II Ca 395/18

<p>Sygn. akt II Ca 395/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 grudnia 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="158"/> <col width="449"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Paweł Hochman</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA w SO Stanisław Łęgosz (spr.)</p> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>stażysta Katarzyna Pielużek</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. O.</span> </p> <p>przeciwko Gminie <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji obu stron</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.</p> <p>z dnia 8 marca 2018 roku, sygn. akt I C 294/14</p> <p>1.  z apelacji pozwanej zmienia zaskarżony wyrok w punktach:</p> <p>- pierwszym w ten sposób, że zasądza od pozwanej Gminy <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">J. O.</span> kwotę 4500 (cztery tysiące pięćset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 marca 2014 roku od kwoty 2100 (dwa tysiące sto) złotych i od dnia 18 marca 2017 roku od kwoty 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych, a w pozostałym zakresie powództwo oddala,</p> <p>- trzecim w ten sposób, że nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. od powoda <span class="anon-block">J. O.</span> kwotę 12.967,48 (dwanaście tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt siedem 48/100) złotych tytułem zwrotu wydatków tymczasowo pokrytych z rachunku Skarbu Państwa,</p> <p>- czwartym w ten sposób, że zasądza od powoda <span class="anon-block">J. O.</span> na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">W.</span> kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu,</p> <p>2.  oddala w pozostałym zakresie apelację pozwanej oraz w całości apelację powoda,</p> <p>3.  zasądza od powoda <span class="anon-block">J. O.</span> na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">W.</span> kwotę <span class="anon-block"> (...)</span> (cztery tysiące sto dwadzieścia cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.</p> <p> <em> <!-- -->SSA w SO Grzegorz Ślęzak</em> </p> <p> <em> <!-- -->SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Paweł Hochman</em> </p> <p>Sygn. akt II Ca 395/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r. w sprawie IC 294/14 Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. zasądził od pozwanej Gminy <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">J. O.</span> kwotę 46.475,93 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 21.688,77 zł. od dnia 6 marca 2014 r. do dnia zapłaty i od kwoty 24.787,16 złotych od dnia 18 marca 2017 roku do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z kanalizacji sanitarnej i deszczowej należącej do powoda za okres od 16 sierpnia 2013 roku do 31 listopada 2014 roku. W pozostałym zakresie powództwo oddalił. Nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa od powoda kwotę 7910,42 złote i od pozwanego 5057,48 złotych tytułem zwrotu wydatków tymczasowo pokrytych z zasobów Skarbu Państwa oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 739,53 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania sądu rejonowego:</p> <p>Sieć sanitarna i deszczowa <span class="anon-block">(...)</span>z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> w upadłości została nabyta przez <span class="anon-block">J. O.</span> na mocy umowy z dnia 16.08.2013 r. za cenę 2.100 złotych.</p> <p>Gmina <span class="anon-block">W.</span> od 2.04.2001 r. korzysta z tej sieci kanalizacyjnej.</p> <p>Wynagrodzenie należne powodowi z tytułu bezumownego korzystania przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">W.</span> z sieci sanitarnej na długości 2.544 m oraz wód opadowych na długości 2.632 m wynosi 6.196,79 złotych za jeden miesiąc użytkowania. Powyższa kwotę sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">K. G.</span>, gdyż opinia ta jest logiczna i wynika z przedstawionego przez biegłego wywodu myślowego, kilkukrotnie pisemnie wyjaśnianego. W ocenie sądu opinia jest fachowa, rzetelna, kompletna i stanowcza, a zastrzeżenia stron co do opinii mają jedynie charakter polemiczny, wynikają z odmiennej oceny okoliczności sprawy zależnej od interesu prawnego strony, nie dezawuują opinii pod względem jej wiarygodności. Sąd natomiast pominął dowód z pisemnej opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">J. S.