VII U 35/17
Суди загальної юрисдикції2018-11-28
Номер справи
VII U 35/17
Дата рішення
2018-11-28
Тип
SENTENCE
Судді
Zbigniew Szczuka (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt VII U 35/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 28 listopada 2018 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. w Warszawie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">J. Z.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o podleganie ubezpieczeniom społecznym</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">E. K.</span>
</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">J. Z.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z dnia 23 listopada 2016 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>1.
oddala odwołanie;</p>
<p>2.
zasądza od odwołującego <span class="anon-block">J. Z.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;</p>
<p>3.
przyznaje pełnomocnikowi odwołującego adwokatowi <span class="anon-block">P. K.</span> Kancelaria Adwokacka <span class="anon-block">ul. (...) (...)-(...) W.</span> kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt) powiększoną o stawkę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu, którą to kwotę nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Kasa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W dniu 27 grudnia 2016 r. (data wpływu w ZUS) <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. Z.</span>
</strong> złożył odwołanie <br/>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 23 listopada 2016 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że pracował w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i podlegał ubezpieczeniom zdrowotnym. Odwołujący wniósł o zmianę powyższej decyzji o ubezpieczeniu w okresie od 4 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. <em>
<!-- -->(odwołanie k. 2 a.s.)</em>.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie z dnia 10 stycznia 2017 r. <strong>
<!-- -->Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</strong> wniósł o jego oddalenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> oraz zasądzenie od odwołującego się kosztów postępowania. Uzasadniając stanowisko organu rentowego w sprawie działający w jego imieniu pełnomocnik wyjaśnił, że <span class="anon-block">J. Z.</span> został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie <br/>od 4 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. z tytułu zatrudnienia u płatnika składek <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">E. K.</span>. Z uwagi na znaczne uchybienie terminowi na zgłoszenie odwołującego <br/>do ubezpieczeń oraz wyrejestrowania z tych ubezpieczeń organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniającego w trakcie którego strony nie przedstawiły żadnych dowodów <br/>na faktyczne świadczenie pracy przez odwołującego. Ponadto w wystawionych zwolnieniach lekarskich w okresach od 18 do 30 listopada 2015 r. oraz od 29 lutego do 15 marca 2016 r. jako płatnik widnieje Powiatowy Urząd Pracy w <span class="anon-block">O.</span>. Przed zgłoszeniem <br/>do ubezpieczeń, tj. przed 4 listopada 2015 r., <span class="anon-block">J. Z.</span> jako osoba bezrobotna nie posiadał tytułu do ubezpieczeń, który umożliwiałby mu uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Dodatkowo mimo wskazania przez płatnika składek imiennego miesięcznego raportu rozliczeniowego za miesiące listopad 2015 r. – luty 2016 r., w których zostały wykazane w każdym miesiącu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie w wysokości <br/>po 6.764,82 zł płatnik składek nie dokonała wpłat należnych składek. Na tej podstawie organ rentowy uznał, że umowa o pracę między odwołującym a zainteresowanym nie została zawarta w celu faktycznego świadczenia pracy i miała charakter pozorny <em>
<!-- -->(odpowiedź <br/>na odwołanie k. 4-7 a.s.)</em>.</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2017 r. pełnomocnik odwołującego ustanowiony z urzędu oświadczył, że popiera odwołanie i wnosi w jego imieniu o zmianę decyzji z dnia <br/>23 listopada 2016 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> poprzez stwierdzenie, że <span class="anon-block">J. Z.</span> w okresie <br/>od 4 lipca 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy <br/>o pracę w wymiarze pełnego etatu w <span class="anon-block"> zakładzie (...)</span> <span class="anon-block">E. K.</span> z siedzibą <br/>w <span class="anon-block">O.</span>
<em>
<!-- --> (k. 57-59 a.s.)</em>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">E. K.</span> prowadzi działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> <span class="anon-block">E. K.</span> od 7 września 2015 r. Jako przeważającą działalność ww. firmy wskazano rozbiórkę <br/>i burzenie obiektów budowlanych – kod 43.11.Z <em>
