I C 291/15
Суди загальної юрисдикції2018-11-21
Номер справи
I C 291/15
Дата рішення
2018-11-21
Тип
SENTENCE
Судді
Ewa Oknińska (PRESIDING_JUDGE)
Текст рішення
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 291/15</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 21 listopada 2018 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Ewa Oknińska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekretarz sądowy Justyna Szubring</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. w Olsztynie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa<strong>
<!-- --> <span class="anon-block">M. W. (1)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
przeciwko <span class="anon-block">(...)</span>reprezentowanemu przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">O.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> zastępowanego przez <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zapłatę</strong>
</p>
<p>I.
oddala powództwo,</p>
<p>II.
zasądza od powoda na rzecz pozwanej <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span> kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów procesu,</p>
<p>III.
zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – <span class="anon-block">P.</span> kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów procesu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I C 291/15</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- --> Powód <span class="anon-block">M. W. (2)</span> </strong>wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa – <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">O.</span> o zapłatę odszkodowania w kwocie 200.000 zł z tytułu szkody majątkowej powstałej na jego nieruchomości w wyniku działalności dzików.</p>
<p>W uzasadnieniu wymieniony podał, że w okresie zimowo – wiosennym 2014/2015 r. dziki zniszczyły trawnik, zasadzenia, murki oporowe, chodniki, nasadzenia i instalację elektryczną oraz nawadniającą na działce przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> (<span class="anon-block">R.</span>, <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>). W związku z tym faktem należy mu się odszkodowanie od <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">O.</span>, który pobiera podatki od nieruchomości. <em>
<!-- -->
/k. 3-4, 17/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Skarb Państwa reprezentowany przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">O.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> oraz <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, </strong>zastępowany przez <span class="anon-block">P.</span>, wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa – <span class="anon-block">P.</span> kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.</p>
<p>Uzasadniając stanowisko wskazał, że brak jest przesłanek do przypisania odpowiedzialności <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, albowiem przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">ustawy Prawo łowieckie</a> oraz o ochronie przyrody nie przewidują odpowiedzialności wymienionego, nadto nie zachodzą podstawy do przypisania wymienionemu bezprawności działania lub zaniechania w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>
</p>
<p>Podobnie pozwany ocenił możliwość przypisania odpowiedzialności <span class="anon-block">Z. W.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> podnosząc, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">ustawa – Prawo łowieckie</a> przewiduje prawo do odszkodowania za szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych m. in. przez dziki, tym niemniej posesja powoda nie spełnia tych kryteriów<em>
<!-- -->. </em>Brak jest również podstaw odpowiedzialności pozwanego w innych aktach prawnych, w tym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971110724" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - Dz. U. z 1997 r. Nr 111, poz. 724 ()">ustawie o ochronie zwierząt</a> oraz o ochronie przyrody.<em>
<!-- --> /k. 99-102, k. 362, k. 369/</em>
</p>
<p>W piśmie z dnia 18 marca 2016 r. <strong>
<!-- -->powód</strong> wskazał, że dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia za straty niematerialne w kwocie 200.000 zł z odsetkami za okres zima 2015 – wiosna 2016 r. /<em>
<!-- -->k. 147, / </em>
</p>
<p>W piśmie z dnia 2 maja 2017 r. <strong>
<!-- -->powód </strong>zawnioskował o dopozwanie <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>, która powinna w jego ocenie ponosić solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 2)">art. 417 § 2 k.c.</a> Jednocześnie w pismach z dnia 02 maja 2017 r. i 09 czerwca 2017 r. sprecyzował żądania, wskazując, że żąda zasądzenia <span class="underline">
