Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

I AGa 240/18

Суди загальної юрисдикції2018-11-19
Номер справи
I AGa 240/18
Дата рішення
2018-11-19
Тип
SENTENCE

Судді

Jan Kremer (PRESIDING_JUDGE)Paweł RygielRegina Kurek

Правова підстава

Текст рішення

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I AGa 240/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Jan Kremer</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Paweł Rygiel (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Regina Kurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Urszula Kłosińska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. O.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span>Spółce Akcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji obu stron</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach</p> <p>z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt VII GC 211/15</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu treść: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> „I. zasądza od strony pozwanej <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. O.</span> kwotę 80.992,91 zł (osiemdziesiąt tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt dwa złote dziewięćdziesiąt jeden groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 19 września 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w pozostałej części powództwo oddala; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 6.761,67 zł (sześć tysięcy siedemset sześćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt siedem groszy) tytułem kosztów procesu; </strong> </p> <p>IV.  <strong> <!-- -->nakazuje ściągnąć od powódki <span class="anon-block">E. O.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach, z zasądzonego roszczenia, kwotę 716,40 zł (siedemset szesnaście złotych czterdzieści groszy) tytułem brakujących kosztów sądowych; </strong> </p> <p>V.  <strong> <!-- --> nakazuje ściągnąć od strony pozwanej <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 2.149,19 zł (dwa tysiące sto czterdzieści dziewięć złotych dziewiętnaście groszy) tytułem brakujących kosztów sądowych.”; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->w pozostałej części apelację strony pozwanej oddala; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->oddala w całości apelację powódki; </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.249,25 zł (jeden tysiąc dwieście czterdzieści dziewięć złotych dwadzieścia pięć groszy) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSA Paweł Rygiel SSA Jan Kremer SSA Regina Kurek </em> </p> <p>sygn. akt I Aga 240/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z dnia 19 listopada 2018 r.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">E. O.</span> domagała się zasądzenia od strony pozwanej <span class="anon-block">(...)</span>SA w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 109.156,90 zł z ustawowymi odsetkami od wniesienia pozwu, a to z tytułu zwrotu nienależnie pobranych opłat za usługi reklamowe i marketingowe oraz rabatów potransakcyjnych. Powołując argumentację na zasadność zgłoszonego roszczenia powódka odwołała się do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.</p> <p>Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy:</p> <p>- zasądził od pozwanej <span class="anon-block">(...)</span>S.A w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. O.</span> kwotę 97 639,22 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 19 września 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty (pkt I sentencji);</p> <p>- oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II);</p> <p>- zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 9 938,74 zł. tytułem kosztów procesu (pkt III);</p> <p>- nakazał ściągnięcie na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach z roszczenia zasądzonego w pkt. I kwoty 315,21 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt IV);</p> <p>- nakazał pobranie na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach od strony pozwanej kwoty 2 550,37zł. tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt V).