II Ca 784/18

<p>Sygn. akt II Ca 784/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 grudnia 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="158"/> <col width="449"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Jarosław Gołębiowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak</p> <p>SSO Dariusz Mizera (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekr. sąd. Beata Gosławska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową <span class="anon-block">U. M. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p>o alimenty</p> <p>na skutek apelacji obu stron</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku</p> <p>z dnia 24 kwietnia 2018 roku, sygn. akt III RC 397/17</p> <p>1. z apelacji pozwanego zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji w ten sposób, że zasądzone od pozwanego na rzecz małoletniego powoda alimenty w kwocie po 900 złotych miesięcznie obniża do kwoty po 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, oddalając powództwo w pozostałej części;</p> <p>2. oddala apelację pozwanego w pozostałej części oraz apelację powoda w całości;</p> <p>3. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu za instancję odwoławczą.</p> <p>SSO Jarosław Gołębiowski</p> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Dariusz Mizera</p> <p>Sygn. akt II Ca 784/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 30 listopada 2017r. wpłynął do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Radomsku pozew, w którym przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda <span class="anon-block">A. S.</span> <span class="anon-block">U. M. (2)</span> wnosiła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> – na rzecz małoletniego powoda <span class="anon-block">A. S.</span> – alimentów w kwocie po 1 500 złotych miesięcznie płatnych do dnia 15 – go każdego miesiąca. Ponadto przedstawicielka ustawowa wnosiła o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">P. S.</span> – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – uznał powództwo początkowo do kwoty po 400 złotych alimentów miesięcznie, a następnie do kwoty po 600 złotych miesięcznie – w pozostały zakresie – pozwany wnosił o oddalenie powództwa (vide k. 19 i k. 75, 78).</p> <p>Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018r. Sąd Rejonowy w Radomsku po rozpoznaniu sprawy z powództwa małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową <span class="anon-block">U. M. (2)</span> przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> o alimenty</p> <p>1.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> alimenty na rzecz małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> w kwocie po 900,00 (dziewięćset) złotych miesięcznie , płatne do dnia 15-go każdego miesiąca do rąk przedstawicielski ustawowej małoletniego powoda – <span class="anon-block">U. M. (2)</span> z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 30 listopada 2017 roku,</p> <p>2.  oddalił powództwo w pozostałej części,</p> <p>3.  wyrokowi w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności,</p> <p>4.  nie obciążył pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> kosztami sądowymi od uwzględnionej części powództwa,</p> <p>5.  zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego pomiędzy stronami.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia były przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.</p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">U. M. (2)</span> są rodzicami małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span>.</p> <p>Strony pozostawały w związku konkubenckim i zamieszkiwały wspólnie do kwietnia 2016 roku. Kiedy strony zamieszkiwały razem pozwany przekazywał matce małoletniego powoda pieniądze na utrzymanie rodziny. Były to kwoty – według <span class="anon-block">U. M. (2)</span> – rzędu 8 000 – 9 000 złotych.</p> <p> <span class="anon-block">U. M. (2)</span> wraz z synem wyprowadziła się od pozwanego. Głównym powodem tej decyzji były częste nieporozumienia mające miejsce między konkubentami. Obecnie <span class="anon-block">U. M. (2)</span> mieszka razem z małoletnim powodem w wynajmowanym mieszkaniu. Małoletni uczęszcza do przedszkola. Po zakończonych zajęciach jest odbierany przez matkę lub przeze babcię macierzysta.</p> <p> <span class="anon-block">U. M. (2)</span> ma 39 lat. Z zawodu jest nauczycielem. Obecnie pracuje w szkole podstawowej w <span class="anon-block">K.</span> i zarabia miesięcznie netto ok. 2400 złotych.</p> <p>Miesięczny koszt utrzymania syna <span class="anon-block">U. M. (2)</span> określiła na kwotę 2800 złotych. Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda wskazała następujące koszty utrzymania: 700 złotych czynsz, 100 złotych energia elektryczna, 100 złotych gaz (a w sezonie grzewczym 300 złotych), woda i Internet 90 złotych. Małoletni powód jest alergikiem na jego leki matka przeznacza ok. 100 złotych. Chłopiec korzysta z wizyt u okulisty, co trzy miesiące. Koszt wymiany okularów ok. 250 złotych. Koszt wizyty stomatologicznej ok. 100 złotych. Opłata za przedszkole ok. 90 – 110 złotych. Wyżywienie 400 złotych. Do tego dochodzą koszty związane z zapewnieniem małoletniemu atrakcji i rozrywek oraz koszty związane z dodatkowymi zajęciami. Małoletni <span class="anon-block">A. S.</span> po rozstaniu rodziców miał problemy emocjonalne w związku z czym korzystał z porad psychologicznych. Koszt wizyty prywatnej u psychologa to 100 złotych.</p> <p> <span class="anon-block">U. M. (2)</span> nie korzysta z pomocy Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> ma 42 lata. Pracuje w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i zarabia miesięcznie netto ok. 1738,57 złotych. Do tego dochodzą diety w wysokości 1 000 – 2 000 złotych. Pozwany – w ramach swoich obowiązków pracowniczych – jeździ samochodem ciężarowym do Czech i Niemiec.</p> <p>Pozwany nie pozostaje obecnie w żadnym sformalizowanym związku. Poza małoletnim synem <span class="anon-block">A. S.</span> nie ma innych dzieci. Mieszka sam w mieszkaniu należącym do jego ojca. Pozwany ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie ok. 500 złotych miesięcznie. Pozwany miesięczne koszty swojego utrzymania określił na ok. 1 000 złotych. <span class="anon-block">P. S.</span> korzysta z masaży i leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych bowiem ma problemy z korzonkami. Raz na dwa tygodnie korzysta z prywatnych masaży, za które płaci 100 złotych.</p> <p>Pozwany posiada działkę o powierzchni 1,30 ha oraz jest współwłaścicielem domu w stanie surowy znajdującego się w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> poza alimentami kupuje synowi klocki oraz zabawki. Przekazuje również prezenty dla dziecka od swojego brata – a chrzestnego małoletniego powoda.</p> <p>Powołany powyżej stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione dokumenty, które nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności pomimo tego, iż część z nich została przedstawiona w formie kserokopii. Sąd nie miał jednak wątpliwości co do ich autentyczności, jak również strony postępowania nie kwestionowały ich mocy dowodowej.</p> <p>Stan faktyczny ustalono również w oparciu o przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda i pozwanego, którym to dowodom Sąd dał wiarę w przeważającej części. Sąd nie dał wiary twierdzeniom przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda, która twierdziła, iż pozwany – w czasie gdy zamieszkiwali razem – przekazywał jej pieniądze w kwocie 8 000 – 9 000 złotych. <span class="anon-block">U. M. (2)</span> nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie tego twierdzenia.</p> <p>Sąd nie oparł się na paragonach złożonych do sprawy, albowiem nie są one rachunkami imiennymi i nie stanowią one dowodu zakupu określonej rzeczy lub usługi dla konkretnej osoby.</p> <p>Mając takie ustalenia Sąd zważył, iż podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1;art. 135 § 2)">art. 135 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a> – zwanego dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">krio</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 krio</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 128)">art. 128 krio</a>. Zgodnie z przytoczonymi przepisami obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.</p> <p>Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.</p> <p>Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.</p> <p>Małoletni <span class="anon-block">A. S.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> niewątpliwie nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, nie posiada żadnego majątku – z którego dochody można by przeznaczyć na utrzymanie małoletniego – i wymaga pomocy rodziców. Chłopiec ma niespełna siedem lat i wymaga nadzoru i opieki. Bez wątpienia matka spełnia obowiązek opieki nad małoletnim synem. Partycypuje również w kosztach jego utrzymania. Pozwany wprawdzie przekazywał dotychczas, na rzecz syna, kwotę 600 złotych określoną w postanowieniu o zabezpieczeniu powództwa – jednakże Sąd uznał, iż są to zbyt małe środki, aby zapewnić małoletniemu niezbędne koszty utrzymania.</p> <p>Potrzeby małoletniego powoda – zdaniem Sądu – zamykają się w kwocie 1700 – 1800 złotych miesięcznie.