I C 926/17
Суди загальної юрисдикції2018-11-21
Номер справи
I C 926/17
Дата рішення
2018-11-21
Тип
SENTENCE
Судді
Julita Preis (PRESIDING_JUDGE)
Текст рішення
<p>Sygn. akt I C 926/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 21 listopada 2018 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Chełmnie Wydział I Cywilny</p>
<p>w składzie następującym :</p>
<p>Przewodniczący <strong>
<!-- -->: </strong>SSR Julita Preis</p>
<p>Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata Beska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. w Chełmnie na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. D.</span> w imieniu którego działa kurator <span class="anon-block">B. D.</span>
</p>
<p>przeciwko : <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o ustalenie nieważności umowy</p>
<p>orzeka :</p>
<p>I.
Ustala , że <span class="anon-block">umowa nr (...)</span> zawarta w dniu 8 marca 2014 r. pomiędzy <span class="anon-block">K. D.</span> a <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> jest nieważna.</p>
<p>II.
Nie obciąża powoda <span class="anon-block">K. D.</span> kosztami procesu .</p>
<p>III.
Nie obciąża pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> kosztami procesu .</p>
<p>IV.
Ustala , że nieuiszczone koszty sądowe , od uiszczenia których powód był zwolniony poniesie Skarb Państwa.</p>
<p>V.
Przyznaje pełnomocnikowi powoda radcy prawnej <span class="anon-block">A. B.</span> ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Chełmnie wynagrodzenie w kwocie 276,75 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt pięć groszy ), w tym VAT, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.</p>
<p>I C 926/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">K. D.</span> – reprezentowany przez <span class="anon-block">B. D.</span> kuratora ustanowionego dla niego jako osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, w dniu 31 maja 2017 r. ( data uzupełnienia braków formalnych pozwu, po upływie terminu do ich uzupełnienia, złożonego pierwotnie dnia 15 kwietnia 2017 r. ) , działając przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, wniósł pozew przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> o ustalenie, iż <span class="anon-block">umowa nr (...)</span> z dnia 8 marca 2014 r. zawarta między stronami jest nieważna ze względu na znajdowanie się powoda w chwili składania oświadczenia woli w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Pozew zawierał także żądanie zasądzenia na rzecz reprezentującego stronę powodową pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały opłacone.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jest osobą niepełnosprawną umysłowo z powodu zdarzenia, które miało miejsce gdy miał 5 lat. Powód wówczas topił się, a do chwili obecnej nie powrócił do pełni zdrowia. W drodze badania psychologicznego stwierdzono u niego upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego. Powód wbrew woli rodziców pozostawał w nieformalnym związku i w tym czasie, starając się pozyskać akceptację nowego środowiska – konkubiny i jej rodziny, będąc osobą pozbawioną możliwości krytycznej oceny sytuacji, logicznego myślenia, rozumienia, znaczenia czynności prawnych i przewidywania ich konsekwencji zawarł za namową osób postronnych dnia 8 marca 2014 r., <span class="anon-block">umowę nr (...)</span>. Wszelkie koszty związane z umową miały zostać pokryte przez inne osoby, a powód został wykorzystany do zawarcia transakcji z uwagi na jego zdolność kredytową, bowiem otrzymuje stałe świadczenie w postaci renty. Po wydaniu przedmiotu umowy osobie postronnej, nie doszło do wypełnienia zobowiązań wynikających z umowy ustnej zawartej pomiędzy nią, a powodem. Nie mógł on zatem pokryć zadłużenia względem pozwanego, co spowodowało wszczęcie postępowania sądowego. Powód nie był w stanie racjonalnie kierować swoim postępowaniem, a jego zdolności krytycznego myślenia były wyłączone w okresie zaciągania zobowiązania – co zostało stwierdzone przez opiniujących biegłych w sprawie o ubezwłasnowolnienie.</p>