</span>, gdyż opinia ta została sporządzona niezgodnie ze zleceniem sądu i jako sprzeczna z treścią wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 9.01.2015 r. w żaden sposób nie przyczyniła się do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie .</p> <p>Sąd zasądził zatem od pozwanej na rzecz powoda kwotę 46.475,93 złotych tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z instalacji sanitarnej i deszczowej stanowiącej własność powoda za okres od dnia 16.08.2013 r. do dnia 31.03.2014 r. przyjmując, iż miesięczne wynagrodzenie powinno wynosić kwotę 6.196,79 złotych.</p> <p>Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie odnośnie roszczenia głównego jako wygórowane, nieuzasadnione, nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.</p> <p>Ustawowe odsetki za opóźnienie sąd zasądził na podstawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 kc</a> od kwoty 21.688 złotych od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu odpisu pozwu, a od kwoty 24.787 złotych od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu odpisów pisma z rozszerzeniem powództwa. Sąd oddalił powództwo w zakresie dalej idącego roszczenia odsetkowego jako nieuzasadnione.</p> <p>O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> zgodnie z zasadą ich stosunkowego rozdzielenia w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 kpc</a>. Powód wygrał sprawę w 39% , a zatem pozwany powinien pokryć koszty procesu jedynie w takim zakresie. Do kosztów procesu zaliczył opłatę od pozwu oraz opłaty od rozszerzonego powództwa, wynagrodzenia biegłych oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego .</p> <p>O nieuiszczonych w sprawie kosztach sądowych (wynagrodzeniu biegłych pokrytych częściowo tymczasowo z zasobów Skarbu Państwa) sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113)">art. 113</a> ust. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ()">ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację złożyły dwie strony. Apelacja powoda skarży wyrok w części oddalającej powództwo w zakresie kwoty 17614,80 złotych oraz w rozstrzygającej o kosztach sądowych i kosztach procesu. Wyrokowi zarzuca:</p> <p>1. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez brak wskazania w pisemnym uzasadnieniu wyroku przyczyn nieuwzględnienia wniosku powoda zawartego w piśmie przygotowawczym z dnia 3 kwietnia 2017r. o zwrócenie się przez sąd do <span class="anon-block">(...)</span>s.c w <span class="anon-block">P.</span> o wskazanie długości sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej uzyskanych dla tych sieci w wyniku dokonania inwentaryzacji geodezyjnej sieci <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a wykonanych przez <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> </p> <p>2. sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału</p> <p>wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny z pominięciem wniosku powoda o zwrócenie się przez sąd do <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> w <span class="anon-block">P.</span> o wskazanie długości sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i ścieków przemysłowych, uzyskanych dla tych sieci w wyniku dokonania inwentaryzacji geodezyjnej sieci, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych sądu, co do długości sieci sanitarnej i deszczowej, z której korzysta pozwana, a przyjętej za podstawę wyliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z sieci powoda przez pozwaną oraz uznaniu opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">K. G.</span> za rzetelną i kompletną, podczas, gdy opinia ta nie uwzględnia prawidłowej długości sieci oraz prawidłowego wieku jej eksploatacji,</p> <p>3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> polegającą na uznaniu, że pozwana Gmina nie korzysta z całej sieci stanowiącej własność powoda,</p> <p>4. naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 k.p.c.