</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że <span class="anon-block">E. O.</span> prowadzi przedsiębiorstwo pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span>, zajmujące się przetwórstwem szkła, głównie wyrobem luster. Początkowo dostarczała swoje produkty sklepom detalicznym, ale ponieważ były one zamykane z powodu wejścia na rynek dużych marketów budowlanych, musiała nawiązać współpracę z dużymi sieciami handlowymi typu <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, a od przełomu 2008/2009r. – z siecią zarządzaną przez pozwanego. W trakcie negocjacji z pozwaną spółką omawiano warianty współpracy oczekiwane przez pozwanego. Zakończyło się ono przyjęciem zasad wskazanych przez pozwanego, a przedstawiciele powódki doprowadzili jedynie do przyjęcia przez pozwanego wydłużonego terminu realizacji zmówienia. Nie mieli oni żadnej możliwości, by negocjować wysokość upustów i rabatów.</p> <p>Z kolei pozwana jest spółką akcyjną, której akcjonariuszami są partnerzy – przedsiębiorstwa prowadzące hurtownie i składy budowlane oraz sklepy<span class="anon-block">(...)</span>. Grupuje ona obecnie około 350 podmiotów zajmujących łącznie około 10 % udziałów w rynku budowlanym. Każdy akcjonariusz (partner) jest właścicielem danego przedsiębiorstwa i może prowadzić własną politykę zakupową, składając własne zamówienia, może tez korzystać z pośrednictwa pozwanego. Po dostarczeniu towaru do hurtowni lub <span class="anon-block">(...)</span>, dostawca obciąża fakturą nie odbiorcę, lecz pozwanego. Dzięki temu dostawcy mają jednego płatnika, ponadto pozwany gwarantuje zawsze zapłatę za fakturę, chociażby partner popadł w niewypłacalność.</p> <p>Następnie Sąd przytoczył treść łączących strony umów. I tak wskazał, że na przełomie 2008/2009 r. strony zawarły umowę, na mocy której zobowiązały się do prowadzenia stałej współpracy handlowej, dotyczącej sprzedaży przez powódkę własnych wyrobów w postaci luster na rzecz sklepów <span class="anon-block">(...)</span>i na potrzeby Akcjonariuszy <span class="anon-block">(...)</span>, prowadzenia akcji marketingowych i promocyjnych oraz udzielania premii pieniężnych. Ceny miały być uzgodnione w drodze negocjacji przed złożeniem przez pozwanego pierwszego zamówienia i określone w załączniku nr <span class="anon-block">(...)</span>. Uzgodniono, że zamówienia będą składać bezpośrednio partnerzy albo centrala pozwanego. Powódka miała obowiązek wystawić fakturę przed realizacją zmówienia i przesłać ją pozwanemu, a następnie dostarczyć towar do sklepu<span class="anon-block">(...)</span>, hurtowni partnera lub do magazynu centralnego pozwanego, na własny koszt i ryzyko. Przy zatowarowaniu nowej <span class="anon-block">(...)</span> lub nowego składu partnera obowiązywały inne ceny ustalone w załączniku nr <span class="anon-block">(...)</span>, a powódka była zobowiązana do wyłożenia towaru, zrobienia ekspozycji i ometkowania towaru na własny koszt. Powódka wyraziła gotowość wzięcia udziału w akcjach promocyjnych w <span class="anon-block">(...)</span> i składach budowlanych i zastosowania specjalnie obniżonych cen za towary będące przedmiotem akcji promocyjnych, a pozwany zobowiązał się wydać gazetkę, w której odpłatnie zamieści zdjęcie towarów z ceną i krótkim opisem. Powódka zobowiązała się dostarczyć i zainstalować na własny koszt w sklepach <span class="anon-block">(...)</span> ekspozytory i inne materiały służące właściwemu promowaniu swoich towarów, przeprowadzać szkolenia pracowników sklepu w celu zapoznania ich z właściwościami towaru i odpowiednia promocją oraz współpracować przy przeprowadzaniu akcji promocyjnych określonych w załączniku nr<span class="anon-block">(...)</span> na dany rok kalendarzowy. Na powódkę nałożono obowiązek wyznaczenia przedstawiciela w celu comiesięcznej wizytacji sklepu i kontrolowania dostępności towarów, sporządzania zamówień, dokładania towarów i dbania o wizerunek regału, kontroli terminów ważności i sporządzenia odpowiednego raportu (art. 14 umowy). Dostawca zobowiązał się również do przyznania pozwanej premii pieniężnej za zrealizowanie określonego poziomu zakupów (art. 15).