II Ca 802/18

<p>Sygn. akt II Ca 802/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 grudnia 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="158"/> <col width="449"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Jarosław Gołębiowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak</p> <p>SSO Dariusz Mizera (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekr. sąd. Beata Gosławska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. K. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie</p> <p>z dnia 18 kwietnia 2018 roku, sygn. akt I C 432/16</p> <p>1. oddala apelację;</p> <p>2. zasądza od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwotę 900 (dziewięćset) złotych oraz na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.</p> <p>SSO Jarosław Gołębiowski</p> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Dariusz Mizera</p> <p>Sygn. akt II Ca 802/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie złożonym 12-08-2016r. skierowanym przeciwko <span class="anon-block">M. K.</span> powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, <span class="anon-block">B. B. (1)</span> wniosły o:</p> <p>1.zasądzenie na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwoty <strong> <!-- -->20 000 złotych, </strong>tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną znęcaniem się pozwanego nad <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w okresie od stycznia 2012 roku do dnia 17 kwietnia 2012 roku, za co pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 maja 2014 roku w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty;</p> <p>2.zasądzenie na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwoty <strong> <!-- -->8 000 złotych, </strong>tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną uszkodzeniem ciała <span class="anon-block">B. B. (1)</span> w dniu 25 marca 2012 roku, za co pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 maja 2014 roku w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty;</p> <p>3.zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p>Pozwany nie uznał żądania pozwu wnosząc o jego oddalenie podnosząc, że nie wszystkie dolegliwości powódek wynikają z zachowania pozwanego, gdyż m. in. w przypadku <span class="anon-block">J. K. (1)</span> na jej stan mają wpływ problemy z synem, a w przypadku <span class="anon-block">B. B. (1)</span> –­ z mężem.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">B. B. (1)</span> sprecyzowała, że żąda zadośćuczynienia w związku z doznanymi urazami fizycznymi (k. 155).</p> <p>Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018r. Sąd Rejonowy w Bełchatowie po rozpoznaniu sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i <span class="anon-block">B. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block">M. K.</span> o zapłatę</p> <p>1.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwotę 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 sierpnia 2016 roku do dnia zapłaty;</p> <p>2.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwotę 4.000 zł (cztery tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 sierpnia 2016 roku do dnia zapłaty;</p> <p>3.  oddalił powództwa w pozostałej części;</p> <p>4.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwotę 1.896,40 zł (jeden tysiąc osiemset dziewięćdziesiąt sześć złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>5.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwotę 324,- zł (trzysta dwadzieścia cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>6.  nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bełchatowie od powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwotę 13,- zł (trzynaście złotych), od powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwotę 21,79 zł (dwadzieścia jeden złotych siedemdziesiąt dziewięć groszy) zaś od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> kwotę 41,- zł (czterdzieści jeden złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia były przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.</p> <p> <span class="anon-block">M. K.</span> w okresie od stycznia 2012 roku do 17 kwietnia 2012 roku <br/>w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> psychicznie znęcał się nad żoną <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w ten sposób, że w czasie wszczynanych awantur domowych używał wobec niej słów wulgarnych i obelżywych oraz groził pobiciem i pozbawieniem życia.