III RC 158/18
Суди загальної юрисдикції2018-11-22
Номер справи
III RC 158/18
Дата рішення
2018-11-22
Тип
REASONS
Судді
Tomasz Popiel (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>III RC 158/18</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W dniu 11 maja 2018 roku <span class="anon-block">A. U.</span> wniosła pozew o podwyższenie alimentów na rzecz małoletnich powódek <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> od pozwanego <span class="anon-block">D. U.</span> z kwot po 350 złotych miesięcznie do kwot po 1 200 złotych miesięcznie na rzecz każdej z nich. Wniosła również o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">D. U.</span> alimentów na swoją rzecz w kwocie po 300 złotych miesięcznie.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu wskazała, iż na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 18 czerwca 2013 r. pozwany jest zobowiązany do łożenia alimentów na rzecz małoletnich powódek w kwocie po 350 złotych miesięcznie. Według przedstawicielki małoletnich powódek dzieci od dłuższego czasu chorują, co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami na leczenie. Ona sama również podupadła na zdrowiu i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Według <span class="anon-block">A. U.</span> obecny miesięczny koszt utrzymania każdej z małoletnich powódek wynosi około 1 200 złotych. Małoletnia <span class="anon-block">M. U.</span> jest uczennicą Technikum w <span class="anon-block">L.</span>. Pozostaje pod stałą opieką neurologa, endokrynologa oraz laryngologa. Małoletnia <span class="anon-block">E. U.</span> uczęszcza natomiast do Gimnazjum w <span class="anon-block">C.</span>. Wymaga stałych konsultacji laryngologicznych oraz ortopedycznych. Według <span class="anon-block">A. U.</span> pozwany zarabia obecnie około 8 000 złotych miesięcznie i w ogóle nie interesuje się dziećmi. Jej zdaniem od wydania ostatniego orzeczenia w sprawie alimentów nastąpiła zasadnicza zmiana w zakresie usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powódek oraz wzrost dochodów pozwanego. Uzasadniając żądanie alimentów na swoją rzecz wskazała, iż z powodu postępowania pozwanego jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Obecnie mimo, iż przeszła operację barku, pozwany nie pomaga jej w opiece nad dziećmi oraz nie partycypuje we wszystkich kosztach utrzymania domu.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">D. U.</span> w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu wskazał, iż ostatnia wysokość alimentów na rzecz małoletnich powódek została ustalona w wyroku rozwodowym z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>. Pozwany kwestionował wskazane przez <span class="anon-block">A. U.</span> koszty utrzymania dzieci. Według pozwanego <span class="anon-block">A. U.</span> nie przeznacza otrzymywanych alimentów na potrzeby małoletnich, a realizuje z nich własne potrzeby. Pozwany opłaca małoletnim dostęp do leczenia w ramach dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Pozwany wskazał, iż jego miesięczne dochody wynoszą około 4 000 złotych netto. Ponosi koszty zakupu opału na zimę. Opłaca również podatek od nieruchomości oraz rachunki za energię elektryczną. Zdaniem pozwanego <span class="anon-block">A. U.</span> ma możliwość podjęcia zatrudnienia, lecz nie wykazuje w tym zakresie żadnej inicjatywy. Pozwany zaprzeczył, aby znęcał się na byłą małżonką.</p>
<p>W trakcie rozprawy <span class="anon-block">A. U.</span> cofnęła powództwo w zakresie alimentów na rzecz <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> ponad kwotę 700 złotych miesięcznie na rzecz każdej z nich oraz ponad kwotę 200 złotych alimentów na własną rzecz.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->S ą d ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Złotoryi w dniu 18 czerwca 2013 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> pozwany <span class="anon-block">D. U.</span> zobowiązał się łożyć alimenty na rzecz małoletnich <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> w kwocie po 350 złotych miesięcznie na rzecz każdej z nich.</p>