</p> <p>Ojciec powinien partycypować w połowie kosztów utrzymania syna. Pozostałą część powinna dokładać matka małoletniego.</p> <p>Nałożony na rodziców obowiązek alimentacyjny w stosunku do własnego dziecka podlega regulacji specjalnej i uprzywilejowanej. Rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego na tej podstawie, że wykonywanie tego obowiązku stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Są obowiązani podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami. W szczególnych przypadkach, gdy sytuacja dziecka tego wymaga, rodzice mają obowiązek wyzbywania się posiadanego majątku bądź jego niektórych składników, aby w ten sposób podołać ciążącemu na nich obowiązkowi alimentacyjnemu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 krio</a> o zakresie obowiązku alimentacyjnego ze strony zobowiązanej – w tym przypadku ojca małoletniego powoda – decydują możliwości zarobkowe i majątkowe. Możliwości zarobkowe nie są utożsamiane z faktycznymi zarobkami pozwanego. Pozwany pracuje i osiąga stałe miesięczne wynagrodzenie na poziomie przekraczającym 3.000 złotych. Pozwany partycypuje w kosztach utrzymania syna przekazując na jego rzecz 600 złotych miesięcznie. <span class="anon-block">P. S.</span> jest osobą dość młodą, zdrową, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. I istnieje możliwość ewentualnego podjęcia przez pozwanego dodatkowego zatrudnienia – gdyby <span class="anon-block">P. S.</span> stwierdził, iż dotychczasowy dochód nie pozwala mu – w sposób należyty – wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego na wskazanym przez Sąd poziomie.</p> <p>Pozwany powinien partycypować w kosztach utrzymania syna w kwocie po 900 złotych miesięcznie. W ocenie Sądu kwota zasądzonych alimentów od pozwanego na rzecz małoletniego syna nie jest wygórowana i odpowiada rzeczywistym potrzebom małoletniego powoda. Ponadto Sąd uznał, iż jest to kwota wystarczająca, bowiem wyższa suma alimentów stanowiłaby zbyt duże obciążenie i pozbawiłaby pozwanego środków niezbędnych na własne utrzymanie. Sąd ma na uwadze, iż żądana przez przedstawicielkę ustawową małoletniego powoda kwota alimentów w wysokości po 1500 złotych jest wygórowana – bowiem stanowi ponad 83 % rzeczywistych kosztów utrzymania powoda, ale również dlatego, że rodzice powinni w miarę w równych częściach partycypować w kosztach utrzymania syna – tym bardziej, iż oboje są w podobnym wieku, są osobami młodymi i zdrowymi.</p> <p>W związku z powyższym Sąd uznał, iż koszty utrzymania małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> w pozostałym zakresie obciążają jego matkę, która pracuje. Uczy języków obcych. Ma możliwość podjęcia dodatkowego, dorywczego zajęcia w postaci choćby udzielania korepetycji. Jest to możliwe tym bardziej, że w opiece nad synem pomaga <span class="anon-block">U. M. (2)</span> jej matka, która jest już na emeryturze. Ponadto zważyć należy, iż dotychczas <span class="anon-block">U. M. (2)</span> poczuwa się do utrzymywania syna i jako matka wypełnia swój obowiązek alimentacyjny względem dziecka we właściwy sposób.</p> <p>Data 30 listopada 2017 r. – od której pozwany zobowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna – jest datą wniesienia pozwu w niniejszej sprawie.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że powództwo w pozostałym zakresie jest nieuzasadnione, w chwili orzekania, i podlega oddaleniu.</p> <p>O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 1)">art. 333 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego</a> Istota rygoru natychmiastowej wykonalności polega na tym, że wyrok, któremu został nadany rygor, mimo że nie jest prawomocny, jest tytułem egzekucyjnym i może – po nadaniu mu klauzuli wykonalności – jako tytuł wykonawczy stanowić podstawę egzekucji.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kodeksu postępowania cywilnego</a> w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd uznał, iż sytuacja rodzinna oraz majątkowa <span class="anon-block">P. S.</span> uzasadniają zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach – o czym Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku.</p> <p>Sąd ma na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 96 ust. 1. pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów.</p> <p>Zarówno strona powodowa jak i strona pozwana korzystały z pomocy prawnej świadczonej przez profesjonalnych pełnomocników. Z uwagi na wynik sprawy Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kodeksu postępowania cywilnego</a> zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego między stronami.</p> <p>Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyły obie strony.