XXIV C 568/17
Суди загальної юрисдикції2018-12-04
Номер справи
XXIV C 568/17
Дата рішення
2018-12-04
Тип
SENTENCE
Судді
Katarzyna Bojańczyk (PRESIDING_JUDGE)
Текст рішення
<p>Sygn. akt XXIV C 568/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 4 grudnia 2018 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodnicząca SSO Katarzyna Bojańczyk</p>
<p>Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Raczyńska</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. w Warszawie</p>
<p>sprawy z powództwa Stowarzyszenia <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o zobowiązanie do udzielenia informacji</p>
<p>I.
zobowiązuje <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> do udzielenia Stowarzyszeniu <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> informacji obejmujących okres od 9 lipca 2010 r. do 23 maja 2017 r. dotyczących utworów audiowizualnych wyświetlanych w kinach, które były prowadzone przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> sp.j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> z wyszczególnieniem tytułów utworów audiowizualnych oraz okresów, w których były one wyświetlane;</p>
<p>II.
w pozostałej części powództwo oddala;</p>
<p>III.
znosi wzajemnie koszty procesu między stronami.</p>
<p>Sygn. akt XXIV C 568/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W pozwie z dnia 23 maja 2017 r. Stowarzyszenie <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> domagało się zobowiązania <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> do udzielenia następujących informacji obejmujących okres od dnia 1 czerwca 2007 r. do dnia 23 maja 2017 r.:</p>
<p>a) jakie utwory audiowizualne były wyświetlane w prowadzonych przez pozwaną kinach, z wyszczególnieniem ich tytułów oraz okresów, w których były wyświetlane;</p>
<p>b) jakie wpływy zostały uzyskane przez pozwaną z tytułu wyświetlania poszczególnych utworów audiowizualnych, o których mowa w pkt. a, w poszczególnych miesiącach;</p>
<p>c) artystyczne wykonania których z imienia i nazwiska artystów wykonawców utworów słownych, muzycznych i słowno-muzycznych, były eksploatowane w ramach poszczególnych utworów audiowizualnych, o których mowa w pkt. a.</p>
<p>Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powód podał, że jest organizacją zbiorowego zarządzania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 104)">art. 104 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych</a> (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 1191, dalej jako: u.p.a.p.p.)., uprawnioną na mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych, w tym do pobierania wynagrodzenia, na wskazanych w decyzji polach eksploatacji. Powód powołał się na uprawnienie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 105;art. 105 ust. 2)">art. 105 ust. 2</a> u.p.a.p.p. do domagania się udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych dla określenia wynagrodzeń i opłat, wynikających z eksploatacji artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Powód podniósł, że pozwana jest jednym z największych operatorów kin w Polsce, a co za tym idzie w ramach prowadzonej działalności dokonuje eksploatacji artystycznych wykonań. Powód zaznaczył, że żądane przez niego informacje znajdują się jedynie w posiadaniu pozwanej, a są one niezbędne do podjęcia decyzji o celowości ewentualnego wystąpienia wobec pozwanej z roszczeniami o zapłatę należnych wynagrodzeń.</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (powstała na skutek przekształcenia <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>) wniosła o oddalenie powództwa w całości. Ponadto wniosła o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej powoda. Zdaniem pozwanej, skoro roszczenie informacyjne w niniejszej sprawie związane jest z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia, o którym mowa w art. 70 ust. 2<sup>
<!-- -->(