</p> <p>W załączniku nr <span class="anon-block">(...)</span> do umowy na 2009 r. ustalono, że powódka udzieli pozwanemu rabatu podstawowego od aktualnego cennika w wysokości 20 % na lustra podstawowe i 11 % na lustra z podświetleniem, rabaty specjalne na towary ekspozycyjne w wysokości 80 %, na pierwsze zatowarowania 5 %; rabaty te ulegały sumowaniu z rabatem podstawowym. Powódka przyznała pozwanemu premie pieniężną za obroty roczne w wysokości 0,5% bez względu na wysokość obrotu.</p> <p>W załączniku nr <span class="anon-block">(...)</span>na 2012 r. pozwany zobowiązał się do zaplanowania 8-10 kampanii promocyjnych w roku w sklepach <span class="anon-block">(...)</span>, a powódka w partycypowaniu w kosztach druku gazetek reklamowych. Pozwany zaplanował także zamieszczenie logo i danych teleadresowych dostawcy z linkiem do jego strony na stronie <span class="anon-block">(...)</span>, udostepnienie dostawcy możliwości zamieszczania zdjęć z realizacji z produktami dostawcy, filmów instruktażowych, kalkulatorów zużycia materiałów, umieszczenie logo na podstronach sklepów i w Raporcie Rocznym oraz w <span class="anon-block">(...)</span>Umowa przewidywała podejmowanie przez <span class="anon-block">(...)</span> indywidualnych działań marketingowych finansowanych z opłaty marketingowej naliczanej kwartalnie w wysokości 2 % od obrotów za działania polegające na eksponowaniu znaków towarowych dostawcy z odpowiednią wywieszką cenowa, oznaczanie produktów dostawcy odpowiednią wywieszką cenową, zamawianie produktów dostawcy, zapewnienie właściwej ekspozycji towarów dostawcy w sklepie, poprzez umieszczanie towaru na regałach w widocznych miejscach dla klientów, utrzymanie w sklepie wspólnie ustalonego asortymentu. Ponadto nowootwarte sklepy mogły urządzać festyny a dostawca deklarował partycypację w ich kosztach zgodził się na wspieranie sklepów <span class="anon-block">(...)</span> wystawkami, ekspozytorami, wzornikami, próbkami handlowymi oraz uczestniczenia w kampaniach billboardowych.</p> <p>Na początku 2013 r. zawarto kolejną umowę o współpracy, o treści analogicznej do pierwszej, z tym że od razu w umowie pozwany zobowiązał się do przeprowadzenia 8 - 12 akcji promocyjnych, a powódka zadeklarowała zastosowanie specjalnie obniżonych cen na promocję. W załączniku nr<span class="anon-block">(...)</span>ustalono, że powódka udzieli pozwanemu rabatu podstawowego od aktualnego cennika w wysokości 21 % na lustra podstawowe i 12 % na lustra z podświetleniem, rabaty specjalne na towary ekspozycyjne w wysokości 80 %, na pierwsze zatowarowania w wysokości 5 %; rabaty te ulegały sumowaniu z rabatem podstawowym. Powódka przyznała pozwanemu rabat potransakcyjny za obroty półroczne w wysokości 2% oraz rabaty roczne w wysokości 0,25 % do wartości obrotów wynoszących 750 000 zł (bez progu minimalnego), - 050 % przy obrotach w przedziale od 750 000 zł do 1 000 000 zł , 0,75 % przy obrotach w przedziale od 1 000 000 zł do 1 250 000 zł i 1 % przy przekroczeniu 1 250 000 zł.</p> <p>Załącznik nr<span class="anon-block">(...)</span> przewidywał w celu efektywnego promowania towarów powódki koordynowanie działań z zakresu podstawowego – centralnych i działań indywidualnych lokalnych. Powódka zobowiązała się przeznaczyć 2,5 % od zrealizowanego obrotu netto nie mniej niż 2.000 zł rocznie za umieszczenie jej na aktualnej liście dostawców, zapewnienie stałej obsługi informacyjnej wewnątrz i na zewnątrz grupy oraz upowszechnienie jej oferty, oddelegowanie do jej dyspozycji konkretnego pracownika lub zespołu pracowników odpowiedzialnych za sprzedaż i fakturowanie transakcji, współorganizację bieżących akcji promocyjnych z i stały monitoring potrzeb partnerów i oferty dostawców, informowanie partnerów o działaniach powódki i informowanie powódki o potrzebach partnerów. Pozwany zobowiązał się umieścić, rozpowszechnić i uaktualniać informację o powódce z wykorzystaniem extranetu (witryny dostępnej jedynie dla partnerów, pozwanego i częściowo dla dostawcy) zawierającego cenniki i ofertę powódki, folderu<span class="anon-block">(...)