I OSK 1126/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej małoletnich A. K. i A. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 889/18 w sprawie ze skargi małoletnich A. K. i A. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 889/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletnich A. i A. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących do Sądu I instancji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 887, ze zm.), przez jego błędną wykładnię: a) zmierzającą do oceny warunków określonych w w/w przepisie przez pryzmat stażu pracy zmarłego ojca małoletnich skarżących – P. K., b) uznanie, że ze względu na zbyt krótki okres zatrudnienia ojca małoletnich – P. K. - skarżące nie spełniają warunków do uzyskania świadczenia w postaci renty rodzinnej w drodze wyjątku, pomimo tego, że same spełniają przesłanki wskazane w w/w przepisie, w postaci: bycia członkiem rodziny po ubezpieczonym, nie spełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie mogą podjąć pracy ze względu na wiek - są uczennicami, nie posiadają niezbędnych środków utrzymania, c) przerzucenie na małoletnie dzieci, spełniające przesłanki uzyskania renty rodzinnej w drodze wyjątku, skutków działań ich zmarłego ojca – P. K. w zakresie zatrudnienia, na co nie miały wpływu, d) uznanie, że zawodowe uprawianie przez P. K. kolarstwa w latach 1990 - 2000 nie jest wystarczającą przesłanką usprawiedliwiającą szczególne okoliczności do niespełnienia warunków ustawowych spornego świadczenia, nawet w sytuacji, gdy zmarły przez 10 lat był reprezentantem Polski, a jego późniejszy stan zdrowia był skutkiem forsownych treningów, zawodów i kontuzji. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez: - brak wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przyczyn, dla których P. K. nie podejmował zatrudnienia w latach 1990 - 1992, 1992 - 1994, 2000 - 2005, 2009 - 2014, pod kątem uprawiania przez niego zawodowo kolarstwa w latach 1990 - 2000, sytuacji rodzinnej oraz zdrowotnej zmarłego ubezpieczonego, które usprawiedliwiały na płaszczyźnie zasad współżycia społecznego oraz doświadczenia życiowego przerwy w zatrudnieniu P. K., - uznanie, że wybór przez P. K. kariery sportowej zamiast pracy zawodowej obciąża ewentualnym ryzykiem wyłącznie jego, gdy P. K. był przez długie lata reprezentantem Polski, jeździł zawodowo w klubach, które, jak się potem okazało - nie odprowadzały składek na ubezpieczenia społeczne, a jego późniejszy stan zdrowia, uniemożliwiający często podjęcie pracy zawodowej był m.in. skutkiem treningów i kontuzji doznanych w trakcie uprawiania sportu, - zaniechanie przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę skarżącą w postaci opinii biegłych w zakresie medycyny: diabetologii, kardiologii, chorób wewnętrznych, na okoliczność okresu, w którym rozpoczęły się choroby P. K., ograniczeń w pracy zawodowej powstałych w wyniku posiadanych przez niego chorób i nie ustosunkowanie się do przedmiotowego wniosku przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej opisano stan faktyczny sprawy, w szczególności stan zdrowia P. K. i jego aktywność sportową i zawodową do chwili jego śmierci oraz stan zdrowia jego żony. Sądowi I instancji zarzucono nieuwzględnienie tych okoliczności stwierdzając, że jego stanowisko jest powieleniem stanowiska Prezesa ZUS. Wskazano, że jest ono sprzeczne nie tylko z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale także z przytoczonymi w skardze kasacyjnej dwoma orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i jednym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanymi w innych sprawach. W skardze kasacyjnej wniesiono również o dopuszczenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi wskazując, ze nie były one w posiadaniu skarżących na etapie poprzednich postępowań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. – dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa wynika zaś, że skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnych przepisów postępowania, których naruszenia miał się dopuścić Sąd I instancji. Poprzestano jedynie na lakonicznym wskazaniu, że zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowany zarzut nie spełnia wymagań określonych w cytowanym wyżej art. 174 pkt 2 i art. 176 § 1 pkt 2 ppsa, dlatego - ze względu na związanie granicami skargi kasacyjnej - tak sformułowany zarzut kasacyjny nie mógł być rozpatrzony. Również zarzut kasacyjny naruszenia art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie mógł być uwzględniony. O ile bowiem w skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię tego przepisu, o tyle nie przedstawiono, na czym polegał błąd Sądu I instancji w dokonaniu wykładni tego przepisu i jaka powinna być prawidłowa jego wykładnia w ocenie skarżących kasacyjnie. Zarzut błędnej wykładni prawa został określony w istocie jako błędy w ustaleniach faktycznych, dlatego nie spełnia on wymagań do jego oceny w postępowaniu kasacyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.