<!-- -->(wypis z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 74-75 a.s. oraz akta rentowe)</em>.</p>
<p>W dniu 23 grudnia 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału <br/>w <span class="anon-block">W.</span> wpłynęło zgłoszenie <span class="anon-block">J. Z.</span> do ubezpieczeń społecznych za okres <br/>od 4 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. z tytułu umowy o pracę za wynagrodzeniem 6.764,82 zł. Poprzednio, w okresie od 10 kwietnia 2015 r. do 3 listopada 2015 r. <span class="anon-block">J. Z.</span> był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w <span class="anon-block">O.</span> jako osoba bezrobotna <em>
<!-- -->(informacja o zgłoszeniu do ubezpieczeń, informacja o rejestracji w PUP w <span class="anon-block">O.</span> – akta rentowe)</em>.</p>
<p>W dniu 22 marca 2016 r. <span class="anon-block">E. K.</span> złożyła imienne miesięczne raporty rozliczeniowe za okres od listopada 2015 roku do lutego 2016 roku, w których wskazywano podstawę wymiaru składek w wysokości 6.764,82 zł. Zainteresowana nie złożyła raportów <br/>za miesiące marzec i kwiecień 2016 roku. <span class="anon-block">E. K.</span> nie uiszczała składek <br/>na ubezpieczenie społeczne za <span class="anon-block">J. Z.</span> <em>
<!-- -->(raport rozliczeń należności płatnika – akta rentowe)</em>.</p>
<p>W okresie od 18 do 30 listopada 2015 r. <span class="anon-block">J. Z.</span> był niezdolny do pracy. <br/>
<span class="anon-block"> (...)</span> został wystawiony przez Powiatowy Urząd Pracy w <span class="anon-block">O.</span>. Następnie <br/>w okresie od 9 lutego 2016 r. i do 30 kwietnia 2016 r. odwołujący ponownie był niezdolny <br/>do pracy. <span class="anon-block"> (...)</span> został wystawiony przez <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">E. K.</span>, przy czym <br/>za okres od 29 lutego do 15 marca 2016 r. druk wystawił PUP w <span class="anon-block">O.</span>. Jednocześnie <br/>w marcu 2016 roku u odwołującego rozpoznano przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby <br/>typu C <em>
<!-- -->(wydruki z systemu informatycznego o drukach <span class="anon-block"> (...)</span> akta rentowe)</em>.</p>
<p>W dniu 6 maja 2016 r. <span class="anon-block">J. Z.</span> złożył w ZUS <span class="anon-block">(...)</span>Oddziale oświadczenie w sprawie wypłaty zasiłku chorobowego <em>
<!-- -->(informacje w ZUS – akta rentowe)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. Z.</span> posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe <em>
<!-- -->(wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 18.08.2016 r. <br/>k. 13 a.s.)</em>.</p>
<p>Pismami z dnia 6 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span>Oddział <br/>w <span class="anon-block">W.</span> zawiadomił <span class="anon-block">P. S.</span>, ówczesnego pełnomocnika <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz <span class="anon-block">J. Z.</span> o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez odwołującego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Pismem z dnia 20 października 2016 r. o powyższym została poinformowana <span class="anon-block">E. K.</span> <em>
<!-- -->(zawiadomienia o wszczęciu postępowania, pełnomocnictwo dla <span class="anon-block">P. S.</span> – akta rentowe)</em>.</p>
<p>W międzyczasie, z dniem 29 września 2016 r., działalność <span class="anon-block">E. K.</span> została zawieszona <em>
<!-- -->(wypis z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 74-75 a.s.).</em>
</p>
<p>W dniu 28 października 2016 r. do ZUS <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wpłynęły pisemne wyjaśnienia <span class="anon-block">J. Z.</span> i <span class="anon-block">E. K.</span> w sprawie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez odwołującego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy <br/>o pracę. <span class="anon-block">J. Z.</span> wskazał, że w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> zajmował stanowisko kierownika <br/>i zajmował się wyszukiwaniem zleceń, nadzorowaniem ich wykonania, przygotowaniem umów prowadzeniem negocjacji, a pracę wykonywał w godzinach ustalonych z pracodawcą <br/>i był nadzorowany przez właściciela firmy. Oświadczył również, że leczy się z powodu długotrwałej choroby i przedłożył zaświadczenie lekarskie wystawione przez <span class="anon-block"> Wojewódzki szpital (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w którym wskazano, że od 9 marca 2016 r. odwołujący przebywa na oddziale w związku z rozpoznaniem u niego przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Z kolei <span class="anon-block">E. K.</span> wyjaśniła, że <span class="anon-block">J. Z.