<p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> rozwiązano przez rozwód małżeństwo <span class="anon-block">A. U.</span> i <span class="anon-block">D. U.</span> bez orzekania o winie stron. Jednocześnie zasądzono od <span class="anon-block">D. U.</span> alimenty na rzecz małoletnich córek stron <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> w kwocie po 350 złotych miesięcznie, tak jak w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Złotoryi w dniu 18 czerwca 2013 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Wówczas <span class="anon-block">D. U.</span> zatrudniony był na stanowisku elektromontera w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i zarabiał 3 100 - 3 200 złotych netto miesięcznie.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. U.</span> pracowała jako sprzedawca w salonie gier. Zarabiała z tego tytułu około 1 400 złotych netto miesięcznie.</p>
<p>Powódka <span class="anon-block">M. U.</span> była uczennicą III klasy Gimnazjum w <span class="anon-block">C.</span>. Z uwagi na problemy zdrowotne była pod stałą opieką neurologa oraz okresową opieką neurochirurga. Powódka była również objęta leczenim laryngologicznym.</p>
<p>Małoletnia <span class="anon-block">E. U.</span> uczyła się w VI klasie Szkoły Podstawowej w <span class="anon-block">S.</span>. Miała stwierdzoną alergię oraz astmę. Była pod kontrolą alergologa i laryngologa.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód: </strong>akta Sądu Okręgowego w Legnicy <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. U.</span> i <span class="anon-block">D. U.</span> - pomimo orzeczenia rozwodu - nadal zamieszkują razem, lecz prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Pozwany opłaca podatek od nieruchomości w kwocie 1 300 złotych rocznie oraz ponosi opłaty za energię elektryczną w wysokości około 100 złotych miesięcznie. Pozostałe koszty utrzymana domu w postaci opłat za wodę oraz gaz (około 100 -200 złotych miesięcznie) ponosi <span class="anon-block">A. U.</span>. W obecnym sezonie grzewczym opał na zimę kupiła powódka <span class="anon-block">A. U.</span> i wydała na niego około 1 600 złotych. Pozwany zamierza kupić opał, ale dopiero po wyczerpaniu obecnych zapasów. W ubiegłym sezonie na zakup opału pozwany przeznaczył około 1 000 złotych, a powódka 1 600 złotych.</p>
<p>Obecnie powódka <span class="anon-block">A. U.</span> pracuje na pół etatu w restauracji w <span class="anon-block">O.</span> i zarabia około 800 złotych netto miesięcznie. Posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.</p>
<p>Małoletnia <span class="anon-block">E. U.</span> ma 15 lat. Uczy się w III kasie Gimnazjum w <span class="anon-block">C.</span>. Ma problemy z kręgosłupem. Na realizację jej miesięcznych potrzeb <span class="anon-block">A. U.</span> potrzebuje około 700 -800 złotych. Małoletnia posiada orzeczenie o niepełnosprawności.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. U.</span> ma obecnie 18 lat. Uczy się w III klasie Technikum Fotografii w <span class="anon-block">L.</span>. Jest na utrzymaniu swojej matki <span class="anon-block">A. U.</span>. Ujawniono u niej dwa torbiele w zatokach. Pozostaje pod stałą kontrolą lekarską. Ma również problemy z układem pokarmowym. Przyjmuje stałe leki. Na realizację miesięcznych potrzeb powódki wymagana jest kwota 800-1 000 złotych.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">D. U.</span> pracuje nadal jako elektromonter w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>. Z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w kwocie około 4 000 złotych netto. Ponadto, otrzymuje premię roczną w wysokości około 4 000 złotych oraz premie kwartalne w kwocie około 900 złotych. Czasami pozwany pracuje dorywczo i z tego tytułu otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Pozwany ustanowił dla córek odrębne rachunki bankowe, na które wpłacał po 150 złotych miesięcznie na rzecz każdej z nich. Od trzech miesięcy pozwany wpłaca na niniejsze rachunki po 250 złotych miesięcznie. W lipcu 2018 r. pozwany zakupił powódce <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">U.</span> laptopa za kwotę ponad 3 000 złotych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">D.</span> ó d: </strong>