<!-- -->odszkodowania 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kwoty 50.000 zł z tytułu zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami</span> od daty zgłoszenia roszczenia w tym przedmiocie do dnia zapłaty. /<em>
<!-- -->k. 392-394, 410, k. 412-418/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>
</strong> w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że nie ponosi odpowiedzialności za szkody wskazane przez powoda, albowiem odpowiedzialności tej nie przewidują przepisy prawa. /<em>
<!-- -->k. 427/</em>
</p>
<p>W piśmie z dnia 16 marca 2018 r. <strong>
<!-- -->powód</strong> podniósł, że w związku z wystąpieniem nowych, obok dotychczas zgłoszonych, szkód w postaci uszkodzenia ogrodzenia wyrządzonych przez zwierzęta wolnożyjące na jego posesji w okresie zimowym 2017-2018 zachodzi konieczność rozszerzenia powództwa o<span class="underline">
<!-- --> dodatkowe 100.000 zł odszkodowania i 50.000 zł zadośćuczynienia.</span> Ponadto wskazał, że rozszerza powództwo przeciwko Skarbowi Państwa – Sąd Okręgowy w Olsztynie m.in. za bezrefleksyjne prowadzenie sprawy. Żądanie przeciwko SP – Sądowi Okręgowemu w Olsztynie wyłączono i zarejestrowano jako oddzielną sprawę pod sygn. akt I <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/k. 586-591</em>, k. 621, zarządzenie z dnia 07.12.2018 r.<em>
<!-- -->/ </em>
</p>
<p>Następnie powód w piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. wskazał, że wnosi o zasądzenie od pozwanych solidarnie 300.000 zł tytułem odszkodowania oraz od każdego z pozwanych kwot po 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Ponadto podniósł, że w przypadku zwolnienia od udziału w sprawie któregoś z reprezentantów Skarbu Państwa, zadośćuczynienie w kwocie 200.000 zł należy zasądzić solidarnie od Skarbu Państwa i <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>. /k. 672-673/</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powód <span class="anon-block">M. W. (2)</span> (poprzednio <span class="anon-block">M. W. (3)</span>) jest współwłaścicielem wraz z <span class="anon-block">Ł. W.</span> zabudowanej działki przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span>, <span class="anon-block">działka ewidencyjna nr (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, o powierzchni 1,0841 ha. Działka ta należy do grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – rodzaj B (grunt mieszkaniowy o pow. 0,3917 ha) oraz Bz (teren rekreacyjno–wypoczynkowy).</p>
<p>W 2015 r. na działce był posadowiony budynek mieszkalny z częścią utwardzoną w postaci podjazdów, chodników, murków oporowych, a także częścią zieloną w postaci urządzonego trawnika wraz z instalacją elektryczną oraz nawadniającą, a także trawnika naturalnego. Posesja pozostawała ogrodzona za wyjątkiem części przylegającej do jeziora. Opisany teren nie wchodzi w skład obwodu łowieckiego, ani nie stanowi użytku rolnego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/bezsporne; potwierdzone zeznaniami powoda k. 379v-380 i dokumentacją w postaci kserokopii aktu notarialnego Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span> i Rep. <span class="anon-block">(...)</span> k. 62-70; wyciąg ze <span class="anon-block"> (...)</span> k. 655/</em>
</p>
<p>W dniu 31 marca 2015 r. powód pismem z dnia 27 marca 2015 r. zgłosił wystąpienie na jego posesji w okresie zima 2014/2015 szkody wyrządzonej przez zwierzęta łowne, wolnożyjące.</p>
<p>W dniu 21 kwietnia 2015 r. przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowej nieruchomości, w których uczestniczył powód oraz pracownicy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Ochrony (...)</span> <span class="anon-block">U.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">H. N.</span>, a także rzeczoznawca <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">M. P.</span>.</p>
<p>Przeprowadzający oględziny działki przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> stwierdzili na trawnikach w części przylegającej do zabudowy występowanie intensywnych śladów buchtowania dzików oraz w części przylegającej do jeziora tożsame ślady, tym niemniej o mniejszym nasileniu. Ustalili, że w wyniku rycia dzików zniszczona została darń trawnika, system nawadniający, instalacja elektryczna oraz murki i chodniki. Odstąpiono od oszacowania szkody z uwagi na okoliczność, że uszkodzenia nie powstały na gruntach rolnych.</p>
<p>Zimą 2016 r. ponownie doszło do buchtowania dzików na nieruchomości powoda.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: pismo z dnia 27.03.2015 r. k. 54-55; korespondencja <span class="anon-block"> (...)</span> 03.04.2015 r. k. 56; pismo <span class="anon-block">(...)</span>k. 57; pismo z dnia 31.03.2015 r. k. 58; protokół z dnia 21.04.2015 r. wraz z dokumentacją zdjęciową k. 104-115; zeznania powoda k. 379v-380, protokół z czynności przeprowadzonych przez <span class="anon-block">Z. Z.</span> z dnia 18 czerwca 2016 r.) </em>