</span>ze znakiem firmowym dostawcy, raportu rocznego <span class="anon-block">(...)</span> ze znakiem firmowym dostawcy, witryny <span class="anon-block"> (...)</span> w działach <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Powódka mogła przesyłać kalkulatory zużycia materiałów, filmy instruktażowe i samodzielnie umieszczać zdjęcia. Ponadto pozwany zapewnił dostawcy udział w targach jako wystawcy i wysyłkę comiesięcznych newsletterów.</p> <p>Działania lokalne podejmowane przez poszczególne sklepy <span class="anon-block">(...)</span> polegać miały na reklamie podczas festynu, regionalnych targach, ogłoszeniach prasowych z reklama sklepu i dostawcy lub produktów w sklepie, reklamy w ulotach sklepu, reklamy na tablicach dojazdowych, elewacjach, banerach z reklamą partnera, reklamie w radio <span class="anon-block">(...)</span>, na środkach transportu własnego i publicznego, w radio i telewizji regionalnej, na innych nośnikach, reklamie poprzez organizacje plenerowych aktywności tematycznych, reklamie na tablicach reklamowych i organizacji szkolenia produktowego.</p> <p>Na 2014 r. przewidziano takie same rabaty jak na rok 2013 r. i rabat potransakcyjny, z tym, że ustalono minimum obrotów, od których nie był pobierany na 1000 zł. Przewidziano takie same działania centralne, z tym, że uściślono, że folder i raport roczny jest wydawany w 2000 egzemplarzy a pozwany dodatkowo zobowiązał się przesyłania co miesiąc opracowań dotyczących sprzedaży materiałów budowlanych. Wynagrodzenie za te usługi wynosić miało 2,5 % od obrotów nie mniej niż 2000 zł rocznie. Za umieszczenie produktów dostawcy w bazie internetowej produktów dla sklepów internetowych i strony www powódka obowiązała się zapłacić 1000 zł za rok. Działania lokalne były analogiczne do ustalonych na poprzedni rok.</p> <p>Realizacja powyższej umowy wyglądała w ten sposób, że przedstawiciele powódki, chcąc nawiązać współpracę ze sklepem <span class="anon-block">(...)</span>, musieli prowadzić indywidualne negocjacje z właścicielem i ustalać powierzchnię ekspozycji, początkowo płacić za jednostki regałowe po 400 zł za każdy, a następnie kwoty te były indywidualnie ustalane z właścicielem sklepu, musiała budować ekspozycje z własnych materiałów i własnymi siłami, niekiedy wywieszać ceny, znak towarowy <span class="anon-block">(...)</span>, serwisować ekspozycje poprzez sprawdzanie stanu magazynowego, uzupełnianie towaru na ekspozycji i w magazynie pod nią. Rola pozwanego ograniczała się do przekazania powódce informacji o otwarciu nowego sklepu, a następnie pośredniczenia w fakturowaniu i dokonywaniu zapłaty. Raz w roku sklep <span class="anon-block">(...)</span> organizował swoje urodziny, o czym pozwany informował powódkę. Zgodnie z umową przekazywała ona do sklepu własne produkty gratisowo lub w znacznie obniżonej cenie, kiedyś jeden ze sklepów wywiesił billboard z logo powódki, a raz w gazetce umieszczono zdjęcie lustra z napisem <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W wewnętrznej sieci internetowej grupy Extranecie była zamieszczona ogólna informacja o firmie powódki z podaniem telefonów handlowców, cennika i oferty; dostęp do niej mieli partnerzy pozwanej spółki. Na stronie internetowej w zakładce <span class="anon-block"> (...)</span> zamieszczono wizytówkę powódki z danymi adresowymi, firmą, numerami telefonów, faxu, adresu e-mail i logotypem. W zakładce „<span class="anon-block">(...)</span>w sklepie <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span>” zamieszczono znaki towarowe 26 dostawców , w tym logo powódki <span class="anon-block">M.</span> osobno w dziale <span class="anon-block"> (...)</span> zamieszczono znak powódki. W wydawnictwie „<span class="anon-block">(...)</span>” za rok 2012 zamieszczono znak <span class="anon-block"> (...)</span> o wymiarach 15 mmmx12mmm. Pozwany we wrześniu 2012r.i w sierpniu 2013r. przekazał powódce kody dostępu do internetowego katalogu asortymentowego i instrukcje udziału w nim, z której to możliwości powódka nie skorzystała. W folderze i raporcie za rok 2013 zamieszczono znak towarowy powódki o takich samych wymiarach, jak powyżej. W folderze na 2014 r. zamieszczono logo powódki w w/w rozmiarze, a wartość rynkowa takiej usługi wynosi 17,48 zł.