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda w jego w imieniu zakwestionowała wyrok w pkt II i V wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> alimentów w wysokości po 1.500 zł miesięcznie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za I i II instancję</p> <p>Ewentualnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Ponadto wnosiła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci dowodów wpłat dokonywanych przez <span class="anon-block">U. M. (2)</span> na rachunek bankowy.</p> <p>Zaskarżonemu wyroki zarzucała:</p> <p>1. Naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy tj.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->a/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art.233 § 1 k.p.c.</a> </span> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd Rejonowy granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny przy jednoczesnym braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności polegający na uznaniu, że:</p> <p>- pozwany pracując jako kierowca w transporcie międzynarodowym zarabia miesięcznie 1738,57 zł netto plus diety w wysokości 1000-2000 zł, podczas gdy z zeznań matki powoda wynika, że w okresie kiedy rodzice małoletniego zamieszkiwali wspólnie przekazywał jej do dyspozycji swoje dochody które oscylowały w granicach 8000-9000 zł,</p> <p>- możliwości zarobkowe pozwanego nie pozwalają mu na alimentację dziecka w kwocie przekraczającej 900 zł miesięcznie,</p> <p>- matka małoletniego jest w stanie podjąć dodatkowe zatrudnienie udzielając korepetycji podczas gdy z przesłuchania <span class="anon-block">U. M. (2)</span> wynika, że cały swój wolny czas przeznacza na opiekę nad synem,</p> <p>- nieprawdziwe są twierdzenia <span class="anon-block">U. M. (2)</span>, która podała, że pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> przekazywał jej miesięcznie około 9000 zł podczas gdy pozwany nie zaprzeczył tej okoliczności co winno skutkować uznaniem jej za przyznaną.</p> <p>- nie polegają na prawdzie twierdzenia <span class="anon-block">U. M. (2)</span> , która podała, że oprócz wynagrodzenia za pracę pozwany otrzymuje regularne darowizny od ojca rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych,</p> <p>- koszty utrzymania małoletniego określone przez <span class="anon-block">U. M. (2)</span> na kwotę 2800 zł są zawyżone, podczas gdy przeprowadzone dowody wskazują, że małoletni <span class="anon-block">A.</span> ma ponadnormatywne potrzeby co wynika z faktu uczestnictwa w licznych zajęciach pozaszkolnych oraz konieczności odbywania terapii psychologicznej - (cztery razy w miesiącu – 400 zł).</p> <p>- potrzeby małoletniego <span class="anon-block">A. S.</span> zamykają się w kwocie 1700-1800 zł podczas gdy z zarówno z załączonych przez <span class="anon-block">U. M. (2)</span> rachunków i paragonów, jak i z przesłuchania pozwanego wynika, że koszty utrzymania małoletniego są wyższe niż przeciętne koszty utrzymania dziecka w podobnym wieku, co wynika z faktu przyzwyczajania dziecka przez pozwanego do luksusu i drogich rozrywek.</p> <p>- oboje rodzice powinni w równym stopniu partycypować w kosztach utrzymania dziecka podczas gdy brak ze strony pozwanego osobistych starań o utrzymanie i wychowanie dziecka uzasadnia obciążenie go obowiązkiem alimentacyjnym w większym zakresie.</p> <p>2. Naruszenie przepisów prawa materialnego</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->- </span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 135§ 1</span> kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a> przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że możliwości zarobkowe pozwanego uzasadniają ustalenie obowiązku alimentacyjnego na poziomie 900 zł podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że dochody pozwanego pozwalają mu na partycypowanie w kosztach utrzymania dziecka na poziomie 1.500 zł miesięcznie</p> <p>3. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art.98 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art.100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 3)">art. 98 § 3 k.p.c.</a> poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wzajemnym zniesieniu kosztów zastępstwa procesowego podczas gdy zastosowanie kryterium słusznościowego rozłożenia kosztów nakazywało obciążenie kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.</p> <p>Pozwany z kolei zaskarżył wyrok w części ponad kwotę 600 zł.