XII Ko 72/23

<p>Sygn. akt XII Ko 72/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>5 marca 2024 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie:</strong> </p> <p>Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów</p> <p>Protokolant: Paulina Powązką Płóciennik, Mateusz Jasik</p> <p>przy udziale prokurator Jolanty Pydyniak</p> <p>oraz Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa Praga reprezentującego Skarb Państwa</p> <p>po rozpoznaniu 13 grudnia 2023 r. i 5 marca 2024 r.</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Ł. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa</p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a> </p> <p>I. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">Ł. G.</span> kwotę <strong> <!-- --> 77 000 (siedemdziesięciu siedmiu tysięcy) złotych</strong> tytułem odszkodowania (22 000 złotych) i zadośćuczynienia za krzywdę (50 000 złotych) doznaną z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania stosowanego w okresie od 24 października 2016 r. do 22 stycznia 2017 r. w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe sygn. III K 739/17 zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga sygn. VI Ka 593/19;</p> <p>II. w pozostałym zakresie wniosek oddala;</p> <p>III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">Ł. G.</span> kwotę 413,28 (czterystu trzynastu złotych i 28 groszy) – w tym VAT - tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie;</p> <p>IV. kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.</p> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="22"/> <col width="22"/> <col width="284"/> <col width="33"/> <col width="131"/> <col width="187"/> </colgroup> <tr> <td colspan="7"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>Formularz UWO</p> </td> <td colspan="2"> <p>Sygnatura akt</p> </td> <td> <p>XII Ko 72/23</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->WNIOSKODAWCA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <span class="anon-block">Ł. G.</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>1.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Odszkodowanie (kwota główna)</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="3"> <p>63 250 złotych</p> </td> <td colspan="2"> <p>nie</p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>2.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Zadośćuczynienie (kwota główna)</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="2"> <p>50 000 złotych</p> </td> <td colspan="2"> <p>nie</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>3.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Inne</p> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="82"/> <col width="5"/> <col width="438"/> <col width="98"/> <col width="99"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Ustalenie faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Fakty uznane za udowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Fakt</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>1.</p> </td> <td colspan="2"> <p> <span class="anon-block">Ł. G.</span> był tymczasowo aresztowany w okresie od 24 października 2016 r. godz. 20.00 do 22 stycznia 2017 r. Zarzucono mu czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 198)">art. 198 k.k.</a> oraz czyn z art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.</p> </td> <td> <p>protokół zatrzyma-nia, postano-wienie o tymcza-sowym areszto-waniu</p> </td> <td> <p>k. 57, 58-60</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>2.</p> </td> <td colspan="2"> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Praga Południe z 15 stycznia 2019 r. <span class="anon-block">Ł. G.</span> został skazany za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 198)">art. 198 k.k.</a> i uniewinniony od zarzutu z art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.</p> </td> <td> <div> <h2>WYROK</h2> </div> </td> <td> <p>k. 61</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>3.</p> </td> <td colspan="2"> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z 13 marca 2023 r. <span class="anon-block">Ł. G.</span> został ponadto uniewinniony od zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 198)">art. 198 k.k.</a> </p> </td> <td> <div> <h2>WYROK</h2> </div> </td> <td> <p>k. 62</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>4.</p> </td> <td colspan="2"> <p>6 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek pełnomocnika <span class="anon-block">Ł. G.