1)</sup> pkt 1 u.p.a.p.p., przysługiwałoby ono powodowi wyłącznie wtedy, gdyby był organizacją właściwą w rozumieniu art. 70 ust. 3 i art. 107 u.p.a.p.p. Pozwana wskazała, że w zakresie zbiorowego zarządzania prawami do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych powód nie jest jedyną organizacją zbiorowego zarządzania działająca na polu eksploatacji „wyświetlanie”. Na tym polu działają bowiem również inne organizacje zbiorowego zarządzania, takie jak <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, czy <span class="anon-block">(...)</span>, przy czym <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentuje dokładnie tę samą kategorię uprawnionych, co powód, tj. artystów wykonawców utworów muzycznych i słowno-muzycznych na polu eksploatacji „wyświetlanie”. Okoliczność ta przesądza, zdaniem pozwanej, o braku legitymacji czynnej powoda.</p>
<p>Ponadto pozwana podniosła, że przepis art. 105 u.p.a.p.p. ma zasięg ograniczony do terytorium RP. W ocenie pozwanej legitymacja procesowa czynna mogłaby przysługiwać powodowi wyłącznie w odniesieniu do konkretnych artystycznych wykonań, których wykonawcy zawarli z powodem umowy o powierzenie praw w zarząd w zakresie pobierania wynagrodzenia z tytułu wyświetlania utworu audiowizualnego. Pozwana wskazała również, że powód nie jest uprawniony do żądania udzielenia informacji za okres sprzed 9 lipca 2010 r., kiedy to nie posiadał zezwolenia na zbiorowe zarządzanie na polu eksploatacji „wyświetlanie”.</p>
<p>Pozwana oświadczyła, że nie posiada informacji o artystycznych wykonaniach utworów muzycznych i słowno-muzycznych wykorzystanych w poszczególnych filmach, gdyż nie otrzymuje ich od dystrybutora takich informacji, co wynika z ustalonej praktyki na rynku kinowym. Takimi danymi dysponują producenci filmów. Zdaniem poznanej powód nie wykazał, że żądane przez niego informacje są niezbędne do określenia wysokości dochodzonych roszczeń i opłat.</p>
<p>Pozwana zarzuciła również, że roszczenie częściowo uległo przedawnieniu. Zdaniem pozwanej w niniejszej sprawie należy stosować trzyletni termin przedawnienia, przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (<em>
<!-- -->odpowiedź na pozew - k. 33-41</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>Stowarzyszenie <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>) jest organizacją zrzeszającą artystów wykonawców utworów muzycznych i słowno-muzycznych, w szczególności muzyków instrumentalistów i wokalistów. Do celów tego Stowarzyszenia należy w szczególności ochrona oraz zbiorowe zarządzanie prawami do artystycznych wykonań swoich członków i ich następców prawnych, którzy powierzą <span class="anon-block"> (...)</span> swoje prawa w tym celu, a także ochrona oraz zbiorowe zarządzanie prawami do artystycznych wykonań artystów niebędących członkami Stowarzyszenia i ich następców prawnych, którzy bezpośrednio lub za pośrednictwem organizacji zagranicznych powierzyli swoje prawa <span class="anon-block"> (...)</span>, albo których sprawy <span class="anon-block"> (...)</span> prowadzi bez zlecenia za zasadach <em>
<!-- -->
negotiorum gestio</em>. Celem <span class="anon-block"> (...)</span> jest również wykonywanie uprawnień organizacji zbiorowego zarządzania wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 ()">ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych</a> (<em>
<!-- -->
informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń – k. 13-16; okoliczności bezsporne</em>).</p>
<p>Na mocy decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. (<span class="anon-block">(...)</span>, zmienionej decyzjami z dnia 11 marca 1998 r., z dnia 15 października 2001 r. (<span class="anon-block">(...)</span>), z dnia 13 marca 2003 r. (<span class="anon-block">(...)</span>) oraz decyzją z dnia 9 lipca 2010 r. (<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> uzyskało zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych, w tym do pobierania wynagrodzenia, na następujących polach eksploatacji: 1) utrwalanie, 2) zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artystycznych wykonań, w tym zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową, 3) wprowadzanie do obrotu, 4) najem oraz użyczenie, 5) odtwarzanie, 6) nadawanie, 7) reemitowanie, 8) publiczne udostępnianie artystycznego wykonania w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, 9) wyświetlanie. Dotychczasowy zakres zezwolenia <span class="anon-block"> (...)</span> na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych został rozszerzony o pole eksploatacji „wyświetlanie” na mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 9 lipca 2010 r. (<em>
