt 5 tego przepisu. Nie jest natomiast uzasadniony drugi z zarzutów skargi kasacyjnej. Sądy administracyjne zobowiązane są bowiem stosować przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 28 § 1 tej ustawy osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast stosownie do treści art. 29 osoba lub organ występujący w imieniu określonego podmiotu ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej o zwrot kosztów postępowania należy podkreślić, że wyczerpujące unormowanie w tym zakresie zawiera dział V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a konkretnie "rozdział 1 - zwrot kosztów postępowania między stronami", w którym to brak przepisu przyznającego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego dotyczącego postanowienia o odrzuceniu skargi. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do orzekania w tym zakresie. W przedstawionym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.