</p> <p> <span class="anon-block">M. K.</span> w dniu 25 marca 2012 roku w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> w czasie awantury domowej używając siły fizycznej w stosunku do <span class="anon-block">B. B. (1)</span>, polegającej na szarpaniu za ubranie a następnie podniesieniu do góry, rzucił ją na schody w następstwie czego doznała obrażeń ciała w postaci powierzchniowych urazów obejmujących liczne okolice ciała tj. okolicy jarzmowej lewej, lewej ręki i lewego uda z obrzękami, otarciami naskórka i podbiegnięciami krwawymi tych okolic, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządów ciała na okres nie przekraczający dni siedem.</p> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 13-02-2014 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 23-05-2014 r. <span class="anon-block">M. K.</span> został uznany za winnego popełnienia ww. czynów.</p> <p>Syn powódki i pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span> sprawiał problemy wychowawcze od około 2013 r., m. in. zażywał narkotyki, powtarzał klasę.</p> <p> <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w związku z doświadczeniem znęcania się nad nią przez jej byłego męża doznała cierpień psychicznych pod postacią zaburzeń adaptacyjnych – utrwalonej nerwicy. Doświadczenie długotrwałej przemocy skutkowało u powódki cierpieniami psychicznymi: lękiem, zaburzeniami snu, obniżeniem nastroju, somatyzacją (licznymi dolegliwościami somatycznymi będącymi „maską" objawów nerwicowych). Cierpienia psychiczne powódki skutkowały szukaniem pomocy specjalistycznej. Powódka zgłaszała się do lekarza rodzinnego, stwierdzane przez lekarza objawy były leczone lekami przeciwdepresyjnymi, ponadto stosowano leki nasenne i sedujące. Wg. relacji lekarza rodzinnego nie uzyskano poprawy stanu psychicznego. Powódka także zgłaszała się do lekarza psychiatry, dokumentacja zawiera zapis jednej wizyty, potwierdzającej diagnozę zaburzeń adaptacyjnych, postawioną przez specjalistę psychiatrii. Stopień cierpień psychicznych powódki był znaczny, korzystała ona ze zwolnienia lekarskiego. Postać stwierdzanych zaburzeń miała charakter długotrwały, powyżej 6 miesięcy. Wysokość uszczerbku na zdrowiu powódki z przyczyny zaburzeń adaptacyjnych wynosi 10 %- 2% (cierpienia związane z problemami z synem) czyli 8 %.</p> <p>Zeznania świadków powołanych na okoliczność stanu psychicznego i sytuacji rodzinnej powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> były nieprzydatne dla rozstrzygnięcia, bowiem powódka ostatecznie sprecyzowała, że żąda zadośćuczynienia w związku z doznanymi urazami fizycznymi. Z kolei istnienie problemów wychowawczych z synem <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i pozwanego były ostatecznie niesporne. Nie były przydatne dla rozstrzygnięcia zeznania świadków w zakresie, w jakim dotyczyły przebiegu leczenia powódki <span class="anon-block">J. K.</span> i jej stanu psychicznego. Świadkowie nie mieli szczegółowej wiedzy w tym zakresie, a ponadto kwestia ta wymaga wiadomości specjalnych i wiarygodnym dowodem mogła być tylko opinia biegłego lekarza odpowiedniej specjalności. I tak wpływ zdarzeń wywołanych zachowaniem pozwanego na zdrowie psychiczne powódki <span class="anon-block">J. K.</span> oraz zdrowie fizyczne powódki <span class="anon-block">B. B.</span> Sąd ustalił na podstawie opinii biegłych. Powódka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) ostatecznie nie wnioskowała natomiast o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza odpowiedniej specjalności na okoliczność ewentualnego wpływu stresu spowodowanego zachowaniem pozwanego na powstanie u niej zmian na skórze (o czym mowa była w uzasadnieniu pozwu). Nie zostało także udowodnione, aby pozwany znęcał się fizycznie nad J. <span class="anon-block">K.</span> w okresie wyznaczonym w pozwie. W sprawie karnej Sąd Okręgowy ocenił, że brak jest wystarczających dowodów na przypisanie <span class="anon-block">M. K.</span> znęcania się fizycznego nad żoną. Sąd całkowicie podziela w tym zakresie argumentację Sądu Okręgowego przedstawioną w uzasadnieniu wyroku z dnia 23-05-2014 r. W niniejszej sprawie cywilnej powódka nie zaoferowała dowodów mogących skutkować przyjęciem, że w okresie objętym pozwem pozwany spowodował u niej urazy fizyczne.