</p>
<p>W dniu 14 grudnia 2017 r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem biegłego z zakresu budownictwa <span class="anon-block">K. P.</span>, który stwierdził, że zniszczenia dotyczą robót w zakresie ogrodnictwa i instalacji elektrycznej oświetlenia ogrodowego. Na terenie posesji i przyległym terenie zostały zniszczone krzewy i drzewka, zniszczeniu uległy trawniki.</p>
<p>(dowód: pismo biegłego <span class="anon-block">K. P.</span> z dnia 15.12.2017 t. – k. 493)</p>
<p>W dniu 14 marca 2018 r. odbyły się oględziny działki powoda, w których uczestniczyli powód oraz biegły z zakresu ogrodnictwa – <span class="anon-block">W. G. (1)</span>, biegły z zakresu instalacji elektrycznych – <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oraz biegły z zakresu szacowania strat powodowanych przez zwierzęta dziko żyjące – <span class="anon-block">S. K. (1)</span>. Podczas oględzin powód stwierdził, że obecni biegli nie są właściwi do stwierdzenia okoliczności koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy i w związku z tym przerwał dalsze prowadzenie czynności. <br/>W związku z powyższym biegli nie byli w stanie dokonać szacunku szkód i ich wysokości na nieruchomości opisywanych przez powoda.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: opinia <span class="anon-block">S. K.</span> k. 648-652, 675-676; opinia biegłego <span class="anon-block">J. K.</span> k. 653; k. 744, opinia <span class="anon-block">W. G.</span> k. 654, 700/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Na wstępie wskazać wypada, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach, których wiarygodność nie została skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 21 kwietnia 2015 r. na nieruchomości stanowiącej współwłasność powoda przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span>, po okresie zimowym 2014/2015 stwierdzono na trawnikach w części przylegającej do zabudowy, jak też w części przylegającej do jeziora, występowanie mniej lub bardziej intensywnych śladów buchtowania dzików oraz zniszczeń darni trawnika, systemu nawadniającego, instalacji elektrycznej oraz murków i chodników na terenie działki. Poza sporem pozostawała również okoliczność, że dokonujący oględzin pracownicy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Ochrony (...)</span> <span class="anon-block">U.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">H. N.</span>, a także rzeczoznawca <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">M. P.</span>, odstąpili od oszacowania szkody z uwagi na okoliczność, że wskazane uszkodzenia nie powstały na gruntach rolnych. <span class="anon-block">P.</span> należy, że w dniu 14 grudnia 2017 r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem biegłego sądowego z zakresu budownictwa <span class="anon-block">K. P.</span>, który stwierdził, że zniszczenia dotyczą robót w zakresie ogrodnictwa i instalacji elektrycznej oświetlenia ogrodowego.</p>
<p>Strony pozostawały w sporze odnośnie podmiotu, który miałby ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta dziko żyjące, jak też co do kwestii wystąpienia przesłanek generujących tę odpowiedzialność.</p>
<p>Powód wiązał mianowicie wystąpienie szkody z brakiem właściwych działań po stronie Skarbu Państwa, w tym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, a także <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>, którzy w jego ocenie winni z tego powodu ponieść solidarnie konsekwencje. Pozwani zaś, zarówno Skarb Państwa, jak też <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>, przeczyli powyższemu podnosząc, że prawo nie przewiduje przesłanek ich odpowiedzialności w omawianej sytuacji.</p>
<p>Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do kwestii legitymacji biernej wskazać wypada, że Sąd zgadza się z zapatrywaniem Skarbu Państwa, że na gruncie niniejszej sprawy brak jest podstaw do przypisywania jej <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">O.</span>, jak też <span class="anon-block">Z. W.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Z wyciągu <span class="anon-block"> (...)</span> wynika bowiem, że działka powoda o nr ewidencyjnym nr <span class="anon-block">(...)</span>, pow. 1,0841 ha, należy do grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – rodzaj B (grunt mieszkaniowy o pow. 0,3917 ha) oraz Bz (teren rekreacyjno–wypoczynkowy). Nie wchodzi nadto w skład obwodu łowieckiego. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">ustawą z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie</a> (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1226; dalej: „pr. łow.”) za szkody odpowiada wprawdzie Skarb Państwa, a wypłaca je zarząd województwa, ale tylko jeśli chodzi o obszary w uprawach i płodach rolnych niewchodzących w skład obwodów łowieckich. Jak wskazano wyżej, czego powód zresztą nie kwestionował, jego posesja nie spełnia natomiast wskazanych kryteriów.</p>