</p> <p>Powódka zgłosiła udział w wewnętrznych targach <span class="anon-block">(...)</span> w 2014 r. decydując się na sponsorowanie ich kwotą 3900 zł. Najpierw wybrała stoisko szeregowe o wymiarach 8 m<sup> <!-- -->2 </sup>w cenie po 250 zł za metr, potem <span class="anon-block">A. M.</span> poprosił pozwanego o jego powiększenie o 4 metry za cenę 400 zł, co przedstawiciele pozwanego zaakceptowali. Z tego tytułu powoda winna ponieść koszty w kwocie 8 979 zł</p> <p>Następnie pozwany obciążył powódkę wskazanymi przez powódkę fakturami, przy czym każdą z nich Sąd szczegółowo omówił wskazując, jakich należności dotyczy. Wskazał, że wszystkie faktury zostały zapłacone przelewem lub w drodze kompensaty.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, dokonując analizy zgłoszonego roszczenia w świetle regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930470211" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - Dz. U. z 1993 r. Nr 47, poz. 211 (art. 15;art. 15 ust. 1;art. 15 ust. 1 pkt. 4)">art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> uznał roszczenie powódki za częściowo uzasadnione. Odwołując się do należności z poszczególnych faktur wskazał, że roszczenie powódki nie jest uzasadnione w tej części, w której pobrane prowizje i opłaty mają pokrycie w usługach promocyjnych wykonanych przez stronę pozwaną bądź partnerów spółki. O ile zatem pozwany wykazał spełnienie świadczenia na rzecz powódki bądź zostało ono zweryfikowane przez powołanego rpzez Sąd biegłego, to roszczenie okazało się bezzasadne.</p> <p>Roszczenie powódki musiało być uwzględnione w tej części, w której pozwany obciążył ją opłat z tytułu działań z zakresu podstawowego, zgodnie z załącznikiem nr<span class="anon-block">(...)</span>. Zwrotowi podlegały także należności za usługi reklamowe, których wykonania nie wykazał pozwany. Wreszcie uwzględnieniu podlegało powództwo w zakresie kwoty 26 293,53 zł z tytułu rabatu potranskacyjnego,</p> <p>Od powyższego orzeczenia apelacje wniosły obie strony.</p> <p>Powódka, zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 11.518 zł, zarzuciła:</p> <p>- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy tj. istnienia presji ze strony pozwanej wobec powódki na korzystanie z fikcyjnych „usług marketingowych”, celem umożliwienia pozwanej wystawienia wskazanych w apelacji faktur VAT i wyegzekwowania środków pieniężnych za usługi, które nie były w ogóle wykonane lub ich wartość rynkowa była minimalna;</p> <p>- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, polegające na uznaniu, że powódka miała rzeczywistą możliwość zrezygnowania z usług marketingowych narzucanych jej przez pozwaną;</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109)">art. 109 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 204;art. 204 § 1)">art. 204 § 1 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że powódka złożyła spis kosztów po zamknięciu rozprawy, w rezultacie czego Sąd zasądził koszty według norm przepisanych, zamiast spisu kosztów.</p> <p>Apelująca powódka wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu według spisu kosztów. Wniosła także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Strona pozwana zaskarżyła wyrok w części uwzględniającej powództwo, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy poprzez niezbadanie wszystkich materialnoprawnych przesłanek zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930470211" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - Dz. U. z 1993 r. Nr 47, poz. 211 (art. 15;art. 15 ust. 1;art. 15 ust. 1 pkt. 4)">art. 15 ust.1 pkt 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930470211" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - Dz. U. z 1993 r. Nr 47, poz. 211 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji</a>.</p> <p>Ponadto apelujący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. ust.1 pkt 4 w zw. z art. 3 ust.1 u.z.n.k., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z art. 18 pkt 5 u.z.n.k., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 k.c.