I GZ 365/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 709/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 709/20 odmówił A. M. wstrzymania wykonania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja – jako decyzja odmowna – nie ma przymiotu wykonalności, w związku czym nie było możliwe wstrzymanie jej wykonania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego zmiany. Podkreślił, że wykonanie decyzji ZUS nakładającej na niego dokonanie spłaty należności narusza jego konstytucyjne prawo do utrzymania koniecznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że instytucja ta dotyczy wyłącznie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Trafnie Sąd I instancji uznał, że brak cechy wykonalności zaskarżonej decyzji przesądza o niemożliwości pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego wstrzymanie jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub nakazy określonego zachowania, na podstawie, których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy, których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków. Akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, tak jak w rozpoznawanej sprawie odmawiające umorzenia należności z tytułu składek, niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie wcześniej powstałych należności nie wykreowało nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Akt ten ze względu na jego naturę nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga takiego wykonania. Nie każdy bowiem akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Odnosząc się do argumentów zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek, nie jest możliwe wstrzymanie wykonania innych decyzji (zobowiązujących), wydanych w ramach innego postępowania administracyjnego. Również wniosek skarżącego zawarty w skardze wyraźnie wskazywał, iż strona domagała się wstrzymania wykonania "zaskarżonej decyzji", tj. decyzji ZUS z [...] stycznia 2020 r. W tych okolicznościach należało uznać, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.