<p>Zgoła odmiennie natomiast wypada odnieść się do kwestii legitymacji biernej Skarbu Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)– (...)</span>. Zwierzęta łowne w stanie wolnym zgodnie z art. 2 „pr. łow.” stanowią bowiem własność Skarbu Państwa. Na wojewodzie spoczywa szereg obowiązków w zakresie kontroli nad dzikimi zwierzętami i czuwania nad tym, aby nie wyrządzały one szkód. Obowiązki te są wykonywane przy pomocy Państwowej Straży Łowieckiej. Należą do nich działania mające na celu ochronę zwierzyny, a więc również odseparowanie jej od skupisk ludzkich i ochrona ludzi w takich skupiskach przed zwierzyną (art. 37 ust. 1 pkt 1 pr. łow.). Ochrona ta – poza zasadami określonymi w przepisach o ochronie przyrody – obejmuje zatem tworzenie warunków bezpiecznego bytowania zwierzyny (ar. 9 ust. 1 pr. łow.). Warunkom takim nie odpowiada sytuacja, w której wolno żyjąca zwierzyna łowna porusza się na terenie miejskich posesji, dokonując zniszczeń. Sprzeczność takiego stanu rzeczy z założeniami ochrony zwierząt jest oczywista.</p>
<p>Istotne jest, że przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">Prawa łowieckiego</a> nie nakładają na Państwową Straż Łowiecką obowiązku kontroli zabezpieczenia terenów miejskich przed dzikimi zwierzętami. Zapewnienie bezpieczeństwa w tym zakresie należy do obowiązków starosty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 (art. 45;art. 45 ust. 3)">art. 45 ust. 3</a> pr. łow.), sejmiku województwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 (art. 33 a)">art. 33a</a> u.o.z.) oraz gminy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900160095" title="Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 (art. 7;art. 7 ust. 1;art. 7 ust. 1 pkt. 4)">art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym</a> (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), co czyni zasadnym w niniejszej sprawie skierowanie powództwa przeciwko <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span>. Do kompetencji organów samorządowych należy podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia liczebności populacji dzikich zwierząt stanowiących zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka.</p>
<p>Tym niemniej zaznaczyć wypada za Sądem Najwyższym (zob. wyrok z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt III CSK 41/16), że wykonywanie przez organy samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji rządowej podlega kontroli wojewody pod względem legalności, gospodarności i rzetelności (art. 3 ust. 2 u.w.a.r.w.). Spostrzeżenie to ma zaś o tyle istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż powód skierował swoje roszczenie również przeciwko Skarbowi Państwa - podtrzymując je w stosunku do <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Nie można zatem wykluczyć, że prawidłowe wykonanie przez wojewodę obowiązku kontroli rzetelności wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej powierzonych organom samorządu terytorialnego z mocy ustawy pozwoliłoby uniknąć zaistniałego zdarzenia. Oznacza to, że istnienie podstaw do ewentualnej odpowiedzialności za doznaną przez powoda szkodę po stronie innych podmiotów – w niniejszej sprawie <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span> - nie wyłącza odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Pomimo bowiem dominującego w judykaturze stanowiska, że niezgodność z prawem działania lub zaniechania przy wykonywania władzy publicznej może usprawiedliwiać odpowiedzialność Skarbu Państwa za wynikłą stąd szkodę wtedy, gdy dochodzi do naruszenia nakazu lub zakazu wynikającego z określonej normy prawnej, Sąd Najwyższy dopuszcza również - wyjątkowo – sytuację, że nie jest wykluczone przyjęcie szerszego zakresu odpowiedzialności władzy publicznej i objęcie nią zaniechania powinności nie mających postaci obowiązku wrażonego wprost przepisem prawa materialnego publicznego (zob. wyrok z dnia 9 sierpnia 2012 r., V CSK 153/11, nie publ.)</p>
