III AUa 1087/17

<p>Sygn. akt III AUa 1087/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSA Beata Michalska (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SSA Anna Rodak </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> del. SSO Sławomir Matusiak </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Tomasik</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">W. P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość świadczenia</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji <span class="anon-block">W. P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt V U 18/17</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 1087/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie <span class="anon-block">W. P.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z 2 grudnia 2016 r. odmawiającej ubezpieczonemu prawa do przeliczenia emerytury w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26)">art. 26</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (j.t.: Dz.U. z 2018r., poz.1270).</p> <p>Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie faktycznym:</p> <p> <span class="anon-block">W. P.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, złożył 27 marca 2009r. wniosek o przyznanie emerytury. W wyniku rozpoznania tego wniosku, organ rentowy decyzją z 24 kwietnia 2009r. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 5 kwietnia 2009r., tj. od dnia ukończenia 65 lat. Wnioskodawca pozostawał w ubezpieczeniu społecznym do 28 lutego 2009r. Następnie ubezpieczony podejmował zatrudnienie od 9 stycznia 2012r. Ubezpieczonemu przeliczono emeryturę przez doliczenie stażu pracy, uwzględniając okresy po 9 stycznia 2012r.</p> <p>W dniu 31 października 2016r. <span class="anon-block">W. P.</span> złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę obliczoną zgodnie z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, którego rozpatrzenie skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.</p> <p>W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie jest niezasadne. Odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> Sąd wskazał, że brak jest możliwości zastosowania w przypadku odwołującego się art. 55 ustawy emerytalnej, ponieważ jak wynika z bezspornych ustaleń, wprawdzie wnioskodawca wiek <span class="anon-block">65 lat ukończył (...)</span> i z wnioskiem o emeryturę w wieku powszechnym na podstawie art. 27 ustawy emerytalnej, wystąpił po 31 grudnia 2008r., ale nie kontynuował ubezpieczenia w dacie osiągnięcia podstawowego wieku emerytalnego. Z przedstawionych przez odwołującego dokumentów wynika, że od 20 maja 2009 r. prowadził on działalność gospodarczą. W sytuacji osoby pobierającej emeryturę w wieku powszechnym, podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej następować może jedynie dobrowolnie – na wniosek, co jeśli chodzi o odwołującego nie miało miejsca. Podejmowanie pracy przez odwołującego od 2012 r. nie ma wpływu na możliwość skorzystania z obliczenia emerytury w myśl art. 26 i 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> </p> <p>W apelacji ubezpieczony zaskarżył ten wyrok w całości wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie odwołania.</p> <p>Skarżący w uzasadnieniu apelacji podniósł, że spełnił wszystkie warunki określone w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwalające na obliczenie emerytury na podstawie art. 26. Przeszedł on na emeryturę po osiągnięciu 65 roku życia w dniu 5 kwietnia 2009 r., wniosek o emeryturę złożył 27 marca 2009 r. i kontynuował ubezpieczenia w dacie osiągnięcia podstawowego wieku emerytalnego, co potwierdza załączone do apelacji potwierdzenie przelewu bankowego na konto ZUS. Skarżący podniósł, że ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie zaprzestał po 28 lutego 2009r., jak podaje Sądowi organ rentowy, ale kontynuował je dalej, aż do przejścia na emeryturę. Wniósł o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodu ze złożonych do apelacji dokumentów na okoliczność kontynuowania ubezpieczenia w dacie osiągnięcia podstawowego wieku emerytalnego. Dokumenty te odnalazł dopiero na etapie przygotowania apelacji, stąd nie mógł ich powołać wcześniej.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja nie jest zasadna, albowiem wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii, czy odwołujący spełnił wszystkie określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (j.t.: Dz.U. z 2018r., poz.1270) przesłanki niezbędne do obliczenia emerytury „kapitałowej” na podstawie art. 26 tej ustawy; a konkretnie, czy kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego. Bezsporna bowiem była okoliczność, że wnioskodawca spełnił warunki do uzyskania emerytury w powszechnym wieku i z wnioskiem o emeryturę wystąpił po dniu 31 grudnia 2008r.</p> <p>Zgodnie z art. 55 cyt. ustawy o FUS, ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26. Przywołana treść normy art. 55 ustawy zawiera zatem ograniczenia podmiotowe, wynikające ze wskazanych w niej warunków temporalnych, jak i skierowana jest wobec ubezpieczonych, którzy kontynuują ubezpieczenie emerytalne i nie występują z wnioskiem o emeryturę powszechną pomimo spełnienia do niej warunków. Należy również zauważyć, że wspomniane wymagania muszą być spełnione łącznie, co oznacza z jednej strony konieczność wykazania przez ubezpieczonego, iż pomimo osiągnięcia wieku powszechnego nadal kontynuował ubezpieczenie emerytalne, jak i wymóg zgłoszenia wniosku o emeryturę powszechną po dniu 31 grudnia 2008 r.