</span> był zatrudniony w firmie, praca była świadczona na stanowisku kierownika w pełnym wymiarze czasu pracy w godzinach 8-16, a odwołujący zajmował się pozyskiwaniem zleceń, nadzorowaniem ich wykonania i prowadzeniem negocjacji. Odwołujący posiadał kwalifikacje w branży wyburzeniowej, przedłożył aktualne zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o braku przeciwskazań do pracy na aktualnym stanowisku i był przeszkolony z bhp. <br/>Wskazała również, że istniała konieczność zatrudnienia pracownika ponieważ założyła firmę <br/>i potrzebowała osoby, która posiada szerokie doświadczenie w branży. Stanowisko zostało utworzone dla osoby, którą chciała zatrudnić, a nie w celu zatrudnienia. Podczas choroby odwołującego zastępowała go osoba przez niego upoważniona. Jednocześnie odwołujący <br/>i zainteresowana w powyższych pismach zobowiązali się do przedłożenia stosownej dokumentacji w terminie do 7 listopada 2016 r., co jednak nie miało miejsca <em>
<!-- -->(pisemne wyjaśnienia odwołującego i zainteresowanej, zaświadczenie lekarskie – akta rentowe)</em>.</p>
<p>Po zakończeniu postępowania ZUS <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał w dniu 23 listopada 2016 r. <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> na podstawie której stwierdził, że <span class="anon-block">J. Z.</span> jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">E. K.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie <br/>od 4 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. <em>
<!-- -->(pisemne wyjaśnienia odwołującego <br/>i zainteresowanej, skarżona decyzja ZUS z 23.11.2016 r. – akta rentowe)</em>.</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, dając im wiarę w zakresie, w jakim wynikały z przedstawione powyżej okoliczności. Dowody te nie były kwestionowane przez strony postępowania.</p>
<p>Sąd miał przy tym na względzie, że dowody te obejmowały przede wszystkim dokumentację załączoną do akt rentowych. Sąd oparł się na tych dokumentach z uwagi <br/>na brak innych dowodów w sprawie. Wymaga podkreślenia, że odwołujący nie przedstawił <br/>w sprawie żadnych wniosków dowodowych. Z kolei dowody wnioskowane przez ustanowionego w celu jego reprezentacji pełnomocnika z urzędu – w postaci dowodów <br/>z przesłuchania stron oraz zobowiązania zainteresowanej do przedłożenia stosownych dokumentów kadrowo-płacowych i potwierdzających uiszczanie składek na ubezpieczenie społeczne <em>
<!-- -->(k. 58 a.s.)</em> – mimo podjęcia przez Sąd prób w tym zakresie ostatecznie nie zostały przeprowadzone. Odwołujący był kilkukrotnie wzywany na rozprawę celem osobistego stawiennictwa pod rygorem pominięcia dowodu z zeznań i mimo odbioru korespondencji <br/>nie stawiał się na wyznaczone terminy, przy czym taki stan rzeczy tłumaczył swoim złym stanem zdrowia <em>
<!-- -->(k. 85 a.s., k. 99 a.s., k. 126 a.s.)</em>. Podobnie na wyznaczone terminy rozprawy nie stawiała się zainteresowana <span class="anon-block">E. K.</span>. Natomiast w odniesieniu do zobowiązania jej o przedłożenie akt osobowych odwołującego i potwierdzenia opłacania składek <br/>na ubezpieczenie zainteresowana w piśmie z dnia 26 kwietnia 2018 r. <em>
<!-- -->(k. 106 a.s.)</em> wyjaśniła, że dokumenty dotyczące działalności firmy, jej pracowników oraz dowody opłacania składek znajdują się u <span class="anon-block">J. Z.</span>, przy czym mimo jej usilnych starań nie dowiedziała się, <br/>gdzie przebywa. Jednocześnie Sąd miał na względzie oświadczenia pełnomocnika <span class="anon-block">J. Z.</span> z urzędu, który oświadczył o braku kontaktu z odwołującym mimo podejmowanych prób w tym zakresie <em>
<!-- -->(k. 59 a.s., k. 68 a.s., 127 a.s.)</em>. W tych okolicznościach zdaniem Sądu oparcie ustaleń w sprawie na podstawie dokumentacji załączonej do akt rentowych było zasadne, bowiem organ rentowy jako podmiot odpowiedzialny m. in. za sprawowanie nadzoru nad realizacją obowiązków wynikających z uczestnictwa w systemie ubezpieczeń społecznych posiadał informacje mające istotne znaczenie dla sprawy, w tym o opłaceniu składek, zgłoszeniach do ubezpieczeń, okresach podlegania ubezpieczeniom oraz tytułach tych ubezpieczeń.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie <span class="anon-block">J. Z.</span> było niezasadne.</p>
<p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii podlegania przez odwołującego ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę <br/>u zainteresowanego płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">E. K.</span> w okresie od 4 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. Na mocy skarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy stwierdził, że odwołujący nie podlega ww. ubezpieczeniom w powyższym okresie, a zawarta między stronami umowy miała charakter pozorny, gdyż okoliczności ustalone w toku wszczętego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego nie potwierdziły faktu wykonywania pracy przez odwołującego.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1)">art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy <br/>z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <em>