</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 5, 20,21</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>zaświadczenie lekarskie k. 6,7,8,9,11,17,18, 19, 87</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>faktury k. 10, 13-15, 23-28, 57</p>
</dd>
</dl>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>decyzja podatkowa k. 55-56</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>orzeczenie o niepełnosprawności k. 60, 61</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>zaświadczenie o zarobkach pozwanego k. 81</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>zaświadczenie o nauce powódki k. 82</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>zaświadczenie o zarobkach powódki k. 86</p>
</dd>
</dl>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>przesłuchanie stron k. 67-68, 89</p>
</dd>
</dl>
<p>
<strong>
<!-- -->S ą d zwa ż y ł co nast ę puje:</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie częściowo.</p>
<p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> rozwiązano przez rozwód małżeństwo <span class="anon-block">A. U.</span> i <span class="anon-block">D. U.</span> bez orzekania o winie stron. Jednocześnie zasądzono od <span class="anon-block">D. U.</span> alimenty na rzecz małoletnich córek <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> w kwocie po 350 złotych miesięcznie.</p>
<p>Wcześniej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Złotoryi w dniu 18 czerwca 2013 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> pozwany <span class="anon-block">D. U.</span> zobowiązał się łożyć alimenty na rzecz małoletnich <span class="anon-block">M. U.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> w kwocie po 350 złotych miesięcznie na rzecz każdej z nich.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.</p>
<p>Według <span class="anon-block">A. U.</span> od czasu ustalenia ostatnich alimentów wzrosły koszty utrzymania <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">E. U.</span> oraz możliwości zarobkowe pozwanego <span class="anon-block">D. U.</span>.</p>
<p>Ma rację pełnomocnik pozwanego, iż formalnie ostatnim orzeczeniem ustalającym alimenty na rzecz powódek <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">M. U.</span> był wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>. Jak wynika jednak z analizy akt <span class="anon-block">(...)</span> strony postępowania rozwodowego zgodnie ustaliły wysokość alimentów na kwotę po 350 złotych miesięcznie, a Sąd jedynie zatwierdził powyższą kwotę w orzeczeniu końcowym. Zatem, rozstrzygając w niniejszej sprawie tut. Sąd ustalał, czy wzrosły potrzeby powódek i ewentualnie możliwości zarobkowe pozwanego, nie od orzeczenia rozwodowego, a od czerwca 2013 r. kiedy to <span class="anon-block">A. U.</span> i <span class="anon-block">D. U.</span> zawarli ugodę w zakresie dotychczasowych alimentów.</p>
<p>W ocenie Sądu, niewątpliwie w powyższym okresie wzrosły koszty utrzymania dzieci związane z ich naturalnym rozwojem. Obecnie powódka <span class="anon-block">M. U.</span> ma 18 lat. Uczy się w III klasie Technikum Fotografii w <span class="anon-block">L.</span>. Z uwagi na problemy zdrowotne pozostaje pod stałą kontrolą lekarską. Według powódki na realizację miesięcznych potrzeb potrzebuje 800 -1 000 złotych. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż powyższa kwota odpowiada miesięcznym potrzebom zdrowego człowieka w wieku powódki, a co dopiero ze stwierdzonymi schorzeniami <span class="anon-block">M. U.</span>. Z tego względu, Sąd uznał powyższą kwotę za racjonalną i odpowiadającą minimalnym potrzebom powódki. Małoletnia <span class="anon-block">E. U.</span> ma 15 lat. Uczy się w III kasie Gimnazjum w <span class="anon-block">C.</span>. Jest dzieckiem niepełnosprawnym. Według <span class="anon-block">A. U.</span> na realizację miesięcznych potrzeb małoletniej potrzebuje 700- 800 złotych. Również w tym przypadku zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż powyższa kwota odpowiada miesięcznym potrzebom dziecka w wieku małoletniej powódki. Z tego powodu, Sąd również uznał niniejszą kwotę za uzasadnioną i odpowiadającą minimalnym potrzebom powódki, tym bardziej, że małoletnia <span class="anon-block">E. U.</span> jest dzieckiem niepełnosprawnym.</p>
