V Ka 577/18

<p>Sygn. akt V Ka 577/18</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M. (1)</span> </strong>został oskarżony o to, że:</p> <p>w okresie od listopada 2014 roku do 15 lutego 2017 roku w <span class="anon-block">W.</span> dokonał przywłaszczenia powierzonej rzeczy w postaci pojazdu marki <span class="anon-block">V. (...)</span> <br/>o <span class="anon-block">numerach rejestracyjnych (...)</span> o wartości 27.000,- zł na szkodę <span class="anon-block">M. M. (2)</span>,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 § 2 k.k.</a> </strong> </p> <p>Sąd Rejonowy w Wałczu wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 roku <br/>w sprawie II K 423/17:</p> <p>1.  oskarżonego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> uznał za winnego popełnienia czynu w czasie, miejscu i sposób powyżej opisany, tj. występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 <br/>§ 2 k.k.</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 § 2 k.k.</a> wymierzył mu karę <br/>3 miesięcy pozbawienia wolności,</p> <p>2.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i 2 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1)">art. 70 § 1 k.k.</a> wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> w pkt. 1 wyroku kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres roku próby,</p> <p>3.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 1)">art. 72 § 1 pkt. 1 k.k.</a> zobowiązał oskarżonego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> do informowania Sądu o przebiegu okresu próby raz na sześć miesięcy,</p> <p>4.  orzekł zwrot na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block">M. M. (2)</span> samochodu osobowego marki <span class="anon-block">V. (...)</span> o <span class="anon-block">numerach rejestracyjnych (...)</span> nr VIN <span class="anon-block"> (...)</span> wraz z kluczykiem i dowodem rejestracyjnym nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">polisą (...) nr (...)</span>, zabezpieczonych jako dowody rzeczowe w sprawie.</p> <p>5.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 1;art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 2)">art. 1, art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy <br/>z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> (tekst jednolity Dz. U. Nr 49 z 1983 r., poz. 223 z późniejszymi zmianami) zasądził od oskarżonego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa <br/>od początku postępowania i wymierzył mu opłatę w kwocie 60 zł.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 425;art. 425 § 1;art. 425 § 2)">art. 425 § 1 i 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 444)">art. 444 k.p.k.</a> zaskarżył powyższy wyrok w całości.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 2)">art. 427 § 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p> <p>- obrazę przepisu postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, <br/>że oskarżony nie zawierał z pokrzywdzonym umowy regulującej zasady korzystania z samochodu po jego kupnie przez pokrzywdzonego, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że strony łączyła umowa, <br/>na podstawie której pokrzywdzony oddał samochód do dyspozycji oskarżonemu i jego żonie;</p> <p>- obrazę przepisu postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa sprzeniewierzenia, ponieważ nie tylko nie zwrócił pokrzywdzonemu auta <span class="anon-block">V. (...)</span>, ale również nie zapłacił mu całej umówionej kwoty za pojazd, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że skoro strony łączyła umowa, na podstawie której oskarżony i jego żona korzystali z auta, <br/>to pokrzywdzonemu przysługuje wobec oskarżonego roszczenie cywilne o wydanie rzeczy lub o zapłatę.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1)">art. 427 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2)">art. 437 § 1 i 2 k.p.k.</a> wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> <br/>od zarzucanego mu przestępstwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zarzuty apelacji są chybione, gdyż zaskarżony wyrok zapadł bez uchybień tam podniesionych.</p> <p>Treść pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że Sąd Rejonowy ustalił w istocie istnienie pomiędzy oskarżonym <br/>a pokrzywdzonym <span class="anon-block">M. M. (2)</span> ustaleń co do zasad korzystania <br/>z pojazdu w czasie po jego zakupie przez tego drugiego. Oczywiste jest też, <br/>że bezpośrednio po tym – za zgodą obu – pojazd pozostawał do dyspozycji oskarżonego.