<!-- -->
</em>
<span class="anon-block">(...)</span>).</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> jest operatorem 34 kin zlokalizowanych w 19 miastach w <span class="anon-block">P.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span> Pozwana prowadzi działalność gospodarczą związaną przede wszystkim z projekcją filmów (<em>
<!-- -->informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców – k. 44-50</em>).</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> nie gromadzi informacji dotyczących wykonawców utworów muzycznych i słowno-muzycznych wykorzystanych w wyświetlanych przez nią filmach. Dystrybutorzy filmowi nie przekazują pozwanej ww. informacji przy udostępnianiu jej filmów do wyświetlania (<em>
<!-- -->zeznania świadków <span class="anon-block">T. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> – nagranie rozprawy z 6 listopada 2018 r</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W pierwszej kolejności z uwagi na zmianę stanu prawnego rozważenia wymaga, w oparciu o jakie przepisy należy rozpoznać roszczenie powoda.</p>
<p>W dniu 19 lipca 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1293, dalej jako: u.z.z.p.a.), która uchyliła rozdział 12 u.p.a.p.p., tj. przepisy art. 104-110. Uchylony art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. stanowił podstawę roszczenia informacyjnego, dochodzonego w niniejszej sprawie przez powoda.</p>
<p>Obecnie roszczenie informacyjne uregulowane jest w art. 48 u.z.z.p.a., który powiela treść art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. W myśl art. 5 ust. 1 u.z.z.p.a. domniemywa się, że organizacja <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania jest uprawniona do <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania <em>
<!-- -->prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi</em> w zakresie udzielonego jej zezwolenia oraz posiada legitymację procesową w tym przedmiocie. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.p.a. w zakresie, w jakim art. 2l-21<sup>
<!-- -->3</sup>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 25;art. 25 ust. 4;art. 70;art. 70 ust. 3)">art. 25 ust. 4 oraz art. 70 ust. 3 <em>
<!-- -->ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych</em>
</a> przewidują obowiązek zawarcia umowy lub zapłaty wynagrodzenia za pośrednictwem organizacji <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania, prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, którzy nie zawarli umowy o <em>
<!-- -->zbiorowe</em> zarządzanie <em>
<!-- -->prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi</em> z żadną organizacją, <em>
<!-- -->zbiorowo</em> zarządza ta organizacja, która jest reprezentatywna w odniesieniu do tych praw. Pojęcie organizacji reprezentatywnej zostało zdefiniowane w art. 10 ust. 1 u.z.z.p.a., zgodnie z którym organizacja <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania, która jako jedyna posiada zezwolenie na <em>
<!-- -->zbiorowe</em> zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, jest organizacją reprezentatywną. Natomiast w myśl art. 10 ust. 2 u.z.z.p.a. jeżeli zezwolenie na <em>
<!-- -->zbiorowe</em> zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o <em>
<!-- -->zbiorowe</em> zarządzanie <em>
<!-- -->prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi</em> oraz umowy o reprezentacji. Reprezentatywność organizacji <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stwierdza z urzędu minister w drodze decyzji (art. 10 ust. 3).</p>
<p>Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi z dnia 15 czerwca 2018 r. nie zawiera przepisów przejściowych w zakresie postępowań toczących się na podstawie art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. wszczętych przed 19 lipca 2018 r. Przepisy art. 136 i 137 u.z.z.p.a. nie regulują kwestii, w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego (ustawy dawnej czy nowej) postępowania te powinny być prowadzone. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, należy zastosować ogólne reguły prawa międzyczasowego.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 k.c.</a> ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że co innego wynika z jej brzmienia lub celu. Powyższy przepis statuuje zasadę nieretroakcji, która polega na tym, że ustawa działa tylko na przyszłość, nie obejmuje natomiast swoją mocą okresu poprzedzającego jej wejście w życie. Nałożenie obowiązku przestrzegania określonych reguł wymaga uprzedniego wydania ustawy i jej ogłoszenia. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zakaz wstecznego działania prawa został uznany za ogólną zasadę porządku prawnego w państwie prawa (S. Dmowski, S. Rudnicki <em>