<!-- -->(t.j. Dz. U. z 2017 r. <br/>poz. 1778)</em>, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, <br/>z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 9)">art. 8 i art. 9</a>, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownikami, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> u.s.u.s., są osoby pozostające w stosunku pracy, przez nawiązanie którego, w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>, pracownik zobowiązuje się <br/>do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.</p>
<p>Wskazać należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń <br/>do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę, a zatem badania również ważności takiej umowy <em>
<!-- -->(por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012 r., III AUa 398/12)</em>.</p>
<p>Praca w ramach stosunku pracy jest wykonywana w ścisłym reżimie pracowniczym, którego cechy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, są następujące: <br/>1) pracownikiem jest osoba fizyczna, która zobowiązuje się do pracy w zamian za wynagrodzenie, 2) przedmiotem umowy ze strony pracownika jest samo pełnienie (wykonywanie) pracy, 3) przy wykonywaniu której nie jest on obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania, 4) pracownik obowiązany jest świadczyć pracę osobiście, 5) będąc w realizacji zobowiązania podporządkowanym pracodawcy <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., II UK 164/2005)</em>. Istotne w sprawie jest więc to, że podstawą ubezpieczenia społecznego jest rzeczywiste zatrudnienie, nie zaś sama umowa o <em>
<!-- -->pracę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 74/10)</em>. O tym, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy, stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki czy sporządzenie niezbędnych dokumentów pracowniczych, ale faktyczne <br/>i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> Istotne więc jest, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych <em>
<!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 lutego <br/>2010 r., II UK 204/09; z dnia 4 stycznia 2008 r., I UK 223/07; z dnia 5 października 2006 r., <br/>I UK 120/06)</em>. Z powyższych względów, na istnienie stosunku pracy nie składa się tylko formalne zawarcie tejże umowy, ale nade wszystko zamiar stron oraz faktyczne wykonywanie określonej w umowie pracy, na warunkach z umowy wynikających. Zgodnie, bowiem <br/>z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się <br/>do wykonywania pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.</p>
<p>Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem społecznym, w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> Umowa o pracę, która nie wiąże się z wykonywaniem tej umowy, a zgłoszenie <br/>do ubezpieczenia następuje tylko pod pozorem istnienia tytułu ubezpieczenia w postaci zatrudnienia, nie skutkuje w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego <br/>
<em>
<!-- -->(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 1999r., II UKN 512/98; z dnia 28 lutego 2001 r., II UKN 244/00)</em>.</p>
<p>W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął stanowisko, zgodnie <br/>z którym umowa o pracę zawarta między odwołującą i zainteresowanym miała charakter pozorny, gdyż odwołująca faktycznie nie wykonywała pracy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Istotne znaczenie ma tu niezgodność między pierwotnym aktem woli, a jego uzewnętrznieniem. Wskazać należy, że o pozorności danej umowy decydują okoliczności wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>, które występować muszą w czasie składania przez strony oświadczeń woli. W doktrynie wyróżnia się dwie formy pozorności: pozorność czystą, zwaną też bezwzględną lub absolutną, kiedy to strony, dokonując czynności prawnej, nie mają zamiaru wywołania żadnych skutków prawnych oraz pozorność kwalifikowaną, zwaną względną lub relatywną, kiedy strony zawierają czynność prawną pozorną <em>
<!-- -->(zob. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r., <br/>I UK 27/12, z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1547/00). </em>W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, formułowany w oparciu o treść cytowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a>, zgodnie z którym zamiar nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego, bez rzeczywistego wykonywania umowy o pracę, świadczy o fikcyjności zgłoszenia do pracowniczego ubezpieczenia społecznego. W sytuacji, w której stronom umowy o pracę przyświeca jedynie intencja włączenia do ubezpieczenia społecznego (i uzyskanie świadczeń płynących z tego ubezpieczenia) pod pozorem zatrudnienia, bez jego rzeczywistego wykonywania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>), zawarcie umowy o pracę nie może rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do uznania, że osoba, która zawarła taką umowę podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników <br/>