</a> w zw. z art. 18 pkt 5 u.z.n.k. oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Obok kwestii związanych z nieprawidłowym – zdaniem pozwanej spółki – przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, apelująca podniosła, ze Sąd Okręgowy nie uwzględnił specyfiki działania pozwanej spółki jako podmiotu grupującego partnerów, na skutek czego powódka odniosła znaczne korzyści finansowe, korzystała z infrastruktury informatycznej i zbudowała swoja pozycję handlową, jak też, że tego, że powódka zawierała umowy bezpośrednio z partnerami. Tożsame kwestie były podstawą zarzutów skierowanych przeciwko podstawie faktycznej wyroku, w tym odwołujących się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">art. 217 k.p.c.</a> </p> <p>Strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, a także zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Powódka i strona pozwana wnieśli o oddalenie apelacji przeciwnika procesowego.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p> <p>Ustalenia dokonane w pierwszej instancji są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Zostały oparte na wszystkich przeprowadzonych dowodach, których ocena mieści się w granicach wyznaczonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zważyć przy tym należy, że zasadnicza część ustaleń odnosi się do okoliczności wynikających z dokumentów. Obrazuje treść łączącego strony stosunku prawnego, jak też dokonanych między stronami rozliczeń finansowych i ich tytułów. Nadto Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego, której konkluzje nie budzą zastrzeżeń.</p> <p>Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia są też wystarczające dla oceny apelacji powódki oraz tej części apelacji strony pozowanej, która kwestionuje uwzględnienie powództwa w zakresie faktur wystawionych z tytułu wykonanych, konkretnych usług.</p> <p>Wskazać należy, że – jak to wynika z dołączonych do pozwu faktur – przedmiotem roszczenia powódki są należności zapłacone w związku z łączącą strony umową, z trzech tytułów. Po pierwsze, dotyczą zapłaty z tytułu tzw. rabatu potransakcyjnego w łącznej w kocie 26.939,53 zł. Po drugie, dotyczą naliczonych przez pozwaną spółkę należności z tytułu opłat i prowizji marketingowych, w łącznej kwocie 54.699,38 zł. Pozostała część należności, w wysokości 28.163,99 zł, dotyczy różnego rodzaju usług związanych z reklamą w Internecie, reklamą w sklepach, reklamą podczas festynów, budowy ekspozycji, uczestnictwa w targach. Zważyć należy, że w tym zakresie faktury zostały wystawione za skonkretyzowane usługi, w związku ze zobowiązaniem umownym powódki do wzięcia udziały w konkretnych akcjach promocyjnych, współorganizowania tych akcji, udziału w targach, czy też w związku z akcjami promocyjnymi organizowanymi tak przez pozwanego jak i sklepy, do których dostarczane były towary powódki. Pozwany zobowiązany był do promocji internetowej, a zgodnie z załącznikiem nr <span class="anon-block">(...)</span>do umowy, w ramach działań lokalnych, poszczególne sklepy <span class="anon-block">(...)</span> miały m.in. zapewnić reklamę podczas festynu, regionalnych targach, ogłoszeniach prasowych z reklamach sklepu i dostawcy lub produktów w sklepie, reklamy w ulotach sklepu, reklamy na tablicach dojazdowych, elewacjach, banerach z reklamą partnera, reklamie w radio <span class="anon-block">(...)</span> na środkach transportu własnego i publicznego, w radio i telewizji regionalnej, na innych nośnikach, reklamie poprzez organizacje plenerowych aktywności tematycznych, reklamie na tablicach reklamowych i organizacji szkolenia produktowego. Skoro zatem, w związku z tymi skonkretyzowanymi usługami były wystawione faktury, następnie zapłacone dobrowolnie przez powódkę, to nie sposób uznać, że świadczenia te miały charakter niedozwolony i wynikały z zakazanych praktyk w ramach czynów nieuczciwej konkurencji. Z założenia bowiem usługi te miały charakter konkretny, były weryfikowalne tak co do ich wykonania jak i wartości. Skoro zatem zostały zapłacone, to nie sposób aktualnie twierdzić, że nie miały one miejsca bądź też ich wartość była inna. Usługi te miały charakter realny i podlegały weryfikacji w dacie wystawienia faktur. Nie można zatem skutecznie dochodzić zwrotu przedmiotowych należności z odwołaniem się do przepisów ustawy o czynach nieuczciwej konkurencji.