</p> <p>Chybionym jest też kolejny zarzut. Oczywiście, pokrzywdzony – przy przyjęciu, że to on był właścicielem pojazdu – mógł złożyć pozew do Sądu <br/>o wydanie jemu przedmiotu sporu. Jeśliby jednak był on właścicielem <br/>i zachował się, tak jak ustalił to Sąd Rejonowy, a oskarżony odmawiał mu mimo tego wydania rzeczy, to był w pełni uprawniony do zawiadomienia <br/>o przestępstwie sprzeniewierzenia, a skazanie byłoby – co do zasady – w pełni prawidłowe.</p> <p>Z tych powodów zarzuty apelacji uznać trzeba było za oczywiście chybione.</p> <p>Pomimo tego Sąd II instancji uznał, że przy niekwestionowanych <br/>– co do istoty – ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, Sąd ten w orzekaniu dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych co do rzeczywistej osoby właściciela pojazdu tempore criminis, a to wskutek obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 kc</a> i w konsekwencji błędnie uznał, że zachowanie się oskarżonego objęte przedmiotowym postępowaniem wypełniło znamiona jakiegokolwiek czynu zabronionego.</p> <p>W ostatnich zdaniach s. 3 pisemnego uzasadnienia swego wyroku Sąd Rejonowy ustalił bardzo istotne w tej sprawie okoliczności, jednakże nie wysnuł z nich właściwych wniosków. Tam bowiem, oraz w innych miejscach tego uzasadnienia, ustalił, iż bezpośrednio przed sprzedażą pokrzywdzonemu pojazdu ten pozostawał w bardzo dobrych relacjach <br/>z oskarżonym. Porozumieli się oni co do tego, że pokrzywdzony zakupi pojazd od narzeczonej oskarżonego, na ten cel uzyska na preferencyjnych zasadach <br/>– z uwagi na posiadane przez niego możliwości – kredyt bankowy, przy czym po otrzymaniu tego kredytu pieniądze z tego wynikające wpłyną na konto narzeczonej oskarżonego, oskarżony będzie spłacał raty kredytu <br/>i w dyspozycji jego i jego narzeczonej nadal pozostanie pojazd – przedmiot umowy, zaś po spłacie całego kredytu miało dojść do zawarcia ponownej umowy (powrotnej) sprzedaży pojazdu. Dopiero wskutek zaniechania płatności poszczególnych rat kredytu doszło do konfliktu pomiędzy oskarżonym i pokrzywdzonym i do żądania wydania pojazdu. W takich okolicznościach słusznie Sąd Rejonowy uznał, że przedmiotowa umowa sprzedaży miała pozorny tylko charakter (por.: s.3 uzasadnienia, wiersz s.5-6 od dołu), ale nie wyciągnął z tego właściwych wniosków. Skoro bowiem była to pozorna umowa, to – z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 83)">art. 83 kk</a> – jest ona nieważna i nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych dla tego typu umowy. Jeśli zatem była to umowa nieważna, to nie mogła przenieść własności pojazdu na inną osobę, a w konsekwencji jego własność nie przeszła legalnie na pokrzywdzonego i stąd formułowane przez niego żądania wydania rzeczy nie mogły odnieść zamierzonego skutku albowiem pochodziły od osoby, której do samochodu nie przysługiwały jakiekolwiek uprawnienia.</p> <p>Z tych powodów zaskarżony wyrok należało zmienić i uniewinnić oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu i dlatego – na mocy <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 kpk</a> – orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.</p> <p>Sąd Okręgowy dostrzegł przy tym, że na pewno błędnie określono <br/>w przypisanym oskarżonemu czynie datę jego popełnienia; ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika kiedy dokładnie <span class="anon-block">M. M. (2)</span> wezwał oskarżonego do wydania mu pojazdu i dlatego jako początkową datę można było uznać dzień 21 grudnia 2016r., to jest dzień zawiadomienia o przestępstwie. Z uwagi jednak na uniewinnienie oskarżonego ta okoliczność pozostaje bez istotnego znaczenia. Sąd stwierdza przy tym, że – przy ustalonym przez Sąd Rejonowy stanie faktycznym – zachowanie się oskarżonego wobec pokrzywdzonego było bardzo nieetyczne, tym niemniej nie wypełniło znamion zarzuconego mu czynu. Być może całej transakcji towarzyszył przestępczy zamiar oszustwa lub oszustwa kredytowego, ale o tym w tym postępowaniu rozstrzygać nie można bez wyjścia poza granice oskarżenia.</p> <p>Oczywistą konsekwencją wynikającą z uniewinnienia oskarżonego <br/>od popełnienia przypisanego mu przez Sąd I instancji czynu było <br/>- wynikające z treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 2)">art.632 pkt 2 kpk</a> – obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu i tak też postanowiono w punkcie 2 wyroku apelacyjnego.</p> <p>/SSO Marek Mazur/</p> </div>