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy zważył, iż powództwo o zadośćuczynienie zasługuje na uwzględnienie w części.</p> <p>Podstawą odpowiedzialności pozwanego za krzywdę powódek jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc.</a> Sprawstwo i wina pozwanego wynikają z powołanych wyroków karnych, którymi Sąd jest związany na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 kpc</a>. Podstawą żądania powódek są przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1;art. 455;art. 455 § 1)">art. 444 § 1 oraz art. 455 § 1 kc.</a> </p> <p>Zgodnie z art. 444 § 1, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Art. 445 § 1 stanowi, że w wypadkach przewidzianych w art. 444 sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.</p> <p>Uszkodzenie ciała w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 kc</a> polega na naruszeniu integralności fizycznej człowieka (np. rany, złamania). Naruszenie to może dotyczyć nie tylko samej powłoki cielesnej, ale również tkanek oraz narządów wewnętrznych (uszkodzenie organów wewnętrznych). Rozstrój zdrowia natomiast wyraża się w zakłóceniu funkcjonowania poszczególnych organów bez ich widocznego uszkodzenia (np. zatrucie, nerwica, choroba psychiczna). Możliwe jest jednoczesne zaistnienie uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia.</p> <p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, prognozę na przyszłość, wiek poszkodowanego.</p> <p>Zadośćuczynienie określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a> ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc winna być utrzymana w rozsądnych granicach. Winna to być zatem kwota „odpowiednia”. Dla oceny, czy określona suma jest „odpowiednim” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a> zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę, decydujące znaczenie ma charakter i rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Nie bez znaczenia jest tak ze szeroko rozumiana sytuacja życiowa, w jakiej znajduje się poszkodowany. Na ocenę tę nie ma natomiast wpływu sytuacja – w szczególności majątkowa – sprawcy szkody.</p> <p>Powstały u powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> uszczerbek zdrowia biegły psychiatra ocenił na 8 % korzystając z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022341974" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974 ()">Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania</a> (Dz.U.2013.954 j.t.) i ocena taka powinna być punktem odniesienia dla Sądu przy ustalaniu rozmiaru doznanej krzywdy. Nie należy jednak zapominać, iż procentowy rozmiar uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia jest tylko jednym (posiłkowym) z kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i nie determinuje tej kwoty bez uwzględnienia wszystkich innych okoliczności sprawy.</p> <p> <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w związku z doświadczeniem znęcania się nad nią przez jej byłego męża doznała cierpień psychicznych pod postacią zaburzeń adaptacyjnych – utrwalonej nerwicy. Doświadczenie długotrwałej przemocy skutkowało u powódki cierpieniami psychicznymi: lękiem, zaburzeniami snu, obniżeniem nastroju, somatyzacją (licznymi dolegliwościami somatycznymi będącymi „maską" objawów nerwicowych). Stopień cierpień psychicznych powódki był znaczny.</p> <p>Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Sąd uznał, iż odpowiednią kwotą zadośćuczynienia powinna być kwota 12000 zł. W pozostałym zakresie powództwo <br/>o zadośćuczynienie zostało oddalone jako zbyt wygórowane w okolicznościach sprawy.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">B. B. (1)</span> nie doznała uszczerbku na zdrowiu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022341974" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - Dz. U. z 2002 r. Nr 234, poz. 1974 ()">Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania</a> (Dz.U.2013.954 j.t.). Jednakże, jak zaznaczono już wyżej, procentowy rozmiar uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia jest tylko jednym (posiłkowym) z kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i w żadnym razie brak uszczerbku trwałego lub długotrwałego nie oznacza, że powódka w ogóle nie doznała uszczerbku bądź że nie wyrządzono jej krzywdy albo nie zasługuje ona na rekompensatę.