</span> o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie.</p> </td> <td> <p>wniosek</p> </td> <td> <p>k. 4-6</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>5.</p> </td> <td colspan="2"> <p>W chwili zatrzymania wnioskodawca był nagle wyciągnięty z domu z użyciem brutalnej siły. Policjanci na niego krzyczeli i go zastraszali. W czasie pobytu w areszcie śledczym był bardzo źle traktowany przez współosadzonych z uwagi na zarzut wykorzystania seksualnego. Stosowano wobec niego przemoc fizyczną i groźby m.in. zgwałcenia, wyzywano od pedofili i zboczeńców, kazano spożywać posiłki w toalecie, prać cudzą bieliznę i skarpetki. Ze strachu nie przespał wielu nocy. Nie wychodził na spacery z obawy przed współosadzonymi.</p> <p>Wielu osadzonych pochodziło z <span class="anon-block">O.</span> – jego miasta rodzinnego, co zepsuło mu opinię. Spowodowało również napiętnowanie społeczne jego matki.</p> <p>W wyniku aresztowania pogorszył się stan zdrowia wnioskodawcy – miał stany depresyjne, schudł 40 kilogramów, nasilały się jego problemy z oddychaniem spowodowane operacją onkologiczną, która miała miejsce przed osadzeniem. Stracił 90% znajomych i bliskich.</p> </td> <td> <p>zeznania <span class="anon-block">Ł. G.</span>-go</p> </td> <td> <p>k. 50 i 50v</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>6.</p> </td> <td colspan="2"> <p>Przed osadzeniem wnioskodawca pracował jako terapeuta zajęciowy w <span class="anon-block"> (...) Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Zarabiał <span class="anon-block">(...)</span> złotych brutto miesięcznie. Ostatnią umowę o pracę miał zawartą na czas określony do 5 października 2018 roku. Kiedy po uzyskaniu prawomocnego uniewinnienia rozważał powrót do tej pracy, sposób przyjęcia jego propozycji przez pracodawcę spowodował rezygnację z tego pomysłu.</p> <p>Przez pięć miesięcy po opuszczeniu aresztu wnioskodawca nie pracował, następnie zaczął wykonywać prace dorywcze. Nie powrócił do wykonywania wyuczonego zawodu, gdyż musiałby posłużyć się ostatnim świadectwem pracy, z którego wynikał fakt rozwiązania stosunku pracy z powodu tymczasowego aresztowania, czego wnioskodawca się wstydził.</p> </td> <td> <p>zeznania <span class="anon-block">Ł. G.</span>-go, dokumen-tacja zatrudnie-nia</p> </td> <td> <p>k. 50-51, 72, 8-12</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Fakty uznane za nieudowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Fakt</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="22"/> <col width="33"/> <col width="21"/> <col width="121"/> <col width="131"/> <col width="88"/> <col width="263"/> </colgroup> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->ocena DOWODów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>1.,2.,3.</p> </td> <td colspan="2"> <p>dokumenty, które stały się ujawnione bez odczytywania</p> </td> <td colspan="3"> <p>Sąd nie neguje prawdziwości dokumentów. Są to dokumenty oficjalne, urzędowe, niekwestionowane przez żadną ze stron.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>4.</p> </td> <td colspan="2"> <p>zeznania wnioskodawcy</p> </td> <td colspan="3"> <p>Sąd uznał za wiarygodne zeznania wnioskodawcy. Są one spójne, logiczne. Korespondują z dokumentacją dotyczącą zatrudnienia.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="2"> <p>-</p> </td> <td colspan="3"> <p>-</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->PODSTAWA PRAWNA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Odszkodowanie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> <p>5.1.</p> </td> <td colspan="5"> <p>Kwota główna</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>5.1.1</p> </td> <td colspan="3"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> </p> </td> <td colspan="2"> <p>nie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Zadośćuczynienie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> <p>5.2.</p> </td> <td colspan="5"> <p>Kwota główna</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>5.2.1</p> </td> <td colspan="3"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> </p> </td> <td colspan="2"> <p>nie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Aby możliwe było zatem przyznanie osobie aresztowanej w toku prowadzonego postępowania karnego odszkodowania i zadośćuczynienia, należy ustalić, czy aresztowanie miało charakter niewątpliwie niesłuszny, a także czy z uwagi na takie aresztowanie wnioskodawca poniósł szkodę lub doznał krzywdy. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.</p> <p>Wobec treści prawomocnych wyroków uniewinniających <span class="anon-block">Ł. G.</span> od obu zarzucanych mu czynów tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> Pozbawienie wolności w takiej sytuacji powoduje krzywdę. Wnioskodawca doznał też szkody w postaci różnicy majątkowej pomiędzy sytuacją zaistniałą a sytuacją, kiedy nie zostałby pozbawiony wolności.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Inne</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> <p>5.3.</p> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Odszkodowanie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>6.1.</p> </td> <td colspan="6"> <p>Kwota główna 22 000 złotych</p> </td> <td> <p>Odsetki nie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Zadośćuczynienie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>6.2.</p> </td> <td colspan="6"> <p>Kwota główna 50 000 złotych</p> </td> <td> <p>Odsetki nie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p>Wnioskodawca wyliczył kwotę odszkodowania, uwzględniając sumę nieuzyskanych wynagrodzeń aż do końca obowiązywania ostatniej umowy o pracę, czyli do 5 października 2018 r. Takie rozumienie szkody wywołanej trzymiesięcznym aresztowaniem nie może się spotkać z akceptacją sądu, zwłaszcza, że w szóstym miesiącu po opuszczeniu aresztu <span class="anon-block">Ł. G.</span> podjął na nowo pracę. Konieczność wykonywania innej pracy niż przed osadzeniem i brak możliwości wykazania przed prawomocnym zakończeniem procesu, że tymczasowe aresztowanie wynikające ze świadectwa pracy było niesłuszne, to konsekwencje procesu karnego, które mogą być dochodzone przed sądem cywilnym, ale nie w toku niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie skutków stosowania aresztu.</p> <p>Sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy równowartość 8 wynagrodzeń, czyli uwzględnił rzeczywisty okres nieświadczenia pracy. Zdaniem sądu - niepodjęcie przez <span class="anon-block">Ł. G.</span> zatrudnienia przez 5 miesięcy po zwolnieniu było uzasadnione psychicznymi i fizycznymi konsekwencjami osadzenia.</p> <p>Zadośćuczynienie powinno być proporcjonalne do rodzaju naruszenia prawa oraz stopnia dolegliwości dla wnioskodawcy. Oznacza to, że jego wysokość powinna stanowić rzeczywistą ekonomiczną wartość, a nie tylko symboliczną kompensację wyrządzonej krzywdy. Z drugiej jednak strony nie może być źródłem bezpodstawnego wzbogacenia się.</p> <p>Sąd uwzględnił brutalność zatrzymania wnioskodawcy, czas trwania pozbawienia wolności, warunki w areszcie – przede wszystkim fakt znęcania się współosadzonych nad <span class="anon-block">Ł. G.</span>, czemu służby państwowe nie zapobiegły. Wnioskodawca przez cały czas aresztowania nie wiedział, co go spotka - czy nie zostanie niesłusznie skazany, kiedy odzyska wolność. Uwzględniono stres <span class="anon-block">Ł. G.</span> związany z jego sytuacją oraz martwieniem się o matkę. Zasądzone na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie - w ocenie sądu - jest współmierne do stopnia doznanych cierpień i rekompensuje w stopniu należytym doznaną krzywdę.</p> <p>Sąd na skutego oczywistej omyłki rachunkowej - sprostowanej postanowieniem wydanym w dniu wyroku - wskazał błędną kwotę łączną – 77 000 złotych zamiast prawidłowej – 72 000 złotych.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Inne</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> <td colspan="6"> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p> <strong> <!-- -->Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>III.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Zasądzono na rzecz <span class="anon-block">Ł. G.</span> wynagrodzenie dla pełnomocnika zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości.</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="120"/> <col width="602"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->KOszty procesu</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>IV.</p> </td> <td> <p>Orzekając o kosztach postępowania, sąd miał na uwadze, iż stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a> koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa.</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="722"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->PODPIS</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </table> </div>