</p> <p>Zasadnicza część zarzutów strony apelującej sprowadzała się do wskazania, iż Sąd I instancji nie odczytał w sposób właściwy istoty prowadzonej przez pozwaną działalności. Pozwana spółka wskazywała, iż jest platformą, w ramach której grupują się podmioty w interesie tak partnerów, jak i podmiotów zewnętrznych, w interesie tak sprzedających towary konsumentom jak i dostawców. Z tego wywodziła, że z istoty rzeczy postanowienia umowy stron nie mogą stanowić czynów nieuczciwej konkurencji.</p> <p>Dla weryfikacji tych twierdzeń Sąd Apelacyjny przeprowadził dowody z dokumentów, a to: statutu <span class="anon-block">(...)</span>Spółki Akcyjnej (k.1363 akt); struktury akcjonariatu spółki na dzień 31.12.2017 (k.1360-1362); prospektu <span class="anon-block">(...)</span>za 2013 r. (k.1379); raportu rocznego <span class="anon-block">(...)</span>za 2017 r. (k. 1423); umów partnerskich tj. umowy z dnia 1.07.2007 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block"> (...)</span> sp. a o.o. (k. 1539); umowy z dnia 14.11.2011 nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block">(...)</span>(k. 1548); umowy z dnia 22.03.2011 nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> (k. 1573); umów z dostawcami będącymi akcjonariuszami pozwanej tj. umowy ramowej z dnia 1.01.2013 r. zawartej przez pozwaną z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (k.1600); umowy ramowej z dnia 1.02.2013 nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej przez pozwaną z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (k.1620), umowy ramowej z dnia 10.01.2013 nr <span class="anon-block">(...)</span> zawartej przez pozwaną z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (k.1640); umów i dokumentów dotyczących współpracy z podmiotami prowadzącymi sklepy <span class="anon-block">(...)</span> tj. umowy partnerskiej z dnia 1.10.2010 r. zawartej przez pozwaną z <span class="anon-block"> (...)</span> sp. a o.o. (k. 1668), umowy z dnia 25.10.2011 zawartej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block">(...)</span>(k. 1693); umowy z dnia 22.03.2011 zawartej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> (k. 1716). Na podstawie tych dokumentów stwierdzić należy, że w rzeczywistości strona pozwana zawierała umowy o tożsamej treści z dostawcami (w tym z powódką), niezależnie od tego, czy dany dostawca był akcjonariuszem pozowanej czy też nie. Nadto analiza w/w umów oraz umowy łączącej pozwaną spółkę i powódkę wskazuje, że pozwana jest wspólną grupą zakupową złożoną z niezależnych podmiotów – hurtowni, składów budowlanych, sklepów <span class="anon-block">(...)</span>, producentów. Zapewnia im kontakt i wyszukiwanie dostawców, pośredniczy w zawieraniu transakcji. Co do zasady realizuje interesy kupujących (swoich członków), stąd sprzedającym stawiał wymóg zadbania o reklamę i innego rodzaju formy informacji klientów o swoich produktach. Istotnie, jak twierdzi pozwana, w jej funkcjonowaniu można dostrzec korzyści tak kupujących jak i sprzedających towary. Kupujący, poprzez liczne zobowiązania sprzedających stosowania rabatów, mają możliwość uzyskania tańszych produktów. Zmniejszają także własne koszty działalności reklamowej, skoro to producenci i dostawcy, w znacznej mierze, zobowiązują się do ponoszenia kosztów reklamowych. Z drugiej strony korzyści sprzedających polegają m.in. na zwiększeniu obrotu, zwiększeniu rozpoznawalności, uproszczeniu zasad rozliczeń oraz – przede wszystkim – gwarancji zapłaty za dostarczony towar przez pozwaną spółkę.