</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,</p> <p>5. naruszenie przepisu postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113)">art. 113 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.</p> <p>Występując z tymi zarzutami powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda dodatkowej kwoty co najmniej 17.614,80 zł oraz zmianę rozstrzygnięć w zakresie kosztów procesu w sposób odpowiadający zmienionemu rozstrzygnięciu.</p> <p>Apelacja pozwanej skarży wyrok w części uwzględniającej powództwo i rozstrzygającej o kosztach sądowych i kosztach procesu. Wyrokowi zarzuca:</p> <p>1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a>, na skutek niezastosowania zasad płynących z ww normy prawnej, albowiem wyjątkowy charakter przedmiotowej sprawy w świetle zasad współżycia społecznego nakazywał nie uwzględniać żądania powoda zapłaty przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">W.</span> wynagrodzenia za korzystanie z sieci kanalizacyjnej w miesięcznej wysokości przekraczającej wielokrotnie cenę za jaką powód nabył kanalizację; żądanie wynagrodzenia w takiej wysokości stanowiło naruszenie zasady etycznego i uczciwego postępowania i nie powinno korzystać z ochrony;</p> <p>2. naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 kpc</a> poprzez niezastosowanie tego przepisu przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za korzystanie przez Gminę z sieci kanalizacyjnej powoda, pomimo, że okoliczności przedmiotowej sprawy były szczególne, brak jest jakichkolwiek kryteriów dotyczących ustalania wynagrodzenia za korzystanie z sieci przesyłowych, nie można ustalić cen rynkowych najmu rzeczy tego rodzaju, ponieważ nie są zawierane na wolnym rynku umowy najmu sieci kanalizacyjnych, a zatem zaistniały przesłanki przewidziane w dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 kpc</a> i sąd powinien ustalić wysokość wynagrodzenia za korzystanie z sieci kanalizacyjnej biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w szczególności fakt, iż powód nabył sieci kanalizacyjne za cenę 2.100,00 zł., a także to, że Gmina nie działa w celu zarobkowym, ale realizuje zadania publiczne i cele społeczne;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny i dowolny poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">J. S.</span>, który wykazał, że sieć kanalizacyjna nie przedstawia żadnej wartości i uznanie, że opinia biegłego sądowego <span class="anon-block">K. G.</span> stanowi podstawę do ustalenia wysokości wynagrodzenia za korzystanie z sieci kanalizacyjnej, pomimo, że biegły sądowy przyjął w opinii, że wartość sieci kanalizacyjnej wynosi 1652,476,00 zł i czynsz roczny powinien stanowić 4,5 % tej wartości tj. 74.361,42 zł. nie biorąc pod uwagę ceny rynkowej sieci kanalizacyjnej tj. ceny za jaką powód nabył tę sieć (2.100,00 zł.);</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> poprzez pominięcie zgłoszonych przez pozwaną w piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2017 r. dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu budownictwa, wycen nieruchomości, zarządzania nieruchomościami na okoliczność wynagrodzenia za korzystanie z sieci kanalizacyjnej;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224)">art. 224 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 kpc</a> poprzez zamknięcie rozprawy przed wydaniem postanowienia w sprawie zgłoszonych przez pozwaną dowodów.</p> <p>Występując z tymi zarzutami skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, ewentualnie zasądzenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 kpc</a> kwoty 2.100,00 zł. tytułem „odpowiedniej sumy", przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, za obie instancje.</p> <p>Sąd Okręgowy w toku postępowania apelacyjnego dodatkowo ustalił, że do instalacji kanalizacji sanitarnej należącej do powoda podłączonych jest 65 odbiorców. W 2017 roku łączna wysokość pobranych przez Gminę <span class="anon-block">W.</span> od tych odbiorców opłat z tytułu ścieków wynosiła 68.094,56 złotych ( informacje k . 750, 760).