<p>Przed wszczęciem niniejszego postępowania, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> (potwierdzona kopia postanowienia - k. 67 - 68 akt sprawy) Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy zawartej z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 8 marca 2014 r. oraz ustanowił dla niego radcę prawnego z urzędu w osobie rad. pr. <span class="anon-block">A. R.</span> – wyznaczonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości zgłaszając zarzut braku legitymacji biernej pozwanego.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazano, że pozwany nie jest już stroną stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 8 marca 2014 r. zawartej pomiędzy powodem i pozwanym, bowiem na mocy umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 24 marca 2017 r. zbył wszelkie prawa i obowiązki wynikające z w/w umowy na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Pismem procesowym z dnia 6 lutego 2018 r. pełnomocnik powoda wskazała, iż powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa, z tego względu, iż ewentualne uznanie oświadczenia woli powoda za nieważne ze względu na znajdowanie się przez powoda w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli przy zawieraniu umowy z pozwanym dnia 8 marca 2014 r. pozwoli skutecznie bronić się powodowi w przypadku postępowań egzekucyjnych, co pozwoli na udzielenie mu ochrony prawnej.</p>
<p>Pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. dodała, że obecnie nie wiadomo, aby w stosunku do powoda było prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności wynikającej z umowy, której dotyczy żądanie pozwu. Wskazała, iż powód nie został zawiadomiony o sprzedaży wierzytelności. Wniosła także o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego także <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Sąd postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 194;art. 194 § 3)">art. 194 § 3 kpc</a> wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> ( k. 156 v akt ).</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> w odpowiedzi na pozew z dnia 16 maja 2018 r. uznał powództwo oraz wniósł o nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania sądowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>.</p>
<p>W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany <span class="anon-block"> (...)</span> wskazał , że z uzasadnienia pozwu i z załączonych do niego dokumentów jednoznacznie wynika , że powód w chwili zawarcia z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 8 marca 2014 r. znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli , wobec czego pozwany uznaje powództwo. Jednocześnie pozwany wniósł o nieobciążanie go , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> kosztami procesu . Pozwany wskazał , że dnia 24 marca 2017 r, nabył wierzytelność w stosunku do powoda z tytułu w/w umowy i nie miał żadnej informacji od wierzyciela pierwotnego , aby wierzytelność nie posiadała podstawy prawnej , przeciwnie w treści umowy cesji cedent zapewnił , że wierzytelności beace przedmiotem cesji są wymagalne i wynikają z czynności bankowych . Strona pozwana nie wiedziała , że powód jest osobą ułomną i wiedzę na ten temat uzyskała dopiero zapoznając się z treścią pozwu. Pozwany przy pierwszej czynności uznał powództwo.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. D.</span> w 1994 r. mając 5 lat przewrócił się w wodzie, zachłysnął się i przestał oddychać. Po reanimacji i hospitalizacji stwierdzono u niego stan po utonięciu. <span class="anon-block">K. D.</span> nie rozpoznawał członków rodziny, nie chodził, mówił pojedyncze słowa, okresowo stawał się pobudzony psychoruchowo.</p>
<p>Z uwagi na stan zdrowia <span class="anon-block">K. D.</span> kształcił się w szkołach specjalnych.</p>
<p>Dnia 25 października 2005 r. <span class="anon-block"> (...)</span> do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">C.</span> postanowił zaliczyć <span class="anon-block">K. D.</span> do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze okresowym.</p>
<p>Orzeczeniem z dnia 20 marca 2008 r. stwierdzono u <span class="anon-block">K. D.</span> umiarkowany stopień niepełnosprawności, który ma charakter trwały.</p>
<p>Orzeczeniami lekarza orzecznika ZUS ustalono całkowitą niezdolność <span class="anon-block">K. D.</span> do pracy do dnia 30 września 2018 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. D.</span> mieszkał z rodzicami. Z uwagi na chorobę miał odroczony obowiązek szkolny, Gdy zaczął chodzić do szkoły kompletnie sobie nie radził i na podstawie orzeczenia trafił do szkoły specjalnej . Rodzice musieli go zaprowadzać do szkoły , bo gubił się , nie miał orientacji w przestrzeni . Po skończeniu szkoły specjalnej <span class="anon-block">K. D.</span> do 24 roku życia chodził do szkoły przyspasabiającej do życia. Nie radził sobie z zakupami , nie umiał zapamiętać kilku rzeczy .</p>
