VII Ka 999/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII Ka 999/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- --> W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 29 listopada 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Leszek Wojgienica</p> <p>Protokolanci: st. sekr. sąd. Marzena Wach, st. sekr. sąd. Jolanta Jankowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniach 08 i 29 listopada 2018 roku sprawy <span class="anon-block">D. M.</span>, córki <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">D.</span> z d. <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">urodzonej (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, obwinionej o wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98;art. 98 ust. 1;art. 98 ust. 1 pkt. 1 a)">art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i in., na skutek apelacji obwinionej od wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 30 sierpnia 2018 roku, w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że obwinioną <span class="anon-block">D. M.</span> uniewinnia od zarzucanych jej wykroczeń, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.</p> <p>VII Ka 999/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">D. M.</span> została obwiniona o to, że:</p> <p>I.  będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczanie społeczne za okres: składka za miesiąc 07.2017 r. termin płatności 10.08.2017 roku; składka za miesiąc 08.2017 roku, termin płatności 11.09.2017 roku; składka za miesiąc 09.2017 roku, termin płatności 10.10.2017 roku; składka za miesiąc 10.2017 roku, termin płatności 10.11.2017 roku, składka za miesiąc 11.2017 roku, termin płatności 11.12.2017 roku; składka za miesiąc 12.2017 roku, termin płatności 10.01.2018 roku; składka za miesiąc 01.2018 roku, termin płatności 12.02.2018 roku; składka za miesiąc 02.2018 roku, termin płatności 12.03.2018 roku, w wysokości 6022,37 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98;art. 98 ust. 1)">art. 98 ust. 1</a> pkt la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.)</p> <p>II.  będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczanie zdrowotne za okres: za miesiąc 07.2017 roku - termin płatności 10.08.2017 roku, za miesiąc 08.2017 roku - termin płatności 11.09.2017 roku; za miesiąc 09.2017 roku - termin płatności 10.10.2017 roku; za miesiąc 10.2017 roku - termin płatności 10.11.2017 roku; za miesiąc 11.2017 roku - termin płatności 11.12.2017 roku, za miesiąc 12.2017 roku - termin płatności 10.01.2018 roku; za miesiąc 01.2018 roku - termin płatności 12.02.2018 roku; za miesiąc 02.2018 roku - termin płatności 12.03.2018 roku, w wysokości 2423,56 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98;art. 98 ust. 1)">art. 98 ust. 1</a> pkt la i ust. 3 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.)</p> <p>III.  będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na Fundusz Pracy za okres: składka za miesiąc 07.2017 r. - termin płatności 10.08.2017 r., składka za miesiąc 08.2017 r. - termin płatności 11.09.2017 r., składka za miesiąc 09.2017 r. - termin płatności 10.10.2017 r., składka za miesiąc 10.2017 r. - termin płatności 10.11.2017 r., składka za miesiąc 11.2017 r. - termin płatności 11.12.2017 r., składka za miesiąc 12.2017 r. - termin płatności 10.01.2018 r., składka za miesiąc 01.2018 r. - termin płatności 12.02.2018 r., składka za miesiąc 02.2018 r. - termin płatności 12.03.2018 r., w wysokości 417,49 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 122;art. 122 ust. 1;art. 122 ust. 1 pkt. 1)">art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).</p> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 30 sierpnia 2018 roku, w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> obwiniona <span class="anon-block">D. M.</span> została uznana za winną zarzucanych jej wykroczeń i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98;art. 98 ust. 1)">art. 98 ust. 1</a> pkt la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98)">art. 98</a> ust. pkt la i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 98 ust. 3)">ust 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 32)">art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 122;art. 122 ust. 1;art. 122 ust. 1 pkt. 1)">art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 32)">art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, opierając wymiar kary o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 122;art. 122 ust. 1;art. 122 ust. 1 pkt. 1)">art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 9;art. 9 § 2)">art. 9 §2</a> k.w. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 24;art. 24 § 1;art. 24 § 3)">art. 24 §1 i §3</a> k.w., wymierzono jej karę grzywny w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych; obwiniona została zwolniona od kosztów postepowania i opłaty.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniosła obwiniona, która na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 103;art. 103 § 2)">art. 103 § 2 k.p.w.</a> zaskarżyła go w całości, zarzucając:</p> <p>1/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 8)">art. 8 k.p.w.</a> poprzez pominięcie dowodów, nieuzasadnienie ich pominięcia w postaci umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block"> Zakładem Usług (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, co miało wpływ na treść orzeczenia (opisane poniżej w uzasadnieniu),</p> <p>2/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 8)">art. 8 k.p.w.