I SA/Gl 349/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Teresa Randak (spr.), Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.– dalej określane zamiennie "Kolegium" – działając na podstawie art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm. ) oraz art. 134 kpa, w związku z art. 141 § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S.H. (H.) od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...], Nr [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że Wójt Gminy B. po rozpatrzeniu wniosku podatnika o umorzenie należności w kwocie 2 751,00 zł z tytułu ustalonej decyzją Nr [...] jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu miejscowego – decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia tej należności. Podatnik, wniósł od w/w decyzji odwołanie, w którym podniósł m.in., że "spełnia jedną z przesłanek określonych w art. 56 ustawy o finansach publicznych tj. że w sprawie zachodzi ważny interes dłużnika pokrzywdzonego, bo on nie ma fizycznych możliwości spłacenia tej należności". Dokonując czynności wstępnych Kolegium ustaliło, że zaskarżona decyzja została stronie doręczona w dniu 28 września 2011 r. o czym świadczy dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Podatnik odwołanie sporządził w dniu 8 października 2011 r. i złożył je osobiście w Urzędzie Gminy Brenna w dniu 15 grudnia 2011 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, odwołanie winno być wniesione terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji czyli do dnia 12 października 2011 r. Tymczasem skarżący odwołanie złożył dopiero w dniu 15 grudnia 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Dalej Kolegium zaakcentowało, że podatnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie wskazał też w odwołaniu, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, z tego też powodu, stwierdzono, że czynność została dokonana z uchybieniem terminu do jej dokonania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podatnik podniósł, że Wójt Gminy B. nie poinformował go o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a informację o powyższym powziął dopiero z chwilą otrzymania decyzji Kolegium. Wskazał ponadto, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiła z powodu – jak to nazwał – "obłożnej choroby". Zaznaczył ponadto, że nie otrzymał od lekarza zwolnienia, ponieważ nie pracuje, jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, korzystającą ze stałego zasiłku z pomocy społecznej. Uznając skargę za zasadną, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Kolegium dodało ponadto, że trudno dać wiarę wyjaśnieniom zawartym w skardze, gdyż skarżący sporządził odwołanie w dniu 8 października 2011 r., a jego wysłania nie musiał dokonywać osobiście. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r., poparł skargę złożoną osobiście przez skarżącego wraz z jej argumentacją i wnioskami. Jako ewentualną podstawę prawną żądania skargi podał art. 58 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zapadło na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę jego zasadności, bowiem rozstrzygnięcie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony lub skrócony przez organ administracji publicznej. Termin ten jest obliczany według przepisów kodeksu a jego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W sytuacji, gdy strona wniosła odwołanie po terminie, organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482-1483/96, niepubl.). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu 28 września 2011r., co oznacza, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 12 października 2011 r. Odwołanie skarżącego, zostało co prawda oznaczone datą 8 października 2011 r., jednakże złożone zostało osobiście przez skarżącego w Urzędzie Gminy B. w dniu 15 grudnia 2011 r. Skarżący nie wniósł przy tym podania o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że organ II instancji trafnie przyjął, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i w związku z tym prawidłowo wydał w trybie art. 134 k.p.a., postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Argument powołany przez skarżącego, że w czasie, kiedy upływał termin do złożenia odwołania był jak to nazwał "obłożnie chory" nie mógł mieć wpływu na ocenę faktu złożenia odwołania z uchybieniem terminu. Wypada podkreślić, że okoliczność ta została powołana na etapie skargi, a więc po wydaniu postanowienia o uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a ponadto, że taki argument mógłby mieć ewentualny wpływ przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu, którego jednak skarżący nie złożył. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut, że organ I instancji nie poinformował skarżącego o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, bo jak wynika z treści zacytowanego powyżej art. 134 kpa. jest to kompetencja organu odwoławczego, który okoliczność tę stwierdza w formie postanowienia. Z tych samych przyczyn, nie podlegał uwzględnieniu wniosek pełnomocnika złożony na rozprawie o "ewentualnym" naruszeniu przez organ art. 58 § 1 kpa. Jak wynika z treści tego przepisu "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Przepis ten warunkuje przywrócenie terminu do czynności procesowej aktywną postawą zainteresowanego, przede wszystkim złożeniem podania/prośby o przywrócenie terminu – to po pierwsze – po drugie zaś wskazania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminowi. Przepis ten w żadnym razie nie daje kompetencji organu do działania z urzędu. Wypada także podkreślić, że okoliczności stanu faktycznego w badanej sprawie są poza sporem, a daty zarówno doręczenia decyzji, jak i złożenia odwołania wynikają odpowiednio ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz pieczątki Biura podawczego organu I instancji. Z tego też tytułu stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kwestia uchybienia terminowi stanowiła niejednokrotnie przedmiot orzekania NSA, który prezentuje w tej materii jednolite stanowisko, a to takie, że uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej, obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi. Przykładowo, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2190/11 (System Informacji Prawnej LEX, nr 1145570) "Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości". Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).