</p> <p>Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:</p> <p>I.  przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy to jest:</p> <p>A)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w polegającego na tym że sąd I instancji wbrew doświadczeniu życiowemu oraz zasadom logiki w sposób niezrozumiały określił potrzeby małoletniego powoda na poziomie 1700– 1800 zł</p> <p>B)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie dokonanej wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego polegającego na zupełnym pominięciu dla oceny możliwości zarobkowych pozwanego braku możliwości podjęcia przez niego dodatkowego zatrudnienia, faktu istnienia dowodu w postaci dokumentacji medycznej, świadczących o problemach zdrowotnych pozwanego, a w konsekwencji błędnym przyjęciu zarówno na etapie subsumpcji, jak i wyrokowania, że pozwany jest osobą zdrową i zdolną do podjęcia dodatkowego zatrudnienia.</p> <p>C)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, polegające na tym że sąd I instancji nie zmienił zeznań pozwanego w zakresie faktu, iż co miesiąc w formie egzekucji komorniczej ściągana jest z jego konta kwota w wysokości 1000 zł co w ocenie apelującego miało wpływ na błędną ocenę możliwości wykonywania obowiązku alimentacyjnego pozwanego,</p> <p>D)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art 135 § 1 krio</a> przez jego błędną wykładnię w tym również osobiste starania, które pozwany chciałby czynić, jednakże nie może ich sprawować z uwagi na kategoryczny w tym zakresie sprzeciw matki powoda która zabrania pozwanemu kontaktów z małoletnim dzieckiem,</p> <p>E)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 krio</a> poprzez jego nie zastosowanie i ustalenie zakresu świadczeń alimentacyjnych należnych od pozwanego na rzecz małoletniego powoda bez uwzględnienia możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, a także bez dokonania oceny aktualnego stanu majątkowego zobowiązanego pomimo, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 k.r.o.</a> ustalając zakres świadczeń alimentacyjnych sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wyżej wskazane okoliczności co doprowadziło do ustalenia udziału pozwanego w kosztach utrzymania małoletniego dziecka stron w wysokości przekraczającej jego możliwości zarobkowe i majątkowe i prowadzące do niedostatku pozwanego;</p> <p>Mając powyższe na względzie skarżący wnosił o:</p> <p>1)  zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej punktu 1. poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty po 600 zł miesięcznie płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej powoda, do 15. dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności którykolwiek z rat i oddalenie powództwa w pozostałej części;</p> <p>2)  ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku;</p> <p>3)  zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesowych za postępowanie odwoławcze.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił:</strong> </p> <p>Matka małoletniego powoda w dniu 31 sierpnia 2018r. zawarła umowę o pracę ze Szkołą Podstawową im. <span class="anon-block">J. K.</span> w <span class="anon-block">K.</span> na stanowisku nauczyciela świetlicy w wymiarze 15/23 etatu za wynagrodzeniem zassniczym1841,74 zł</p> <p>Dowód: - umowa o pracę k. 176</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego jest częściowo zasadna natomiast apelacja przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda nie zawiera uzasadnionych podstaw.</p> <p>Słusznie Sąd Rejonowy podkreślił, iż rodzice obowiązani są do świadczenia alimentów względem dziecka które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Niemniej jednak nie może umykać z pola widzenia fakt, iż zakres takich świadczeń alimentacyjnych zależy przede wszystkim od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego rodzica.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda który co należy podkreślić ma dopiero 7 lat określiła jego potrzeby na kwotę 2.800 zł miesięcznie. W ocenie Sądu Okręgowego tak określone potrzeby są znacznie zawyżone i w rzeczywistości nie przekraczają kwoty około 1.000-1.100 zł miesięcznie. <span class="anon-block">U. M. (2)</span> nie stara się nawet wyjaśnić jak zaspokaja tak wygórowane rzekome potrzeby dziecka z wynagrodzenia w kwocie 2.400 zł miesięcznie.