</a> polegające na nieuwzględnieniu okoliczności prze­mawiających na korzyść obwinionego, polegające miedzy innymi na pominięciu ww. dowodów oraz pominięciu faktu, że działalność gospodarczą miała jedynie zarejestro­waną w <span class="anon-block"> (...)</span>, a nie prowadziła jej faktycznie, co miało wpływ na treść orzeczenia,</p> <p>3/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 8)">art. 8 k.p.w.</a> poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na ko­rzyść obwinionej (opisane poniżej w uzasadnieniu),</p> <p>4/ błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mające wpływ na jego treść, polegających między innymi na przyjęciu, że <span class="underline"> <!-- -->faktycznie</span> prowa­dziła działalność gospodarczą i w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 paździer­nika 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (zwaną dalej ustawą o s.u.s) oraz art. 66 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finanso­wanych ze środków publicznych i podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecz­nemu i zdrowotnemu oraz opłacaniu składek na Fundusz Pracy, i w związku z powyż­szym naruszenie:</p> <p>5/ art. 98 ust 1 pkt la ustawy o s.u.s., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 122;art. 122 ust. 1;art. 122 ust. 1 pkt. 1)">art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a>, poprzez błąd subsumcji.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty autorka apelacji sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie jej od zarzucanych wykroczeń.</p> <p>Sąd odwoławczy zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w związku z przyjęciem ustalenia, że pomimo zarejestrowania przez obwinioną działalności gospodarczej pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> nie sposób przyjąć, by doszło do ziszczenia się warunku prowadzenia tej działalności, będącego warunkiem sine qua non odpowiedzialności za wszystkie zarzucane czyny. Nie powielając starannie opracowanej argumentacji uzasadnienia apelacji w zakresie dotyczącym zdatności obwinionej do bycia podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za zarzucane jej wykroczenia, zgodzić się należy z tym, że jedynie prowadzenie przez nią działalności gospodarczej stanowiłoby źródło obowiązków, których naruszenie mogłoby z kolei stanowić podstawę odpowiedzialności za zarzucane wykroczenia. Świadomość obowiązku wykazania istnienia tego znamienia miał oskarżyciel, co wynika z opisu czynów zarzucanych obwinionej. Dla sądu a quo tymczasem, kwestia powyższa jawiła się nieistotną, czego dowodzi oparcie ustalenia o rozpoczęciu przez obwinioną działalności gospodarczej na podstawie wpisu do <span class="anon-block"> (...)</span>, z pominięciem obowiązku wnikliwego ustosunkowania się do wyjaśnień obwinionej, w których konsekwentnie utrzymywała, że jakkolwiek działalność gospodarczą zarejestrowała, to jednak na skutek zbiegu niekorzystnych okoliczności nie była w stanie jej „rozpocząć” w ścisłym znaczeniu tego terminu, albowiem pozostała bez lokalu. W trakcie postępowania jurysdykcyjnego obwiniona okoliczność tę wykazała dowodami w postaci dokumentów, w tym na etapie postępowania odwoławczego – dokumentu w postaci deklaracji podatkowej <span class="anon-block">(...)</span> za rok 2017. Znamiennym jest, że przyjmując w całości wyjaśnienia obwinionej, w tym w części dotyczącej powodów nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, jak też składek na Fundusz Pracy, sąd a quo przeprowadzał proces subsumcji nie dostrzegając różnicy między formalnym zarejestrowaniem działalności gospodarczej i jej faktycznym prowadzeniem. Wszak z wyjaśnień obwinionej wynika jednoznacznie, że działalności nie wykonywała, a sąd wyjaśnienia te przyjął za podstawę ustalenia faktów. „Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu należy uznać, że wpis ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Nie kreuje on bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone (Andrzej Radzisław; Komentarz do art.13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Wydawnictwo LEX). Jak wynika z materiału dowodowego będącego podstawą ustaleń sądu a quo, obwiniona domniemanie owo skutecznie podważyła, a w konsekwencji nie sposób przyjąć, by można było przypisać jej cechę przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w okresie wynikającym z czynów zarzucanych we wniosku o ukaranie. Wniosek z powyższego, że swoim zachowaniem nie mogła popełnić zarzucanych jej we wniosku o ukaranie czynów, z powodu niezdatności do bycia podmiotem zobowiązanym do opłacania składek, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku zgodnie z postulatem środka odwoławczego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 2 i 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 kpw</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 5;art. 5 § 1;art. 5 § 1 pkt. 1)">art. 5 § 1 pkt 1 kpw</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 62;art. 62 § 3)">art. 62 § 3 kpw</a>) i obciążeniem Skarbu Państwa kosztami postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 119;art. 119 § 2;art. 119 § 2 pkt. 1)">art. 119 § 2 pkt 1 kpw</a>).</p> <p>W wyniku powyższych rozważań bezprzedmiotowym stało się rozważenie pozostałych zarzutów środka odwoławczego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 kpw</a>).</p> </div>