</p> <p>Uwzględniając powyższe, w nawiązaniu do wcześniej omówionych skonkretyzowanych kosztów reklamy, nie sposób uznać świadczeń w tym zakresie za niedozwolone. Jednocześnie zasadne jest przyjęcie, że czynem nieuczciwej konkurencji są wszelkie te opłaty i prowizje, które mają charakter nieweryfikowalny. W tym zakresie podzielić należy wszelkie rozważania prawne Sądu I instancji, które dotyczą oceny zastrzeżonych umownie opłat i prowizji marketingowych oraz rabatu potransakcyjnego. W przypadku tych należności, za ich kształtem stały przede wszystkim interesy strony pozwanej i jej partnerów. Wynikające z nich świadczenia nie miały charakteru realnego.</p> <p>Zważyć należy, że kształt ustalonych wyżej oznaczonych opłat i prowizji dawał podstawy do ich oceny jako odpowiadających art. 3 ust.1 oraz art. 15 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu czynów nieuczciwej konkurencji. Ponad argumentację powołaną przez Sąd I instancji wskazać należy, że jakkolwiek dopuszczalne jest, by strony umowy ukształtowały tak swój stosunek prawny w taki sposób, by kupujący świadczył na rzecz sprzedającego usługi reklamowe, mające wpływ na wielkość obrotu, a co za tym idzie – ilość towaru będącego przedmiotem obrotu, to jest to dopuszczalne, o ile – po pierwsze – usługi reklamowe są wykonywane w interesie obu stron. Po drugie, usługa winna być w sposób realny wykonana, zaś wynagrodzenie winno odpowiadać wartości tej usługi. Po trzecie wreszcie, zastrzeżona z tego tytułu oplata nie powinna mieć charakteru abstrakcyjnego, oderwanego od wartości świadczonej usługi. Tym samym wynagrodzenie nie może być skonstruowane jako opłata wyliczana w sposób automatyczny, nie powiązany z wartością usługi. Tymczasem zastrzeżona umowa stron tzw. opłata marketingowa naliczana była w sposób automatyczny od obrotu, bez możliwości weryfikacji wartości świadczonej usługi, a nawet, czy usługa była w rzeczywistości wykonana. Była tym bardziej nieuzasadniona, że powódka jednocześnie zobligowana była do zapłaty za szereg, skonkretyzowanych akcji reklamowych i promocyjnych.</p> <p>Z kolei rabat potransakcyjny został skonstruowany w taki sposób, iż był w istocie naliczany niezależnie od wielkości obrotów, skoro pierwotnie został zastrzeżony do zapłaty bez względu na wysokość obrotów, a w późniejszym czasie – przy osiągnięciu obrotów na rażąco niskim poziomie, bo 1.000 zł. W rzeczywistości zatem przedmiotowy rabat był dodatkowym wynagrodzeniem dla strony pozwanej, niezależnym od wielkości obrotów, a więc w ostateczności zastrzeżony wyłącznie w interesie spółki, a nie powódki.</p> <p>W pozostałej części Sąd Apelacyjny w pełni podziela argumentację prawną Sądu I instancji. Przy ocenie ustalonego stanu faktycznego nie doszło zatem do naruszenia powoływanych przez apelującą pozwaną norm prawa materialnego.</p> <p>Biorąc to pod uwagę Sąd Apelacyjny, n podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji. Wraz z modyfikacją wyroku w zakresie zasądzonej należności głównej, Sąd zmienił rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu i kosztów sądowych uwzględniając, że ostatecznie powódka wygrała sprawę w 75 %.</p> <p>Bezzasadny okazał się zarzut powódki, kwestionujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu, naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109)">art. 109 k.p.c.</a> Powódka złożyła spis kosztów już po zamknięciu rozprawy w dniu 19 września 2017 r., skoro dołączyła go do pisma nadanego w dniu 22 września 2017 r. W szczególności z faktu, że pełnomocnik powódki pismo nadane w dniu 22 września 2017 r. tytułuje jako załącznik do protokołu rozprawy z dnia 19 września 2017 r. nie wynika, iż zawarty w nim wnisek został złożony na rozprawie.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c.</a>, uwzględniając, że powódkę obciążają koszty w 25 %, a stronę pozwaną w 75 %. Powódka poniosła koszty w łącznej wysokości 4.643 zł (576 zł - opłata od apelacji, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 4.050 zł – opłata wynagrodzenia pełnomocnika), a strona pozwana w wysokości 8.932 zł (4.882 zł – oplata od apelacji, 4.050 zł opłata wynagrodzenia pełnomocnika). Łącznie zatem koszty postępowania apelacyjnego wyniosły 13.575 zł. Z tej kwoty powódkę obciąża kwota 3.393,75 zł (25 %), z zatem powódce należy się zwrot kosztów postępowania w kwocie 1.249,25 zł (4.643 zł – 3.393,75 zł).</p> <p> <em> <!-- --> Paweł Rygiel Jan Kremer Regina Kurek </em> </p> </div>