<p>Biorąc pod uwagę powyższe – przy uwzględnieniu stanowiska strony powodowej, że roszczenia swe wiąże z działaniami Skarbu Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> oraz <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span> – przyjąć należało, że <span class="anon-block">M. W. (2)</span> dochodzi od wymienionych podmiotów odszkodowania w związku z dopuszczeniem się przez nie zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, z czego wynikła dla niego opisana w pozwie szkoda. Podstawą prawną żądania w omawianej części stanowi zatem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 2)">art. 417 § 2 k.c.</a> Z treści tego przepisu wynika jednak, że przesłanką odpowiedzialności jest wykazanie przez stronę powodowa zarówno konkretnej szkody, jak też związku przyczynowego między jej wystąpieniem a określonym działaniem lub zaniechaniem danego podmiotu.</p>
<p>W realiach sprawy stwierdzić wypada, że powód nie dowiódł odpowiedzialności pozwanych w omawianym zakresie.</p>
<p>Wymieniony wskazywał, że szkoda miała miejsce i wynikła na skutek działalności dzikiej zwierzyny, tj. dzików, tym niemniej odstąpił, dysponując ku temu realną możliwością, wykazania jej konkretnej wysokości.</p>
<p>Wskazać należy, że powód w dniu oględzin 14 marca 2018 r. przedmiotowej nieruchomości, przeprowadzanych z udziałem biegłych: z zakresu szacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę dziko żyjącą – <span class="anon-block">S. K. (3)</span>, z zakresu elektroenergetyki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oraz z zakresu ogrodnictwa <span class="anon-block">W. G. (1)</span>– uniemożliwił wymienionym dokończenie tej czynności stwierdzając, że nie dysponują oni wymaganymi kwalifikacjami. Powyższe skutkowało niemożnością powzięcia przez biegłych miarodajnych i pełnych informacji na temat szkód doznanych przez powoda, a co za tym idzie niemożnością zajęcia przez nich stanowiska i wydania opinii spełniającej wymogi ustawowe (zob. k. 648-654). Uwzględniając przy tym jednoznaczne i wielokrotnie artykułowane na piśmie stanowisko powoda odnośnie nieprzydatności tego dowodu do stwierdzenia informacji niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, Sąd nie widział możliwości do skorzystania z regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 285;art. 285 § 2)">art. 285 § 2 k.p.c.</a>, a nadto dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii na okoliczność wysokości szkody za okres 2017 r. -2018 r. Wskazana przeszkoda zdaniem Sądu – wynikająca z zapatrywania i postawy powoda – ma bowiem charakter trwały i skutkujący wyłącznie przedłużaniem postępowania bez faktycznej możliwości jego zakończenia.</p>
<p>W tym miejscu wskazać wypada, że twierdzenia powoda mające na celu zdyskredytowanie <span class="anon-block">S. K. (3)</span> jako biegłego nie znalazły oparcia w rzeczywistości. Biegły ten wszechstronnie i wnikliwie wypowiedział się na temat stawianych mu przez wymienionego zarzutów wskazując, że nie łączą go z żądną ze stron tego rodzaju związki, które mogłyby rodzić uzasadnione wątpliwości co do jego obiektywizmu (k. 582-584). Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wskazanych wyjaśnień uznając je za w pełni wiarygodne i rzetelne. Wywody <span class="anon-block">M. W. (4)</span> odnośnie rzekomego skonfliktowania z biegłym uznać należy bowiem za subiektywne przekonanie strony wynikające faktycznie z braku woli współpracy, jak też wywarcia na Sądzie presji co od konieczności powołania nowych, wskazanych przez powoda biegłych.</p>
<p>W tym miejscu podkreślić jednak należy, że przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę powodową dowodu z opinii biegłego <span class="anon-block">Z. Z.</span> (po uprzednim zarządzeniu z wymienionym i świadkami oględzin), ze względu na okoliczność – podniesioną przez pozwanego i przyznaną przez stronę powodową – że <span class="anon-block">M. W. (2)</span> zlecił wymienionemu wykonanie prywatnej ekspertyzy (zob. k. 406-407), okazało się niemożliwe. Oczywistym jest bowiem, że o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego danej specjalności nie decyduje kwestia zaufania strony do określonej osoby, ale jej obiektywizm i profesjonalizm. Nie negując zatem, że <span class="anon-block">Z. Z.</span> posiada kwalifikacje do opiniowania w zakresie wyceny majątkowej, jego kandydatura z powodu pozyskania wiedzy na temat przedmiotu sprawy w sposób pozaprocesowy - od samego powoda, nie pozwalała na powołanie go na biegłego w przedmiotowej sprawie. Tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę, ze szkody miały objąć zniszczenia ogrodnicze i terenów zielonych, co do wyceny których winien wypowiedzieć się znawca tematu tej specjalności. Z tego też względu Sąd podjął decyzję o pominięciu wniosku strony powodowej w omawianym zakresie.</p>
<p>Na marginesie jedynie wskazać wypada, że Sąd powołał pierwotnie biegłego celem oszacowania szkody w osobie <span class="anon-block">K. P.</span>, który jednakże nie wykonał swych obowiązków z uwagi na brak wiedzy z zakresu ogrodnictwa oraz instalacji elektrycznych (k. 380v, 439; 443, 493).</p>