</p> <p>Cierpienie powódki z powodu urazów było umiarkowane. Wypadek nie spowodował trwałych skutków dla zdrowia. Bezsprzecznie jednak powódka doznała bólu oraz dyskomfortu spowodowanego samym uczestnictwem w zdarzeniu szkodzącym. <span class="anon-block">B. B. (1)</span> doznała obrażeń ciała w postaci powierzchniowych urazów obejmujących liczne okolice ciała tj. okolicy jarzmowej lewej, lewej ręki i lewego uda z obrzękami, otarciami naskórka i podbiegnięciami krwawymi tych okolic, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządów ciała na okres nie przekraczający dni siedem.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż odpowiednią kwotą zadośćuczynienia powinna być kwota 4000 zł. W okolicznościach sprawy zadośćuczynienie w takiej wysokości stanowi odpowiednią rekompensatę za doznana krzywdę. Tym samym w pozostałej części powództwo podlegało oddaleniu.</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc.</a> </p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, stosunkowo rozdzielając koszty procesu.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">J. K.</span> wygrała sprawę w 60 %, powinna ponieść koszty procesu w 40 %. W pozostałej części obciążają one pozwanego. Kosztami po stronie powódki były: wpis 1000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 4800 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł, wydatki na opinie biegłych 242 zł i 310 zł, łącznie koszty po stronie powoda: 6372 zł. Po stronie pozwanego kosztami były wynagrodzenie pełnomocnika 4800 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł; łącznie koszty po stronie pozwanego: 4817 zł. Razem koszty wyniosły 11189 zł. Powódkę obciąża 40 % tej kwoty, zatem 4475,60 zł. Powódka poniosła koszty w wysokości 6372 zł, więc może żądać od pozwanego różnicy między ostatnimi kwotami (kosztami obciążającymi powódkę a poniesionymi przez nią) tytułem zwrotu części kosztów – 1896,40 zł.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">B. B.</span> wygrała sprawę w 50 %, powinna ponieść koszty procesu w 50 %.</p> <p>W pozostałej części obciążają one pozwanego. Kosztami po stronie powódki były: wpis 400 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 2400 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł, wydatki na opinię biegłego 248 zł; łącznie koszty po stronie powódki: 3065 zł. Po stronie pozwanego kosztami były wynagrodzenie pełnomocnika 2400 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł; łącznie koszty po stronie pozwanego: 2417 zł. Razem koszty wyniosły 5482 zł. Powódkę obciąża 50 % tej kwoty, zatem 2741 zł. Powódka poniosła koszty w wysokości 3065 zł, więc może żądać od pozwanego różnicy między ostatnimi kwotami (kosztami obciążającymi powódkę a poniesionymi przez nią) tytułem zwrotu części kosztów – 324 zł.</p> <p>Ponadto Sąd nakazał na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> pobranie w analogicznym stosunku od stron (J. <span class="anon-block">K.</span> 13 zł i pozwanego 20 zł) tytułem wydatków na opinię biegłego psychiatry, oraz od powódki <span class="anon-block">B. B.</span> (21,79 zł) pozwanego (21 zł) wydatków związanych ze stawiennictwem świadka <span class="anon-block">M. S.</span>, pokrytych tymczasowo z sum Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Bełchatowie.</p> <p>Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik pozwanego zaskarżając wyrok w części <span class="underline"> <!-- --> tj.:</span> </p> <p>1.  w pkt 1, w zakresie zasądzonej od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwoty 12.000,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych), w części powyżej kwoty 4 000 zł,</p> <p>2.  w pkt 2, w zakresie zasądzonej od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwoty 4.000,00 zł (słownie: cztery tysiące złotych), w części powyżej kwoty 2 000 zł.</p> <p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p> <p>1.  naruszenie prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego wyrażającą się ustaleniem przez Sąd, że <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w związku z doświadczeniem znęcania się nad nią przez jej byłego męża doznała cierpień psychicznych pod postacią zaburzeń adaptacyjnych - utrwalonej nerwicy, podczas gdy na w/w dolegliwość złożyło sic wicie czynników m.in. uzależnienie od narkotyków syna <span class="anon-block">P. K.