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa stara się podnosić, iż małoletni żył dotychczas na wysokim poziomie i ma w związku z tym ponadstandardowe potrzeby. Trzeba jednak pamiętać, iż same potrzeby nie determinują wysokości alimentów albowiem ich wysokość musi być z jednej strony skorelowana z możliwościami majątkowymi i zarobkowymi strony pozwanej a z drugiej zaś strony potrzeby dziecka muszą być usprawiedliwione. Nie sposób w skład potrzeb dziecka zaliczyć czynszu w kwocie 700 zł w sytuacji gdy czynsz ten w tej wysokości musiałaby ponosić matka dziecka gdyby zamieszkiwała sama. Przyjąć należy, iż do usprawiedliwionych potrzeb dziecka można zaliczyć jedynie kwoty o które wzrastają koszty utrzymania mieszkania w związku z zamieszkiwaniem dwóch osób np. dodatkowa opłata za wywóz śmieci, ewentualnie koszty wody w mniejszym zaś zakresie koszty energii elektrycznej z której i tak korzystałaby matka dziecka gdyby mieszkała sama. Koszty miesięcznego wyżywienia dziecka wskazane na kwotę 500 zł a określone w zeznaniach na kwotę 400 zł także są zawyżone. Koszty te winny się zamknąć w kwocie około 300-350 zł. Dziecko poszło już do szkoły więc odpadnie obowiązek wpłacania opłat za przedszkole. W to miejsce pojawią się natomiast wydatki związane z uczęszczaniem do szkoły. Jako element kosztów utrzymania dziecka <span class="anon-block">U. M. (2)</span> wskazuje koszty wizyt psychologicznych na które rzekomo uczęszcza z dzieckiem tymczasem w aktach sprawy próżno szukać jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność co poddaje w wątpliwość tego rodzaju wydatki zwłaszcza w kontekście gromadzenia różnych dowodów ponoszenia dotychczasowych kosztów na dziecko typu paragony czy też rachunki.</p> <p>Zakładając zatem, iż możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego ocenić należy na poziomie ok. 3000 zł jak to uczynił Sąd I instancji to uwzględniając usprawiedliwione potrzeby 7 letniego dziecka oraz uwzględniając fakt , iż alimenty w takiej sytuacji są określane po raz pierwszy to wskazać należy, że winny być one określone na rozsądnym poziomie. Przy czym należy podkreślić, że ewentualne diety wypłacane na rzecz pozwanego z tytułu podróży zagranicznych nie mogą wprost być doliczane do wynagrodzenia gdyż ich celem jest zapewnienie pozwanemu utrzymania się podczas takiej podróży zagranicznej.</p> <p>Dlatego też w ocenie Sądu adekwatną kwotą w stosunku do potrzeb dziecka będzie kwota 750 zł pozostałą część kosztów utrzymania winna ponieść przedstawicielka ustawowa na której także ciąży obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dziecka. Może to czynić pomimo, że jej wynagrodzenie co prawda uległo ostatnio zmniejszeniu jednakże wykorzystując swoje możliwości zarobkowe jakie posiada będzie w stanie pokryć brakującą część kosztów utrzymania dziecka.</p> <p>Nie sposób się zgodzić z twierdzeniem przedstawicielki ustawowej powoda, iż pozwany zarabia kilkanaście tysięcy złotych. Matka małoletniego starała się tego dowieźć przedstawiając dowód w postaci dwóch przelewów i to sprzed kilku lat z których to wcale nie wynika aby pozwany osiągał takie wynagrodzenie. Pozwany podkreślił , iż to nie były pieniądze z jego wynagrodzenia, a jedynie oszczędności które przelał na konto ówczesnej konkubiny. Nie sposób na podstawie tylko dwóch takich przelewów wyciągnąć stanowczy wniosek co do osiągania przez pozwanego takiego wynagrodzenia.</p> <p>Poza tym należy wskazać, iż każde dziecko winno mieć zapewnione warunki do prawidłowego rozwoju w tym podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia oraz kształcenie odpowiednie do uzdolnień i predyspozycji. Wyjście ponad te usprawiedliwione potrzeby zależy już tylko od osobistych cech dziecka oraz stopy życiowej i zamożności rodziców.</p> <p>Pozwany w toku procesu złożył dokumentację lekarską na okoliczność swoich przypadłości chorobowych którą Sąd Rejonowy całkowicie zbagatelizował. Z doświadczenia życiowego wynika zaś, iż choroby kręgosłupa są częstymi chorobami z którymi muszą borykać się kierowcy w transporcie czy to krajowym czy też międzynarodowym i jest oczywistym, że generują one związane z tym wydatki. Okoliczność ta też w jakiejś mierze wpływa na możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego ograniczając je w pewnym zakresie.</p> <p>Reasumując należało dokonać zmiany zaskarżonego wyroku jak w pkt 1 a to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386§ 1 k.p.c.</a> </p> <p>Odnosząc się ponadto do zarzutu apelacji powoda co do błędnego rozliczenia kosztów to wskazać należy , iż w ostatecznym rozrachunku powód wygrał sprawę w połowie i w takiej samej części przegrał sprawę pozwany . Obie strony korzystały z pomocy profesjonalnych pełnomocników co uzasadnia zastosowanie przez Sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> </p> <p>Dlatego też w pozostałym zakresie apelacja pozwanego oraz apelacja małoletniego powoda w całości podlegały oddaleniu jako nie znajdujące podstaw, a to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> posiłkując się zasadami słuszności albowiem powódka przegrała w całości swoją apelację natomiast pozwany wygrał w połowie swoją.</p> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera</p> </div>