<!-- -->Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna</em>, Warszawa 1998, s. 13 -14). Wobec powyższego uznać należy, że określona przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 k.c.</a> zasada zakazująca retroakcji dotyczy wszystkich przepisów regulujących stosunki cywilnoprawne, w tym także kwestii związanych z roszczeniami wynikającymi z praw autorskich i praw pokrewnych.</p>
<p>Roszczenie informacyjne dochodzone w niniejszej sprawie związane jest z działalnością powoda w zakresie poboru wynagrodzenia przewidzianego dla artystów wykonawców z tytułu wyświetlania utworu audiowizualnego w kinach (art. 70 ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup> pkt 1 u.p.a.p.p.). Zgodnie z art. 70 ust. 3 u.p.a.p.p. korzystający z utworu audiowizualnego wypłaca wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup>, za pośrednictwem właściwej organizacji <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania <em>
<!-- -->prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.</em> Roszczenie obejmuje okres od 1 czerwca 2007 r. do 23 maja 2017 r. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wymóg dysponowania decyzją ministra stwierdzającą reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania, przewidziany w art. 10 ust. 3 u.z.z.p.a. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W świetle powołanej wyżej zasady nieretroakcji prawa, wymóg ten może dotyczyć jedynie roszczeń za okres począwszy od 19 lipca 2018 r., tj. od dnia wejścia w życie u.z.z.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że niniejsza sprawa powinna zostać rozpoznana w oparciu o przepisy regulujące roszczenie informacyjne obowiązujące w okresie, za który powód domaga się informacji, tj. przepisy u.p.a.p.p.</p>
<p>Powód jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi w rozumieniu art. 104 ust. 1 u.p.a.p.p. (obecnie: art. 3 pkt 2 u.z.z.p.a.). Powód uzyskał zezwolenie ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych, w tym do pobierania wynagrodzenia, między innymi na polu eksploatacji „wyświetlanie”. Zgodnie z art. 70 ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup> pkt 1) u.p.a.p.p. współtwórcy utworu audiowizualnego oraz artyści wykonawcy są uprawnieni do wynagrodzenia proporcjonalnego do wpływów z tytułu wyświetlania utworu audiowizualnego w kinach. Jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 70 ust. 3 u.p.a.p.p. korzystający z utworu audiowizualnego wypłaca wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup>, za pośrednictwem właściwej organizacji <em>
<!-- -->zbiorowego</em> zarządzania <em>
<!-- -->prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.</em>
</p>
<p>Zgodnie z art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. w zakresie swojej działalności organizacja zbiorowego zarządzania może się domagać udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat. Podkreślić trzeba, że postępowanie obejmujące roszczenie informacyjne jest autonomiczne w stosunku do postępowań o zapłatę (por. wyrok SN z 17 września 2009 r., III CZP 57/09, OSNC 2010/4/49). Niejednokrotnie dopiero uzyskanie określonych informacji w powyższym trybie umożliwia organizacji zbiorowego zarządzania sformułowanie konkretnych roszczeń o zapłatę związanych z wykorzystaniem praw autorskich lub pokrewnych.</p>