<p>Sąd nie stracił z uwagi okoliczności, iż to na <span class="anon-block">A. U.</span> spoczywa obecnie cały ciężar bieżącej pieczy nad dziećmi i dlatego nałożył na pozwanego w większym rozmiarze obowiązek ponoszenia finansowych potrzeb powódek.</p>
<p>Zdaniem Sądu, również obecne możliwości zarobkowe pozwanego pozwalają mu na łożenie podwyższonych alimentów. Jak wynikało z treści przesłuchania oraz przedłożonego zaświadczenia o zarobkach, <span class="anon-block">D. U.</span> nadal jest zatrudniony w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> na stanowisku elektromontera. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ponad 4 000 złotych netto miesięcznie. Pozwany może także liczyć na dodatkowe dochody z tytułu prac dorywczych. Zatem, nałożenie na pozwanego obowiązku uiszczania alimentów w łącznej kwocie 1 200 złotych miesięcznie, nie powinno ograniczyć możliwość pozwanego w zrealizowaniu własnych potrzeb. Tym bardziej, iż pozwany nie ma innych osób na utrzymaniu, a zamieszkując nadal z <span class="anon-block">A. U.</span> może liczyć na partycypację z jej strony w ponoszeniu wspólnych kosztów utrzymania domu. Ponadto, wynagrodzenie pozwanego od czasu orzeczenia rozwodowego wzrosło o około 1 000 złotych, a zatem można stwierdzić, iż zwiększyły się jego możliwości zarobkowe, pozwalające mu na łożenie podwyższonych alimentów. Należy także wskazać, że możliwości zarobkowe pozwanego są znacznie wyższe od możliwości <span class="anon-block">A. U.</span>, która posiadając orzeczenie o niepełnosprawności, może wykonywać jedynie lekkie prace, co znacznie utrudnia jej znalezienie odpowiedniego zatrudnienia. Obecnie <span class="anon-block">A. U.</span> pracuje na pół etatu i zarabia około 800 złotych miesięcznie.</p>
<p>O ile roszczenie o podwyższenie alimentów było cześciowo zasadne, to powództwo o alimenty na rzecz <span class="anon-block">A. U.</span> było bezprzedmiotowe.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 60;art. 60 § 1)">art. 60 § 1 kro</a> małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.</p>
<p>Z treści powyższego przepisu wynika, że niezbędnym warunkiem do otrzymywania alimentów przez małżonka, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego jest pozostawanie przez niego w niedostatku.</p>
<p>Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 19 maja 1975 roku w sprawie o sygn. akt. III CRN 55/75 stan niedostatku zachodzi wtedy, gdy uprawniony nie ma możliwości zarobkowych i majątkowych pozwalających na pełne zaspokojenie jego usprawiedliwionych potrzeb.</p>
<p>W ocenie Sądu, powódka <span class="anon-block">A. U.</span> posiada możliwości zarobkowe, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby. Powyższe możliwości - z powodu niepełnosprawności - nie są znaczne, lecz umożliwiają <span class="anon-block">A. U.</span> osiągniecie dochodu pozwalającego na samodzielne utrzymanie. W toku postępowania powódka uzyskała zatrudnienie w restauracji w <span class="anon-block">O.</span>. Pracuje na pół etatu i zarabia około 800 złotych miesięcznie. Wcześniej także pracowała jako sprzedawca oraz pomoc w szkole. Nie można zatem powiedzieć, że powódka pozostaje w niedostatku i nie posiada możliwości pozwalających jej na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb.</p>
<p>Mając na uwadze, że <span class="anon-block">A. U.</span> - w toku postępowania - cześciowo cofnęła powództwo, Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a>.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zdaniem Sądu wysokość obecnie uzyskiwanego dochodu przez powódkę <span class="anon-block">A. U.</span> przemawia za uznaniem, że jest to szczególnie uzasadniony wypadek, aby nie obciążać ją kosztami procesu za powództwo, które zostało oddalone.</p>
<p>O nie uiszczonych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art 113 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a o rygorze natychmiastowej wykonalności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 1)">art 333 § 1 pkt 1 kpc</a>.</p>
</div>