<p>Od 2009 <span class="anon-block">K. D.</span> zaczął się spotykać z <span class="anon-block">A. W.</span>, którą poznał w szkole specjalnej . Zaczął przebywać z jej rodziną , Przestał mówić o tym co robi matce. Pod namową zaczął zaciągać pożyczki dla rodziny <span class="anon-block">A. W.</span> czy jej znajomych . Nie rozumiał , że będzie musiał je spłacać . Zawarł też umowę o świadczenie usług telefonicznych pod namową koleżanki i dał jej otrzymany w związku z umową telefon. Jego rodzice nic o tym nie wiedzieli , dowiedzieli się dopiero , gdy zaczęły przychodzić wezwania do zapłaty . Pytany przez rodziców <span class="anon-block">K. D.</span> mówił , że nic nie brał, Wówczas jego mama <span class="anon-block">B. D.</span> wystąpiła o ubezwłasnowolnienie syna .</p>
<p>Od 2017 r. <span class="anon-block">K. D.</span> mieszka z <span class="anon-block">A. W.</span>, z którą obecnie jest w związku narzeczeńskim, nadal zamieszkują razem, posiadają dwójkę dzieci. Wszelki sprawami związanymi z dokumentami zajmuje się <span class="anon-block">A. W.</span>, ona też realizuje płatności . W sprawach urzędowych korzysta z pomocy asystenta rodziny. <span class="anon-block">K. D.</span> unika wszelkich spraw urzędowych , one go od razu denerwują , nie rozumie ich .</p>
<p>
<span class="anon-block">K. D.</span> jest nadpobudliwy , od dziecka leczy się psychiatrycznie i neurologicznie .</p>
<p>
<em>
<!-- -->
dowód: karta informacyjna – k. 82-83 akt, <span class="anon-block">opinia nr (...)</span> – k. 85 akt, <span class="anon-block">opinia nr (...)</span> – k.84 akt, orzeczenie kwalifikacyjne <span class="anon-block">(...)</span>do kształcenia specjalnego – k. 75-76 akt, orzeczenie nr <span class="anon-block">(...)</span>o potrzebie kształcenia specjalnego – k. 73-74 akt, orzeczenie Nr <span class="anon-block"> (...)</span>/PCh – k. 72 akt, orzeczenie Nr <span class="anon-block"> (...)</span>/PCh – k. 89 akt, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 września 2009 r., 10 października 2011 r., 20 września 2013 r., 11 września 2015 r. – k. 77-80 akt, zaświadczenia lekarskie – k. 81, 109-110 akt, historia, przebieg choroby i zalecenia – k. 86-88, 90-108 akt, zeznania św. <span class="anon-block">D. O.</span> – k. 198-198 v akt, przesłuchanie za powoda kuratora <span class="anon-block">B. D.</span> – k. 198 v - 199 akt, zeznania św. <span class="anon-block">A. W.</span> - k. 197 v-198 akt, potwierdzona kopia opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia 19 października 2015 r. – k. 111-112 akt.</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. D.</span> w dniu 8 marca 2014 r. w <span class="anon-block">C.</span> zawarł z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> umowę kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> , jednocześnie zobowiązując się do spłaty wynikających z niej należności. <span class="anon-block">K. D.</span> umowę z dnia 8 marca 2014 r. zawarł za namową osób postronnych. Czynności tej dokonał bez wiedzy swojej matki <span class="anon-block">B. D.</span> oraz narzeczonej <span class="anon-block">A. W.</span>. Nie rozumiał konsekwencji zawarcia umowy kredytu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: przesłuchanie za powoda kuratora <span class="anon-block">B. D.</span> – k. 198v – 199 akt, zeznania św. <span class="anon-block">A. W.</span> - k. 197 v-198 akt.</em>
</p>
<p>W związku z brakiem spłat należności wynikających z umowy z dnia 8 marca 2014 r., <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> wezwał <span class="anon-block">K. D.</span> pismem z dnia 11 maja 2015 r. do zapłaty zadłużenia w terminie 9 dni. Należność ta nie została spłacona.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 69 akt.</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> zbył wierzytelność wobec <span class="anon-block">K. D.</span> wynikającą z umowy z dnia 8 marca 2014 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> umową sprzedaży wierzytelności z dnia 24 marca 2017 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 24 marca 2017 r. – k. 123-134 i 161-174 akt. </em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. wydanym w sprawie<span class="anon-block">(...)</span> Sąd Okręgowy w Toruniu ubezwłasnowolnił częściowo <span class="anon-block">K. D.</span> z powodu zaburzeń psychicznych pod postacią upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim. Od dnia 23 września 2016 r. kuratorem <span class="anon-block">K. D.</span> została ustanowiona <span class="anon-block">B. D.</span>. W toku postępowania w sprawie<span class="anon-block">(...)</span> Sąd zlecił wykonanie opinii, we wnioskach której wskazano, iż u <span class="anon-block">K. D.</span> występują zaburzenia psychiczne pod postacią upośledzenie umysłowego w stopniu lekkim oraz padaczka oraz, że <span class="anon-block">K. D.</span> nie ma orientacji co do czasu, ma niepełną orientację co do własnej osoby i miejsca, nie jest w stanie samodzielnie podejmować złożonych decyzji i pokierować swoim postępowaniem. Jest częściowo samodzielny, ale wymaga pomocy, nadzoru osoby drugiej. Nie jest w stanie przyjąć i zrozumieć korespondencji.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: potwierdzona kopia postanowienia z dnia 24 maja 2016 r. ,<span class="anon-block">(...)</span>– k. 70 akt, zaświadczenie z dnia 23 września 2016 r. – k. 71 akt, potwierdzona kopia opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia 19 października 2015 r. – k. 111-112 akt.</em>