</p> <p>Sąd Okręgowy zważył co następuje:</p> <p>Apelacja powoda nie jest uzasadniona. Sformułowanie pierwszego zarzutu apelacyjnego ,, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy” wskutek naruszenia przepisu - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez brak wskazania w pisemnym uzasadnieniu wyroku przyczyn nieuwzględnienia wniosku powoda o zwrócenie się przez sąd do <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> o podanie długość sieci kanalizacyjnej, ustalonej w wyniku inwentaryzacji przeprowadzonej przez ten podmiot, wskazuje że według powoda sąd pierwszej instancji nie ustalił długości sieci kanalizacyjnej z której korzysta pozwana Gmina. Takie stanowisko jest oczywiście błędne, bo jak wynika z pisemnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji sąd w swych ustaleniach zamieścił miary kanalizacji sanitarnej, jak i deszczowej, z której korzysta pozwana Gmina. Uczynił to w oparciu o przeprowadzony w sprawie dowód z opinii biegłego <span class="anon-block">K. G.</span>. Tym samym nie można też uznać, że ustalenie to pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z kolei biegły <span class="anon-block">K. G.</span> - jak wynika z pisemnej opinii (k 462, k- 455)- długości te ustalił na podstawie wyrysu z inwentaryzacji geodezyjnej sieci wykonanego przez <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> w <span class="anon-block">P.</span> Tryb, planu sytuacyjnego sieci kanalizacyjnej <span class="anon-block">(...)</span> znajdującego się w aktach sprawy , wizji lokalnej i wskazań samych stron.</p> <p>W toku postępowania przed sądem pierwszej instancji powód nie akceptował opinii biegłego w zakresie długości kanalizacji jak i jej wieku. Do wszystkich kwestii podnoszonych w tym zakresie przez powoda biegły odnosił się szczegółowo w dalszych opiniach uzupełniających( k- 527, 548, 661-663). Z kolei powód w swojej apelacji powiela argumenty z którymi występował w postępowaniu przed Sadem Rejonowym i do których biegły ustosunkował się.</p> <p>Zgodzić się należy z apelującym kiedy podnosi, że w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest wskazania przyczyn nieuwzględnienia wniosku powoda zawartego w piśmie o zwrócenie się przez sąd do <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> w <span class="anon-block">P.</span> o wskazanie długości sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, uzyskanych dla tych sieci w wyniku dokonania inwentaryzacji geodezyjnej sieci <span class="anon-block">(...)</span> z o.o. w <span class="anon-block">W.</span>, a wykonanych przez <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> Nie uzasadnia to jednak stawiania zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a>. Naruszenie tego przepisu występuje wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera danych pozwalających na kontrolę tego orzeczenia (zob. post. SN z 21 listopada 2001, I CKN 185/11 Legalis, wyrok SN z 22 maja 2003 II CKN, 121/01 Legalis). Tak sytuacja w przedmiotowej sprawie jednak nie występuje. Wprawdzie sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu nie wyjaśnił dlaczego nie uwzględnił wniosku powoda, jednak to nie uniemożliwia dokonanie oceny merytorycznej orzeczenia sądu. Tym bardziej, że w ocenie Sądu Okręgowego nie zachodziła taka potrzeba zwracania się przez sąd do <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> o informacje, o którą wniósł powód. Po pierwsze biegły w swojej opinii opierał się o dokumenty sporządzone przez <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> podczas inwentaryzacji . Po drugie powód jest właścicielem sieci kanalizacyjnej, i jako taki, jest uprawniony do uzyskania informacji długości sieci od podmiotu przeprowadzającego inwentaryzację, zaś składając odpowiedni wniosek do sądu powód nie powoływał się odmowę udostępnienia mu takich informacji (k -510). Nie jest rzeczą sądu, by zastępować stronę w pozyskaniu dowodu przy pomocy, którego strona chce sprawdzić prawidłowość ustaleń biegłego, względnie chce kwestionować opinię . Po trzecie jak trafnie podnosił strona pozwana, wnosząc o nieuwzględnienie wniosku powoda, ustalenie długości sieci zinwentaryzowane przez spółkę, nie oznacza jeszcze, że pozwana Gmina korzysta z całej sieci (k -555), tym bardziej że biegły ustalał przebieg sieci, również w oparciu o oględziny w terenie i wskazania samych stron.