I OZ 1678/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1107/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd I instancji wskazał, że w formularzu PPF skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z ojcem, który wymaga całodobowej opieki i otrzymuje emeryturę rolniczą z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1 100,00 zł. Razem z ojcem wnioskodawca ponosi następujące koszty: podatek od nieruchomości – 566 zł, prąd – 250 zł, woda – 100 zł, gaz – 60 zł, ubezpieczenie KRUS – 450 zł, ubezpieczenie budynków mieszkalnych i gospodarczych – 1000 zł, lekarstwa – 300 zł, ponadto: środki czystości, opał na zimę, dojazdy ojca do lekarzy itd. Skarżący otrzymuje dotację rolniczą w wysokości 14 000,00 zł. Posiadany majątek to budynek mieszkalny o powierzchni 100 m2, w tym mieszkanie o powierzchni 45 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 45 m2. Dodatkowo skarżący wskazał, że z dotacji rolniczej opłaca nawozy – 8 tys. zł, paliwo – 5 tys. zł, opryski chemiczne – 3 tys. zł, wobec czego na życie pozostaje mu niewiele. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, skarżący przedłożył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca – Z. R., przekazy pocztowe emerytury ojca w kwocie 1 049,34 zł, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości, decyzje w sprawie przyznania płatności w wysokości 14 445 zł oraz 1 668,00 zł, decyzję ustalającą roczny limit do zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w wysokości 1 217,33 zł, faktury za zakup paliwa, faktury za prąd na kwoty 356 zł, 154 zł i 67 zł, wyciąg z konta bankowego w Banku [...]., faktury na zakup nawozów, saletry i itp. na kwoty 7 tys. zł, 3 tys. zł, 1,5 tys. zł, faktury za zakup lekarstw na kwoty 110 zł, 120 zł i 170 zł. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z ojcem, który jest emerytem i otrzymuje emeryturę w wysokości 1 074 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i z tego tytułu otrzymuje dotacje bezpośrednie w łącznej kwocie ok. 14 tys. zł. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem kształtują się na poziomie ok. 750 zł (prąd, woda, gaz, lekarstwa). Z przesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że na dzień 29 maja 2015 r. dysponował on kwotą 9 tys. zł. Otrzymywane dotacje skarżący wydatkuje na prowadzenie gospodarstwa rolnego, co potwierdzają przesłane faktury na zakup nawozów, saletry, itp., jednakże Sąd miał na uwadze również fakt, że prowadzenie gospodarstwa rolnego o powierzchni 15 ha daje możliwość osiągnięcia odpowiednich przychodów z produkcji rolnej. W piśmie z dnia 14 lipca 2015 r. skarżący jednoznacznie wskazał, że uzyskuje dochody z prowadzonej działalności rolnej, z zastrzeżeniem że nie przewyższają one nakładów na nią i są w całości przeznaczane na leczenie ojca skarżącego. Jednak w żadnym miejscu, pomimo wezwania z dnia 22 czerwca 2015 r., skarżący nie wskazał, w jakiej wysokości uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu, brak tego rodzaju informacji powoduje, że niemożliwe jest dokonanie szczegółowej analizy sytuacji materialnej skarżącego, w tym dokonanie zestawienia wysokości przychodu z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej względem ponoszonych przez niego niezbędnych wydatków na jego utrzymanie. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. R. wskazał, że składając wniosek o przyznanie prawa pomocy udokumentował, iż nie jest w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolityDz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w sprawie przyznania prawa pomocy sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Jak wynika z art. 255 P.p.s.a. w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak przyjęto w judykaturze, niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z akt, w niniejszej sprawie wniosek skarżącego nie zawierał wystarczających danych, na podstawie których można by ocenić, czy zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego skarżący został wezwany w trybie art. 255 P.p.s.a. do przesłania dokumentów i podania informacji odnoszących się do jego sytuacji majątkowej i zarobkowej. Wezwanie to nie zostało przez skarżącego w całości wypełnione. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających wysokość dochodu osiąganego z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Powyższy brak uniemożliwiał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie dokonanie oceny, czy skarżący faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, Sąd I instancji zasadnie orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.