</p> <p>W wyroku z dnia 20 września 2017r., I UK 339/16 (LEX nr 2390759) Sąd Najwyższy wskazał, że zawarty w przepisie art. 55 zwrot „kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe” po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie (art. 27 ustawy emerytalnej) wieku emerytalnego należy odczytywać jako konieczność pozostawania w wymienionych ubezpieczeniach w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, nieskorzystanie z powstałego w tym dniu prawa do emerytury i pozostawanie w ubezpieczeniu po tym dniu. Pogląd ten został podtrzymany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2017 r., II UK 429/16 (LEX nr 2390729). Sąd Najwyższy podkreślił, że osoba, która nie podlegała ubezpieczeniom społecznym w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego i nie kontynuowała ich po tej dacie, lecz przystąpiła do ubezpieczeń dopiero w późniejszym czasie (rozpoczęła ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego), nie spełnia jednej z kilku kumulatywnych przesłanek, które w myśl art. 55 emerytalnej warunkują prawną możliwość ubiegania się o wyliczenie emerytury wedle metody „kapitałowej”. W orzeczeniach tych podkreśla się, że reguły wykładni językowo-logicznej nakazują nadawanie odmiennych znaczeń różnym pojęciom wykorzystywanym w jednym akcie prawnym, zatem konfrontacja pojęcia „podleganie ubezpieczeniu po dniu” z art. 108 ust. 1 ustawy emerytalnej (który chociaż nie dotyczy obliczenia, lecz przeliczenia emerytury - przewiduje podobną przesłankę) z wykorzystanym w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach zwrotem „kontynuowanie ubezpieczeń po osiągnięciu wieku” skłania do wniosku, że o ile w pierwszej sytuacji możliwe jest zastosowanie przepisu względem osoby, która rozpoczęła stosunek ubezpieczenia po wskazanym w przepisie dniu, o tyle drugi zwrot wskazuje na okresowość i ciągłość podlegania ubezpieczeniom, która powinna rozpocząć się co najmniej w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego i trwać po tym dniu (por. też wyrok SN z 15 marca 2018r., I UK 31/17).</p> <p>Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądy te podziela. Uprawnienie do obliczenia emerytury wedle art. 55 ustawy emerytalnej mają ci ubezpieczeni, którzy w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, po pierwsze, podlegali ubezpieczeniom społecznym, po drugie, zamiast emerytury wybrali dalszą aktywność zawodową, kontynuując po tym dniu podleganie tym ubezpieczeniom. <span class="anon-block">R.</span> legis tego przepisu jest bowiem kontynuowanie opłacania składek.</p> <p>Niewątpliwie odwołujący nie pełnił wszystkich określonych w art. 55 ustawy wymogów, gdyż wprawdzie z wnioskiem o emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku powszechnego wystąpił po dniu 31 grudnia 2008r. ale nie pozostawał w ubezpieczeniu emerytalnym nadal (nie kontynuował go) po osiągnięciu wieku przewidzianego dla emerytury powszechnej – 65 lat. Jak wynika z ustaleń Sądu Okręgowego, poczynionych w oparciu o niekwestionowane dowody z dokumentów zawartych w aktach emerytalnych wnioskodawcy, do okresów składkowych zaliczono mu okres do 28 lutego 2009r. i od 9 stycznia do 30 czerwca 2012r. (raport ustalenia uprawnień na k.15 akt ZUS i raport ustalenia uprawnień stanowiący załącznik do decyzji o zmianę stażu pracy z 24 sierpnia 2012r.). Twierdzenie apelującego, że pozostawał w ubezpieczeniu społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej dłużej niż to ustalił Sąd meriti, bo do dnia uzyskania emerytury w wieku powszechnym, tj. do 5 kwietnia 2009r., nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ potwierdza prawidłowość ustalenia Sądu Okręgowego, iż nie kontynuował ubezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego i nabyciu z tego tytułu prawa do emerytury.Dodatkowo zgodnie z niespornymi ustaleniami Sądu meriti ( które korespondują z ww. raportami ustalenia uprawnień), po nabyciu uprawnień emerytalnych odwołujący od 20 maja 2009r. prowadził dalej działalność gospodarczą, ale w sytuacji osoby pobierającej emeryturę w wieku powszechnym, podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej następować może jedynie dobrowolnie – na wniosek, co w przypadku odwołującego nie miało miejsca. <span class="anon-block">W. P.</span> nie kontynuował po nabyciu prawa do emerytury ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach dobrowolności i nie opłacał składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W konsekwencji tych niespornych ustaleń podejmowanie pracy przez odwołującego od 2012 r. nie ma wpływu na możliwość skorzystania z obliczenia emerytury w myśl art. 26 i 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zatem w przypadku ubezpieczonego - jak prawidłowo uznał Sąd I instancji, przeliczenie świadczenia w oparciu o art. 55 nie jest możliwe pomimo tego, że to świadczenie byłoby wyższe od dotychczas pobieranego.</p> <p>W konsekwencji okoliczność, że wnioskodawca po uzyskaniu prawa do emerytury podjął prowadzenie działalności gospodarczej, ale nie podlegał już obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i nie opłacał składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, skutkuje brakiem uprawnień wnioskodawcy do przeliczenia świadczenia na podstawie art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł, jak w sentencji swojego wyroku.</p> </div>