</span>, jak również przeżycia z przeszłości (z domu rodzinnego).</p> <p>2.  naruszenie prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego i zasądzenie zadośćuczynienia w łącznej kwocie 16 000 złotych na rzecz obydwu powódek, w sytuacji braku ku temu przesłanek,</p> <p>3.  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd, iż cierpienie psychiczne powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> pod postacią zaburzeń adaptacyjnych było spowodowane wyłącznie przez przemoc psychiczną doświadczoną od pozwanego, podczas gdy nie uwzględniono we właściwy sposób wzajemnych relacji <span class="anon-block">J. K. (1)</span> z jej synem <span class="anon-block">P. K.</span> który miał problemy z narkotykami i nie uczęszczał do szkoły, jak również jej działań w zakresie procesów wytaczanych pozwanemu (podział majątku, zaległe alimenty), gdzie powódka nie miała najmniejszych problemów zainicjować postępowanie sadowe, a następnie stawić się do Sadu i bronić swoich praw.</p> <p>4.  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sad, iż cierpienie fizyczne powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> warunkują przyznanie jej zadośćuczynienia w wysokości 4 000 zł. podczas gdy prawidłowa analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że kwota ta jest zbyt wygórowana.</p> <p>które to uchybienia miały wpływ na treść skarżonego orzeczenia i spowodowały:</p> <p>5.  naruszenie prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art 444 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445</a> § I <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest kwota łączna na rzecz powódek w wysokości 16 000 złotych.</p> <p>Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnosił o wnoszę o zmianę wyroku w skarżonym zakresie i:</p> <p>1.zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwoty 4.000,00 zł (słownie: cztery tysiące złotych), a w pozostałym zakresie oddalenie powództwa, jako bezzasadnego,</p> <p>2.zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">M. K.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwoty 2.000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych), a w pozostałym zakresie oddalenie powództwa, jako bezzasadnego,</p> <p>Wniósł ponadto o zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja pozwanego jest bezzasadna.</p> <p>Skarżący w apelacji sformułował zarzuty zarówno naruszenia prawa procesowego, prawa materialnego jak i zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.</p> <p>Rozważając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia prawa procesowego precyzyjnie wskazał , iż cierpnie związane z problemami z synem stanowiły niesiepana tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> Podnieść należy, iż jest on bezzasadny. Nie jest bowiem prawdą, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił w sposób należyty faktu, iż cierpienia psychiczne <span class="anon-block">J. K. (1)</span> nie były w pełni związane z doświadczeniem znęcania się nad nią przez jej męża. Ma racje skarżący, iż na to schorzenie przypisane powódce <span class="anon-block">J. K. (1)</span> złożyło się szereg czynników m.in. uzależnienie od narkotyków jej syna <span class="anon-block">P. K.</span>. Niemniej jednak nie było to kwestią przesądzającą, a biegły psychiatra w swojej opinii wyraźnie rozgraniczył uszczerbek z tym związany i precyzyjnie wskazał, iż cierpienia związane z problemem z synem stanowią niespełna 2% z 10% uszczerbku na zdrowiu z powodu zaburzeń adaptacyjnych co zresztą znalazło swoje odzwierciedlanie z motywach zaskarżonego orzeczenia. Bezpośrednio z tym zarzutem wiąże się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który to błąd miałby polegać na przyjęciu przez Sąd, iż zaburzenia adaptacyjne zostały spowodowane w zasadzie wyłącznie przez przemoc doświadczoną od pozwanego. Sąd w sposób niedostateczny uwzględnił relacje powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> to nie wyłącz a j.jest im trudniej z jej synem <span class="anon-block">P.</span> mającym problem z narkotykami .