<p>Legitymacja czynna <span class="anon-block"> (...)</span> wynika z domniemania przewidzianego w art. 105 ust. 1 u.p.a.p.p. Zgodnie z powołanym przepisem domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie. Na domniemanie to nie można się powołać, gdy do tego samego utworu lub artystycznego wykonania rości sobie tytuł więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania. W doktrynie wskazuje się, że uzależnianie legitymacji procesowej organizacji zbiorowego zarządzania od wykazywania jakichkolwiek innych okoliczności poza uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na wykonywanie zbiorowego zarządu nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawnych. Domniemanie przysługiwania legitymacji procesowej każdej organizacji legitymującej się tą decyzją wynika wprost z art. 105 ust. 1 zd. 1, a każde wprowadzanie dodatkowych przesłanek o charakterze uznaniowym grozi arbitralnym zróżnicowaniem uprawnień organizacji zbiorowego zarządzania, a przez to ich dyskryminującym traktowaniem (A. Zalewski <em>
<!-- -->Komentarz do art. 105</em> w: R. Sarbiński (red.), M. Siciarek (red) <em>
<!-- -->Prawo autorskie. Komentarz do wybranych przepisów</em>, LexisNexis 2014).</p>
<p>Pozwana podnosiła, że oprócz powoda, na polu eksploatacji „wyświetlanie” artystów wykonawców utworów muzycznych i słowno-muzycznych reprezentuje również <span class="anon-block"> Związek (...)</span>. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie jest wystarczająca dla obalenia domniemania z art. 105 ust. 1 u.p.a.p.p. Aby podważyć omawiane domniemanie nie wystarczy bowiem samo wskazanie, że istnieje inna organizacja działająca w tym samym zakresie. Kwestionujący legitymację danej organizacji w odniesieniu do konkretnych praw musi ponadto wykazać, że inna organizacja działająca w tym samym zakresie powołuje się wobec niego na swój tytuł do tych samych praw. Sąd podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie ukształtowanym pod rządami art. 105 ust. 1 u.p.a.p.p., że gdyby do obalenia domniemania przewidzianego w powyższym przepisie wystarczało samo wskazanie działającej w tym samym zakresie innej organizacji, to w sytuacji, w której Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zezwala na działanie wielu organizacji o pokrywającym się zakresie zarządzania, domniemanie to mogłoby utracić swoje praktyczne znaczenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1139/97, OSNC 2000, nr 1, poz. 6; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2004 r., VI ACa 297/04, Lex nr 166786).</p>
<p>W okolicznościach niniejszej sprawy powód nie miał możliwości konkretnego określenia pozostających w jego zarządzie praw do artystycznych wykonań, wykorzystywanych przez pozwaną w ramach prowadzonej przez nią działalności (wyświetlania utworów audiowizualnych w kinach) w okresie od 1 czerwca 2007 r. do dnia 23 maja 2017 r. Z tego też względu powód wystąpił z roszczeniem z art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. Powód w pozwie określił w sposób rodzajowy prawa pokrewne pozostające w jego zarządzie, wskazując, że są to prawa do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Dopiero uzyskane przez powoda informacje pozwolą mu na określenie, czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie, pozwana w swojej działalności wykorzystywała artystyczne wykonania pozostające w zbiorowym zarządzie powoda.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że roszczenie zawarte w punkcie a) pozwu jest usprawiedliwione co do zasady. Pozwana jest biernie legitymowana w niniejszej sprawie. Jako podmiot prowadzący kina jest ona niewątpliwie korzystającym z utworu audiowizualnego w rozumieniu art. 70 ust. 3 u.p.a.p.p., ma zatem obowiązek udzielić powodowi informacji niezbędnych do ustalenia wysokości wynagrodzeń należnych artystom wykonawcom w tytułu wyświetlania utworu audiowizualnego w kinach. Zezwolenie udzielone powodowemu stowarzyszeniu na podstawie decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. zmienionej późniejszymi decyzjami uprawnia je do poboru wynagrodzeń należnych artystom wykonawcom, o których mowa w art. 70 ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup> pkt 1 u.p.a.p.p. Aby powód mógł należycie wywiązywać się ze swoich zadań statutowych oraz z obowiązku wynikającego z art. 70 ust. 3 u.p.a.p.p., musi mieć wiedzę jakie utwory audiowizualne pozwana wyświetla w prowadzonych przez siebie kinach. Zauważyć jednak trzeba, że dopiero na mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 lipca 2010 r. powód uzyskał zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych na polu eksploatacji „wyświetlanie”. W tym stanie rzeczy powód nie jest uprawniony do żądania informacji za okres wcześniejszy (sprzed 9 lipca 2010 r.), kiedy to nie dysponował odpowiednim zezwoleniem właściwego ministra. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 10 grudnia 2015 r., I ACa 1986/15. Dlatego Sąd oddalił roszczenie z pkt. a) pozwu w części obejmującej żądanie udzielenia informacji za okres przed 9 lipca 2010 r.</p>