<p>W kontekście powyższego Sąd pominął również wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości uznając, iż nie jest on przydatny do stwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności.</p>
<p>W tej natomiast sytuacji stwierdzić wypada, że powód nie wykazał wysokości szkody, której miał doznać na skutek działalności dzikich zwierząt. Co istotne wskazanej okoliczności nie sposób określić na podstawie innych załączonych do akt sprawy dokumentów. Nieprzydatne dla jej stwierdzenia były także wnioski strony powodowej o przesłuchanie w charakterze świadków osób wskazanych na k. 396. Świadkowie nie dysponowali specjalistycznymi wymaganymi do wykazania zakresu szkody, jak też ich wysokości, co przemawiało za uznaniem, że dowód ten nie jest konieczny dla dokonania ustaleń w sprawie.</p>
<p>Podobnie Sąd nie znalazł podstaw do przesłuchania w charakterze świadka <span class="anon-block">S. K. (3)</span> na okoliczność powstania nowych szkód na nieruchomości powoda po okresie zimowym 2017/2018 r., z o których miał powziąć wiedzę jako biegły w trakcie oględzin z dnia 14 marca 2018r., które zostały przerwane przez <span class="anon-block">M. W. (4)</span> uniemożliwiając wymienionemu oraz pozostałym ekspertom wydanie opinii (k. 588). <span class="anon-block">S. K. (3)</span> występował w omawianej sytuacji jako biegły powołany przez Sąd, co wyklucza możliwość odebrania od wymienionego zeznań na temat danych powziętych w trakcie czynności procesowej.</p>
<p>Reasumując, brak jest podstaw do uwzględnienia żądań odszkodowawczych strony powodowej. Mając powyższe na względzie wobec braku wykazania wysokości szkody Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 2)">art. 417 § 2 k.c.</a>, Sąd oddalił powództwo w tej części (punkt I wyroku).</p>
<p>Podobnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania odnośnie zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia na skutek krzywdy spowodowanej działalnością pozwanych (jak wskazano wyżej żądania skierowane przeciwko Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Olsztynie wyłączono z niniejszej sprawy i zarejestrowano jako oddzielną sprawę). Powód – a to na nim ciążył zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ten obowiązek – nie udowodnił bowiem, aby na skutek działań, bądź zaniechania pozwanych, zaszły podstawy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> w postaci doznania uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, czy też z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> w postaci naruszenia jego dobra osobistego, uzasadniające przyznanie mu tego rodzaju świadczenia. Powód podniósł, że na skutek zniszczeń dokonanych przez zwierzynę, nie mógł się cieszyć z posiadania ogrodu, zdrowej żywności, organizowania spotkań towarzyskich, kulturalnych i artystycznych. W ocenie Sądu powód nie wykazał, aby istniały utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości. Należy wskazać, że skoro nieznany jest rozmiar szkody, to nie jest możliwe określenie jej uciążliwości. Powyższe uzasadnia przyjęcie stanowiska, że powód nie udowodnił, aby doszło do naruszenia jego dóbr osobistych.</p>
<p>Reasumując, Sąd uznał, że powód, wbrew spoczywającemu na nim z mocy <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>
</span> obowiązkowi nie wykazał, aby pozwany Skarb Państwa, czy też <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span> ponosili odpowiedzialność za zgłoszoną w toku postępowania szkodę. Wobec tego Sąd Okręgowy, z uwagi na brak przesłanek wynikających z <span class="underline">
<!-- -->417 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a>
</span>, powództwo oddalił w całości jako nieudowodnione (punkt I wyroku).</p>
<p>O kosztach procesu, z uwagi na wynik sprawy (przegraną powoda) orzeczono na postawie <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>
</span> w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o <span class="anon-block">(...)</span>(Dz. U. 2016, poz. 2261) w zw. z <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>
</span> (Dz.U.2013.490 j.t.), jak w punkcie III wyroku.</p>
<p>Z podobnych względów, tj. przegranej powoda, zasądzono od wymienionego na podstawie <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>
</span> w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 ()">ustawy o radcach prawnych</a> na rzecz <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">O.</span> kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu należnych pozwanej jako wygrywającej koszty procesu, tj. zwrot wynagrodzenia pełnomocnika (punkt II wyroku).</p>
<p>SSO Ewa Oknińska</p>
</div>