<em>
<!-- -->(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 lutego 2014r., III AUa 929/13)</em>. Jednocześnie a contrario do powyższego przyjmuje się, że nie można stwierdzić pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, w sytuacji, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca pracę tę przyjmował <em>
<!-- -->(zob. wyroki Sądu Najwyższego: <br/>z dnia 12 maja 2011 r., II UK 20/11; z dnia 19 października 2007 r., II UK 56/07; <br/>z dnia 5 października 2005 r., I UK 32/05)</em>.</p>
<p>Zaznaczenia wymaga, że niniejszej sprawie to po stronie odwołującego znajdował się obowiązek udowodnienia okoliczności przemawiających za zmianą skarżonej decyzji. <br/>W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada kontradyktoryjności. Przenosząc wyrażony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, tradycyjnie zaliczany do instytucji prawa materialnego, obowiązek dowodzenia powoływanych przez stronę okoliczności na grunt prawnoprocesowy należy wskazać że koresponduje on z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> zasadą inicjatywy procesowej stron. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu o proceduralnym charakterze strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Literalna wykładnia omawianego przepisu, jak również jednolite poglądy wyrażane przez doktrynę i orzecznictwo nie pozostawiają wątpliwości, że to strony są "gospodarzami" postępowania. To strony procesu, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Na sądzie rozpoznającym sprawę nie spoczywa powinność zarządzania dochodzeń mających na celu uzupełnienie i wyjaśnienie twierdzeń stron oraz poszukiwanie dowodów na ich udowodnienie <em>
<!-- -->(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2017 r. III AUa 2051/16)</em>. Przenosząc tą regułę na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że skarżący decyzję organu rentowego płatnik składek, zaprzeczający twierdzeniom wyrażonym przez ten organ rentowy w decyzji, który na podstawie przeprowadzonego postępowania kontrolnego dokonał niekorzystnych dla niego ustaleń winien był w postępowaniu przed sądem odwoławczym nie tylko podważyć trafność poczynionych w ten sposób ustaleń dotyczących obowiązku ubezpieczeń społecznych, ale także wskazać okoliczności i fakty znajdujące oparcie <br/>w materiale dowodowym, z których byłoby możliwe wyprowadzenie wniosków i twierdzeń zgodnych z jego stanowiskiem.</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy stwierdził, <br/>że odwołujący <span class="anon-block">J. Z.</span> nie wykazał w toku postępowania okoliczności mogących przemawiać za uznaniem, że pomiędzy nim a zainteresowanym płatnikiem składek doszło <br/>do nawiązania stosunku pracy w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> Sąd Okręgowy miał przede wszystkim na względzie, że odwołujący tak w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ rentowy, jak i w toku niniejszego postępowanie nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej. Nie zostały przedstawione choćby dokumenty wskazujące na nawiązanie stosunku pracy, takie jak choćby umowa o pracę czy też dokumentacja kadrowo-płacowa zawierające informacje o braku przeciwskazań odwołującego do podjęcia pracy na stanowisku kierownika u płatnika składek, potwierdzające wypłatę wynagrodzenia, przeszkolenie z zakresu BHP czy instruktażu stanowiskowego, lista obecności, zakres obowiązków. W aktach rentowych znajdują się jedynie oświadczenia <span class="anon-block">J. Z.</span> i <span class="anon-block">E. K.</span> co do tego, na czym miała polegać wiążąca ich współpraca, z ogólnym przytoczeniem zakresu obowiązków czy specyfiki rodzaju pracy powierzonej odwołującemu, jednakże oświadczenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami czy to w postaci przykładowo wskazanych wyżej dokumentów, czy też przy pomocy innych dowodów oferowanych przez strony. Tym samym oświadczenia te należało uznać za w istocie gołosłowne, nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym.</p>
<p>Odwołujący wskazywał co prawda na pewne przeszkody takie jak brak znajomości przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz przewlekłą chorobę, co mogło utrudniać jego udział w procesie, jednakże udziału tego nie uniemożliwiało. Tym bardziej, <br/>że odwołujący był w niniejszej sprawie reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, <br/>|który przystępując do sprawy zaoferował wnioski dowodowe w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2017 r. <em>