</p> <p>Zupełnym nieporozumieniem jest twierdzenie, że skoro powódka <span class="anon-block">J. K. (1)</span> wszczynała procesy sądowe czy to o alimenty na rzecz małoletniego dziecka czy też o podział majątku wspólnego to nie odniosła szkody psychicznej w postaci zaburzeń adaptacyjnych. Skarżący pomija w tym zakresie fakt, iż powódka korzystała z pomocy rodziny i osób najbliższych a poza tym nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż stwierdzenie u powódki zaburzeń adaptacyjnych może prowadzić do całkowitego jej ubezwłasnowolnienia. Osoby cierpiące na depresję czy nerwicę mogą funkcjonować w życiu społecznym choć istotnie z uwagi na to schorzenie jest im trudniej to nie wyłącza ich to z aktywności.</p> <p>W pozostałym zakresie apelacja zawiera w istocie zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444)">art. 444 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> poprzez zasądzenie -zdaniem pozwanego- zawyżonego zadośćuczynienia na rzec powódek.</p> <p>Aby wykazać zasadność zarzutu zawyżenia zadośćuczynienia na rzec powódek należy wykazać, iż Sąd nie uwzględnił pewnych istotnych okoliczności przy zasądzaniu zadośćuczynienia lub też uwzględnił je w niedostatecznym zakresie . W ocenie skarżącego sąd zasądzając zadośćuczynienie nie uwzględnił wpływu sytuacji <span class="anon-block">P. K.</span> na stan psychiczny powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Jak jednak wyżej wskazano okoliczność ta przy określaniu wysokości zadośćuczynienia była sądowi I instancji znana i uwzględnił ją w ustaleniach faktycznych, a tym samym przy wyrokowaniu.</p> <p>Ponadto wypada przypomnieć, iż orzecznictwo Sądu Najwyższego i liczne wypowiedzi doktryny wypracowały kryteria, na podstawie których sąd ocenia, jaką kwotę zadośćuczynienia uznać za „odpowiednią” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> Ocenny charakter kryteriów wyznaczających wysokość odpowiedniej sumy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>, uzasadnia dyrektywę, że zarzut naruszenia tego przepisu przez zawyżenie lub zaniżenie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego może być uwzględniony tyko wyjątkowo w razie oczywistego naruszenia tych kryteriów przez sąd pierwszej instancji. (por. podobnie postanowienie SN z dnia 30 sierpnia 2018r. V CSK 136/18 i powołane tam orzecznictwo, baza Legalis).</p> <p>Sąd Okręgowy nie dopatruje się w tym zakresie oczywistego naruszenia w/w kryteriów. Fakt, iż dolegliwości spowodowane u powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> nie wywołały u niej trwałego ani też długotrwałego uszczerbku na zdrowiu nie oznacza jeszcze, że powódce nie należy się zadośćuczynienie, a skoro się należy (co zdaje się przyznawać sam skarżący zaskarżając tylko zadośćuczynienie co do wysokości ) to trzeba pamiętać, iż jego wysokość winna stanowić kwotę należycie kompensującą doznaną krzywdę.</p> <p>Słusznie zatem skarżący wskazuje na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia pieniężnego jako sposób naprawienia szkody niemajątkowej doznanej wskutek czynu niedozwolonego przytaczając w tym zakresie zarówno orzecznictwo Sądu Najwyższego jak i poglądy komentatorów. Niemniej jednak zdaje się nie dostrzegać, iż okoliczności te uwzględnił już Sąd I instancji przy wyrokowaniu. Sąd Okręgowy podziela rozważania Sądu Rejonowego w tym zakresie więc nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania.</p> <p>Już tylko na marginesie podkreślić należy , iż obie powódki doznały cierpień od osoby najbliższej tj. męża i zięcia i to na skutek przestępstwa popełnionego umyślnie. Okoliczności te w sposób niewątpliwy wpływają na wysokość zadośćuczynienia.</p> <p>Twierdzenia apelacji nie dostarczają Sądowi odwoławczemu żadnych nowych okoliczności które mogłyby wpływać na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. Same okoliczności zdarzenia tj. zepchnięcie ze schodów powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> i doznanie przez nią obrażeń jak i wywołanie nerwicy u powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> musi spotkać się z odpowiednią reakcją organów państwa także od strony cywilnoprawnej.</p> <p>Reasumując apelacja pozwanego nie zawiera uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu, a to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a> stosownie do wyniku sprawy zasądzając odpowiednio na rzecz powódki <span class="anon-block">B. B. (1)</span> kwotę 450 zł i na rzecz powódki <span class="anon-block">J. K. (1)</span> kwotę 900 zł.</p> <p>SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera</p> </div>