</p> <p>Dlatego też nie było powodów do tego, by sąd zwracał się do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> o informację , o którą wnioskował powód.</p> <p>W tej sytuacji apelacja powoda jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>Natomiast uzasadniona w znacznej części jest apelacja pozwanej Gminy kwestionująca wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.</p> <p>Nie sposób odmówić trafności stawianego w apelacji zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5kc.</a> Wskazany przepis jest najważniejszym z przepisów zawierających klauzule generalne. Stanowi on, że treść (granice) wszystkich uprawnień materialnego prawa cywilnego określają nie tylko normy prawne tworzące poszczególne uprawnienia, ale także zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Taki jest sens zawartego w przepisie sformułowania, iż działanie lub zaniechanie formalnie zgodne z treścią prawa podmiotowego, lecz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie podlega ochronie. Ujęte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> klauzule - społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i zasad współżycia społecznego - należy traktować jako normy społeczne ogólne, odnoszące się do wszystkich możliwych przypadków, gdy powoływanie się na prawo podmiotowe nie stanowi jego wykonywania, lecz jego nadużywanie, które nie jest społecznie aprobowane i w związku z tym nie korzysta z ochrony prawnej.</p> <p>Oceniając w przedmiotowej sprawie wysokość zgłoszonego przez powoda żądania, wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez pozwana z sieci kanalizacyjnej powoda, nie można pominąć, że powód nie jest nie jest podmiotem który zbudował świeć kanalizacyjną – została ona wzniesiona, w dawnych latach w warunkach gospodarki socjalistycznej, przez przedsiębiorstwo państwowe. Powód nabył ją w dniu 16 sierpnia 2013 r. od syndyka masy upadłości <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. w upadłości za cenę jedynie 2.100 zł. Z kolei pozwana Gmina korzystając z przedmiotowej kanalizacji nie działała w celu zarobkowym, natomiast w interesie publicznym realizując ustawowe obowiązki w zakresie odprowadzania ścieków. Porównanie wysokości zasądzonego przez sąd wynagrodzenia, ustalonego przez biegłego <span class="anon-block">K. G.</span> przekonuje, iż już chociażby w skali tylko 1 miesiąca jest ono trzy krotnie wyższe od ceny, za jaką powód nabył prawo własności kanalizacji. Wynagrodzenie za korzystanie z sieci kanalizacyjnej, zasądzone zaskarżonym wyrokiem za okres siedmiu miesięcy i piętnastu dni wynosi 46.475,93 zł., co stanowi dwudziestotrzykrotność ceny nabycia. Zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie przez Pozwaną Gminę w takiej wysokości w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a>, nie może zyskać aprobaty sądu drugiej instancji. Trafnie zatem zarzuca apelują, że żądanie przez powoda wynagrodzenia w takiej wysokości stanowiło naruszenie zasad zasady etycznego i uczciwego postępowania i nie powinno korzystać z ochrony prawnej.</p> <p>Skorzystanie przez pozwaną z ochrony jaką daje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> nie może jednak prowadzić do oddalenia powództwa, o co wnosiła strona pozwana przed sądem pierwszej instancji, czy też do obniżenia wynagrodzenia do poziomu 7,89 zł za jeden miesiąc o czym pisze skarżąca w uzasadnieniu apelacji. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">Art. 5 kc</a> nie tylko nie może stanowić podstawy nabycia prawa podmiotowego, ale też nie może stanowić podstawy definitywnej utraty takiego prawa; a takim prawem jest prawo właściciela rzeczy do wynagrodzenia za korzystanie z jego rzeczy przez posiadacza w złej wierze.