</p>
<p>U <span class="anon-block">K. D.</span> występują zaburzenia psychiczne pod postacią niepełnosprawności intelektualnej na pograniczu stopnia lekkiego i umiarkowanego. W związku z występującymi u niego od 1994 roku deficytami intelektualnymi w okresie od grudnia 2013 r. do chwili obecnej (21 marca 2018 r.), czyli także w dniu 8 marca 2014 r., <span class="anon-block">K. D.</span> miał zniesioną całkowicie zdolność rozumienia i znaczenia czynu, jak i zdolność świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania swojej woli.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: potwierdzona opinia psychiatryczno-psychologiczna z dnia 21 marca 2018 r. sporządzona do sprawy o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>– k. 201-204 akt.</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny został przez Sąd ustalony na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów złożonych do akt niniejszej sprawy. Sąd uznał dowody te za wiarygodne, albowiem ich autentyczność nie została zakwestionowana przez strony, a ponadto Sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia z urzędu. Co więcej, dowody z dokumentów w postaci orzeczeń sądów, korzystając z materialnej mocy dowodowej wynikającej z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 kpc</a>, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.</p>
<p>Podstawę ustalenia stanu faktycznego stanowiły także zeznania świadków <span class="anon-block">D. O.</span> ( k. 198 – 198 v ) i <span class="anon-block">A. W.</span> ( k. 197 v – 198 ) oraz zeznania kuratora powoda <span class="anon-block">B. D.</span> ( k. 198 v – 199 ), a także opinia biegłych z dnia 19 października 2015 r. , która została wydana w sprawie o ubezwłasnowolnienie powoda , która toczyła się przed Sadem Okręgowy w Toruniu w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> . Sąd co do zasady dał wiarę zeznaniom świadków oraz zeznającego w charakterze powoda kuratora, albowiem brak było okoliczności, które mogłyby wzbudzać wątpliwości, co do ich wiarygodności, w szczególności zeznania te znajdowały potwierdzenie w dokumentach złożonych w sprawie . Podstawę ustalenia stanu faktycznego stanowiła także opinia biegłych sądowych <span class="anon-block">M. M.</span> i <span class="anon-block">B. G.</span> z dnia 21 marca 2018 r. sporządzona w sprawie tut. Sądu o sygnaturze<span class="anon-block">(...)</span> , z której dowód za zgodą stron Sąd przeprowadził w niniejszej sprawie ( k. 199, k.200 – 204 , k.211, k.218 ).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Żądanie stwierdzenia nieważności umowy jest roszczeniem wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>, a zatem należy ono do kategorii roszczeń o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Pierwszą kwestią była zatem ocena podstawy roszczenia powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego obowiązuje ugruntowane stanowisko, iż decydujący dla korzystania z formy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego jest interes prawny powoda. Żaden z przepisów prawa nie definiuje tego pojęcia, jednakże zostało ono wypracowane wieloletnią praktyką Sądu Najwyższego. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego interes prawny może być rozumiany jako potrzeba prawna wynikająca z określonej sytuacji prawnej w przypadku, gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem prawa przysługującego uprawnionemu, bądź też powstała wątpliwość co do jego istnienia i nie należy go ponadto utożsamiać z interesem jedynie ekonomicznym (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2001 r., <span class="anon-block">(...)</span>, LEX nr 52719; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 r. <span class="anon-block">(...)