<!-- -->(k. 58 a.s.)</em>, jednakże z powodów wymienionych przy ocenie materiału dowodowego wnioski te nie zostały skutecznie rozpatrzone. <span class="anon-block">E. K.</span> oświadczyła, <br/>że nie posiada akt osobowych odwołującego ani dokumentacji potwierdzającej opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne odwołującego z tytułu jego zatrudnienia. Zarówno odwołujący, jak i zainteresowana, mimo prawidłowego doręczenia wezwań na rozprawę <br/>w celu przesłuchania w charakterze strony kilkukrotnie nie stawili się na wyznaczone terminy, co skutkowało realizacją rygoru pominięcia tego dowodu. W tym kontekście nie bez znaczenia była dla Sądu również fakt, że odwołujący nie podejmował kontaktu <br/>z ustanowionym na jego rzecz pełnomocnikiem z urzędu, choć sam wnioskował o jego ustanowienie celem reprezentowania go w niniejszej sprawie. Mimo zagwarantowania mu pomocy prawnej udzielonej z urzędu odwołujący z tej możliwości nie skorzystał i nie dochodził swoich praw przy udziale profesjonalnego pełnomocnika.</p>
<p>Wobec braku inicjatywy dowodowej odwołującego Sąd Okręgowy mógł oprzeć się jedynie na informacjach zebranych przez organ rentowy, a które zasadnie zostały przez ten organ ocenione jako przemawiające za uznaniem spornego stosunku pracy między stronami za pozorny w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> Z dokumentacji zebranej przez ZUS wynika, <br/>że odwołujący przed rzekomym zatrudnieniem u płatnika składek był zarejestrowany <br/>w PUP w <span class="anon-block">O.</span> do 3 listopada 2015 r. Z niewiadomych przyczyn odwołujący mimo rzekomego nawiązania stosunku pracy z zainteresowaną w dnu 5 listopada 2015 r. został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu dopiero w dniu 23 grudnia 2015 r. Zainteresowana nie opłaciła składek za cały sporny okres zatrudnienia odwołującego. Jednocześnie Sąd miał na względzie, że odwołujący był niezdolny do pracy w okresach <br/>od 18 do 30 listopada 2015 r. oraz od 9 lutego 2016 r. i do 30 kwietnia 2016 r., przy czym <br/>w pierwszym z wymienionych okresów oraz za okres od 29 lutego do 15 marca 2016 r. <br/>– a więc za okresu, w którym odwołujący miał podlegać ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia – druk <span class="anon-block"> (...)</span> został wystawiony przez Powiatowy Urząd Pracy w <span class="anon-block">O.</span>. <br/>W tych okolicznościach nieprawidłowości w zgłoszeniu odwołującego do ubezpieczeń czy też brak potwierdzenia uiszczenia składek przez płatnika, na tle braku jakichkolwiek dowodów przemawiających nie tylko za faktycznym świadczeniem pracy, lecz również tego, że zawarcie umowy o pracę w ogóle miało miejsce, zdaniem Sądu prawidłowo należało kwalifikować jako pozornie działanie stron, które miało na celu stworzenie fikcyjnego tytułu do ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał stanowisko organu rentowego wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji za prawidłowe. Zebrany w sprawie materiał dowodowy słusznie został oceniony jako przemawiający za pozornym zgłoszeniem odwołującego <br/>do ubezpieczeń społecznych, tym bardziej, że ani odwołujący, ani zainteresowana nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na nawiązanie stosunku pracy ani jego realizację. <br/>W konsekwencji Sąd Okręgowy nie miał podstaw do zmiany skarżonej decyzji i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> orzekł o oddaleniu odwołania <span class="anon-block">J. Z.</span> jako niezasadnego, zgodnie <br/>z pkt 1 sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą odpowiedzialności za wynik procesu odwołujący jako strona przegrywająca postępowania będzie zobowiązany uiścić na rzecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwotę 180 zł tytułem poniesionych przez organ rentowy kosztów zastępstwa procesowego, których wysokość została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat <br/>za czynności radców prawnych <em>
<!-- -->(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265)</em>.</p>
<p>W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 122;art. 122 § 1;art. 122 § 2)">art. 122 § 1 i 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 98)">art. 98 ustawy <br/>z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> <em>
<!-- -->(t.j. Dz. U. z 2018 r., <br/>poz. 300) </em>przyznał pełnomocnikowi odwołującego z urzędu adwokatowi <span class="anon-block">P. K.</span> kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu, odpowiadającej dwukrotności stawki minimalnej określonej w § 15 § 2 w zw. z § 4 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata <br/>z urzędu <em>
<!-- -->(Dz. U. z 2016 r. poz. 1714)</em> mając na względzie zaangażowanie pełnomocnika <br/>w sprawie.</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>1.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>2.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>