</p> <p>W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest zgodny pogląd, że o wysokości należnego właścicielowi nieruchomości wynagrodzenia, za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego decyduje wynagrodzenie rynkowe, jakie nieuprawniony posiadacz musiałby zapłacić za korzystanie z danego rodzaju rzeczy przez czas trwania władztwa, gdyby było oparte na tytule prawnym (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 10 lipca 1984 r., III CZP 20/84, OSNCP 1984, nr 12, poz. 209, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1998 r., III CZP 62/97, OSNC 1998 r. Nr 6, poz. 91 i z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 3/08, OSNC 2009, nr 4, poz. 53). Chodzi więc o wszystko to, co właściciel uzyskałby gdyby rzecz wynajął, czy wydzierżawił wg. średniej stawki rynkowej, zaś w razie gdyby ścisłe udowodnienie jego żądania było niemożliwe lub znacznie utrudnione (gdy np. nie istnieją stawki rynkowe dla tego rodzaju stosunków obligacyjnych) sąd może zasądzić na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 kpc</a> odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy (por wyroki SN z 19 października 2011 roku II CSK 80/11 Legalis, z 19 października 2016 roku V CSK 29/16 Legalis).</p> <p>Biegły <span class="anon-block">K. G.</span> dostrzegając, że na wolnym rynku nie są spotykane umowy najmu ( czy dzierżawy) sieci kanalizacyjnych a właściwą dla przedmiotowej sieci stawkę czynszu ustalił, przyjmując że w skali 1 roku odpowiada ona 4,5% wartości odtworzeniowej kanalizacji, wynoszącej 165 2476 zł.,. Poprowadzi do ustalenia wynagrodzenia rocznie 74361,42zł, a miesięcznie w kwocie 6196,72. Te wielkości jednak nie mogły być zaakceptowane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, o czym była mowa wyżej .</p> <p>Odrzucić także należy proponowany przez pozwaną w apelacji sposób ustalenia wynagrodzenia, poprzez odniesienie 4,5 % wskaźnika do wartości ceny za jaką powód nabył sieć kanalizacyjną ( 2100 zł). Tak ustalone wynagrodzenie wynosiłoby 94,5 zł rocznie a 7,87 zł miesięcznie. Identyczny rezultat daje ustalenie wysokości wynagrodzenia przy wykorzystaniu proporcji w jakiej pozostaje zapłacona przez powoda cena zakupu kanalizację do wartości odtworzeniowej kanalizacji, ustalonej przez biegłego i odniesienie jej do czynszu określonego w opnii ( 2100/1652476 =0,127% ; 74361,42 x 0 ,127%= 94,4 ; 94,4 : 12 = 7,86). Takie wielkości nie mogą być akceptowane , bowiem naruszają uzasadniony interes powoda. Ich przyjęcie sprawiłoby, że wynagrodzenie byłoby iluzoryczne, bez jakiejkolwiek realnej jego wartości i praktycznie oznaczałoby pozbawienie powoda wynagrodzenia.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego właściwym wynagrodzeniem należnym powodowi ustalonym z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322kpc</a> - przede wszystkim odnoszących się do nabycia przez powoda przedmiotowej kanalizacji, wysokości zapłaconej za nią ceny, faktu realizacji przez pozwaną Gminę zadań publicznych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzana ścieków i działania jej w interesie społecznym , a nie w celu osiągnięcia zysku) będzie kwota 600 zł miesięcznie. Uwzględnia ona również, że strona pozwana pobiera opłaty osób podłączonych do kanalizacji powoda , których łączna kwota w 2017 roku wynosiła 68 094, co w skali miesiąca daje kwotę 5 674 zł. Odpowiednim miesięcznym wynagrodzeniem w okolicznościach przedmiotowej sprawy będzie suma odpowiadająca 10 procentom tej kwoty, zaokrąglona w górę do pełnych 100 zł. Większy procentowy udział nie jest możliwy, bowiem jak wynika z opinii biegłego, działalność Gminy w zakresie kanalizacji przynosi deficyt. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że największe koszty tej działalności pochłania utrzymanie oczyszczalni ścieków i utylizacja ścieków, nie zaś sam przestał ścieków do oczyszczalni. Kwota 600 zł odpowiada również interesowi powoda, bowiem już po 4 miesiącach pozwoli powodowi na pełne zrekompensowanie koszyków nabycia kanalizacji , a ponieważ korzystanie przez pozwaną jest wieloletnie, pozwoli mu również na osiągnięcie godziwego zysku.</p> <p>Dlatego też uznając apelację strony pozwanej w zdecydowanej części za uzasadnioną, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok obniżając zasądzoną kwotę do 4500zł (7,5 miesiąca x 600zł ) oraz w zakresie kosztów sądowych i procesu obciążając nimi powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 2)">art. 100 zd. 2 kpc</a> przyjmując, że pozwana uległa tylko co do nieznacznej części swojej apelacji.</p> <p>O kosztach procesu za instancję odwoławcza orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 2)">art. 100 zd. 2 kpc</a>.</p> </div>