</span>, LEX nr 52613). Najogólniej ujmując, interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> dotyczy szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych i może wynikać z ich naruszenia lub zmierzać do zapobieżenia temu naruszeniu. Ocena jego istnienia powinna być dokonywana przez pryzmat skutków, jakie ewentualny wyrok uwzględniający powództwo mógłby wywrzeć w sferze prawnej powoda. W tym kontekście interes prawny należy rozumieć jako stan, w którym po pierwsze, nie istnieje inny środek prawny, przy użyciu którego powód uzyskać może skuteczną ochronę prawną, a po drugie, orzeczenie ustalające wydane w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> taką skuteczną ochronę prawną powodowi zapewni. Innymi słowy, jeżeli powództwo o ustalenie istnienia prawa jest jedynym możliwym środkiem jego ochrony, powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia (<em>
<!-- -->
por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2012 r., sygn. akt III CSK <span class="anon-block">(...)</span> OSNC 2012/7-8/101; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 marca 2013 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, LEX nr 1307434</em>). Interes prawny powoda musi istnieć obiektywnie. Ciężar jego wykazania spoczywa na powodzie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a> ). Interes prawny w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadności powództwa, a jedynie warunkuje możliwość badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje. W sprawie o ustalenie powód musi udowodnić, że ma interes prawny w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, który przynajmniej potencjalne stwarza zagrożenie dla jego prawnie chronionych interesów, a sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między stronami sporu lub zapobiegnie jego powstaniu w przyszłości (<em>
<!-- -->
por. wyr. SN z 18.6.2009 r., <span class="anon-block">(...)</span> OSNC 2010, Nr B, poz. 47). </em>Charakter przesłanki interesu prawnego powoduje, że jego brak skutkuje oddaleniem powództwa.</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż warunkiem zatem uzyskania ochrony przez stronę powodową było wykazanie przez nią konkretnego interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko pełnomocnika powoda.</p>
<p>Wskazać należy, iż pozew w niniejszej sprawie został skierowany przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>, jednakże na późniejszy wniosek pełnomocnika powoda do udziału w sprawie został wezwany w charakterze pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – nabywca wierzytelności z <span class="anon-block">umowy nr (...)</span>.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> wnosił o oddalenie powództwa w całości zgłaszając zarzut braku legitymacji biernej pozwanego z uwagi na sprzedaż wierzytelności, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Pozwany easyDEBT Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> z kolei uznał powództwo, przyznając, iż powód w momencie zawarcia umowy pozostawał w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli.</p>
<p>W niniejszej sprawie Sąd ustalił, iż powód miał interes prawny w wytoczeniu powództwa, gdyż co do wierzytelności z przedmiotowej umowy z dnia 8 marca 2014 r. przeciwko powodowi nie toczyło się do tej pory żadne postepowanie zmierzające do zaspokojenia wierzyciela. Nie powstał również żaden tytuł wykonawczy. Wyrok w niniejszej sprawie powinien dać zatem powodowi ochronę, w ten sposób że ostatecznie wyjaśni sytuację prawną powoda.</p>
<p>Na podstawie zebranego materiału dowodowego Sąd ustalił, że umowa z dnia 8 marca 2014 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, która łączyła pierwotnego wierzyciela <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> i <span class="anon-block">K. D.</span> jest nieważna z uwagi na fakt, że powód w momencie jej zawierania nie był w stanie świadomie i swobodnie wyrazić swą wole z uwagi na stan zdrowia. Jak wynika z opinii biegłych , które stanowiły dowód w sprawie i z zeznań świadków oraz kuratora częściowo ubezwłasnowolnionego powoda – <span class="anon-block">B. D.</span> , powód z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie dokonywać żadnych czynności prawnych, które są bardziej skomplikowane, nie jest w stanie podjąć złożonych decyzji, a taką czynnością jest niewątpliwie zawarcie z Bankiem umowy kredytu , nie jest w stanie również przyjąć i zrozumieć korespondencji. Powód w okresie od grudnia 2013 r. do chwili obecnej , czyli także w dniu 8 marca 2014 r. miał zniesioną całkowicie zdolność rozumienia i znaczenia czynu, jak i zdolność świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania swojej woli. W takiej sytuacji sąd uznał, że zachodziły przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 kc</a>, który przewiduje ze nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Sąd wobec czego uwzględnił powództwo o czym orzekł w pkt I wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu w stosunku do powoda <span class="anon-block">K. D.