<p>Stanowisko pozwanej jakoby przepis art. 105 u.p.a.p.p. miał zasięg ograniczony do terytorium RP jest błędne. Domniemanie przewidziane w powołanym przepisie obejmuje - na polach eksploatacji określonych zezwoleniem - cały repertuar organizacji zbiorowego zarządzania, w tym utwory zagranicznych twórców oraz artystów wykonawców. Musi być ono - w myśl zasady asymilacji - rozumiane jednakowo w odniesieniu do twórców (artystów wykonawców) krajowych oraz zagranicznych. Nie ma zatem podstaw do różnicowania wyłączenia stosowania tego domniemania w zależności od przynależności twórcy do jednej z wymienionych grup (por. wyrok SN z 27 czerwca 2013 r., I CSK 617/12, Lex nr 1396366, wyrok SA w Warszawie z 20 kwietnia 2017 r., I ACa 140/16, Lex nr 2477331).</p>
<p>Sąd oddalił roszczenie zawarte w pkt. b) pozwu. Na podstawie art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p. powód może domagać się udzielenia informacji niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez niego wynagrodzeń. Dane dotyczące wpływów uzyskanych przez pozwaną z tytułu wyświetlania wszystkich utworów audiowizualnych w okresie od 9 lipca 2010 r. do 23 maja 2017 r. do takich informacji nie należą. Dla ustalenia wysokości wynagrodzenia przewidzianego w 70 ust. 2<sup>
<!-- -->1</sup> pkt 1 u.p.a.p.p. powodowi potrzebne są informacje dotyczące wpływów uzyskanych z tytułu wyświetlania utworów audiowizualnych, w których wykorzystano artystyczne wykonania utworów muzycznych i słowno-muzycznych pozostających w zbiorowym zarządzie powoda. Informacje, których powód żądał w pkt. b) pozwu nie mieszczą się w granicach wyznaczonych przez normę wynikającą z art. 105 ust. 2 u.p.a.p.p.</p>
<p>Oddaleniu podlegało również żądanie zawarte w punkcie c) pozwu. Pozwana wyjaśniła, że nie dysponuje informacjami dotyczącymi imion i nazwisk wykonawców utworów muzycznych i słowno-muzycznych wykorzystanych w wyświetlanych przez nią filmach. Pozwana oświadczyła, że nie otrzymuje takich danych od dystrybutorów filmów, ani nie gromadzi ich z własnej inicjatywy. Stanowisko pozwanej w tym zakresie zostało poparte zeznaniami świadków <span class="anon-block">T. S.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span>. Powód nie udowodnił okoliczności przeciwnej. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do zobowiązania pozwanej do udzielenia powodowi informacji w powyższym zakresie.</p>
<p>Zarzut częściowego przedawnienia roszczenia, zgłoszony przez pozwaną w odpowiedzi na pozew jest chybiony. Do roszczenia informacyjnego wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 105;art. 105 ust. 2)">art. 105 ust. 2</a> u.p.a.p.p. stosuje się ogólny termin przedawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r. III CSK 30/11, Lex nr 1129116, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2016 r., IV CSK 653/15, OSNC 2017/5/59) Roszczenie dochodzone w sprawie niniejszej zdaniem Sądu wynika z realizacji przez powoda jego statutowych celów oraz zadań określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 70;art. 70 ust. 3)">art. 70 ust. 3</a> u.p.a.p.p., nie jest ono zatem związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 lipca 2018 r. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> został zmieniony ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1104, dalej jako: ustawa nowelizująca). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej).</p>
<p>Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 30 maja 2017 r. (koperta k. 24), a zatem przed upływem terminu przedawnienia.</p>
<p>Z przedstawionych wyżej względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> – wobec częściowego uwzględnienia i częściowego oddalenia żądań powoda.</p>
</div>