</span> powstałych w związku z wystąpieniem z powództwem przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> , Sąd orzekł w punkcie II sentencji orzeczenia, na podstawie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, zgodnie z którym sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> faktycznie z uwagi na zbycie wierzytelności z umowy z dnia 8 marca 2014 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> umową sprzedaży wierzytelności z dnia 24 marca 2017 r. , a więc przed wniesieniem powództwa , nie był legitymowany biernie w niniejszej sprawie , co przemawiałoby za obciążeniem powoda poniesionymi przez tego pozwanego kosztami procesu . Powołany wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> nie konkretyzuje wypadków szczególnie uzasadnionych. Ma on miejsce wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Podstawą do takiej oceny może być specyfika rozpoznawanej sprawy, zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa (stan majątkowy, szczególna sytuacja zdrowotna, czy też życiowa). Sposób skorzystania z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2006 r., sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>, LEX 439151). W niniejszej sprawie Sąd orzekając o nieobciążaniu powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> miał na uwadze, że powód jest osobą z orzeczoną niepełnosprawnością, częściowo ubezwłasnowolnioną . Przeprowadzone postępowanie wykazało, że powód w dniu 8 marca 2014 r. nie był zdolny świadomie i swobodnie podjąć decyzję i wyrazić swą wolę, wobec czego zawarta z pozwanym <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w tym dniu <span class="anon-block">umowa nr (...)</span> była nieważna . Nadto pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> podnosząc , iż nie podstaw do skierowania przeciwko niemu powództwa w tej sprawie, gdyż całą wierzytelność z umowy, co do której stwierdzenia nieważności powód się domagał została przelana przez niego na rzecz<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, nie wykazał , że o przelewie wierzytelności z <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> powiadomił powoda , a pełnomocnik powoda wskazywał , że ta okoliczność nie była znana powodowi ani jego kuratorowi przed wniesieniem pozwu, tym samym nie mieli oni wiedzy , że pozwany może nie mieć już legitymacji biernej procesowej w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszelkie przytoczone powyżej argumenty, Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, których zasądzenia domagał się pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>W pkt III sentencji wyroku Sąd postanowił także o nieobciążaniu pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> kosztami procesu z uwagi na fakt, że pozwany ten przy pierwszej czynności procesowej – czyli w odpowiedzi na pozew, uznał powództwo. Tym samym zasadny był wniosek tego pozwanego o nieobciążanie go kosztami procesu.</p>
<p>Z uwagi na fakt, iż powód był w niniejszej sprawie zwolniony z kosztów sądowych, w pkt IV wyroku Sąd ustalił, iż nieuiszczone koszty w postaci nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu poniesie Skarb Państwa.</p>
<p>W niniejszej sprawie powód był reprezentowany przez pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu w osobie radcy prawnego <span class="anon-block">A. B.</span> (wcześniej <span class="anon-block">R.</span>). Powód w żadnej części nie uiścił należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 22(3);art. 22(3) ust. 1)">art. 22<sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych</a> koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W związku z tym Sąd przyznał radcy prawnemu <span class="anon-block">A. B.</span> ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Chełmnie kwotę 276,75 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, stanowiącą 125% stawki przewidzianej w § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 listopada 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), powiększoną o kwotę należnego podatku VAT, zgodnie z § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia (pkt V sentencji wyroku). Sąd, ustalając na podstawie § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia opłatę w wysokości wyższej niż minimalna wziął pod uwagę zaangażowanie pełnomocnika, udział w rozprawie oraz ich ilość.</p>
</div>