I FZ 137/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 210/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 grudnia 2019 r. nr 1201-IOV-3.4103.193.2018.22 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2013 r. do lutego 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 210/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 12 grudnia 2019 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2013 r. do lutego 2014 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wobec nieuiszczenia należnego wpisu od skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Spółka została wezwana zarządzeniem z 18 czerwca 2021 r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2 262 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W dniu 26 czerwca 2020 r., miało miejsce zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (pierwsze awizo). Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia awizowano je powtórnie 6 lipca 2020 r. Sąd pierwszej instancji odwołując się do art. 73 § 4 P.p.s.a. wskazał, że w dniu 10 lipca 2020 r., tj. wraz z upływem terminu 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, nastąpiła fikcja doręczenia zaskarżonego zarządzenia. Spółka 13 lipca 2020 r. odebrała przesyłkę w placówce. Spółka 20 lipca 2020 r. złożyła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, które WSA w Krakowie wobec niezachowania terminu, odrzucił postanowieniem z 15 września 2021 r. Spółka nie zaskarżyła ww. postanowienia WSA w Krakowie z 15 września 2021 r. W efekcie powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, iż wpis nie został uiszczony w terminie i skargę odrzucił. Pismem z 15 grudnia 2021 r. Spółka złożyła zażalenie "od Postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2021r ( data doręczenia stronie skarżącej 8 grudnia 2021r ) w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.261 zł, od decyzji DIAS w Krakowie wydanej po terminie przedawnienia.". Spółka w zażaleniu tym wskazała, iż: "Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucam naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść zarządzenia ( art. 49 §1i §2 p.p.s.a.), poprzez błędne uznanie , iż należy wezwać do uiszczenia wpisu od skargi na decyzje wydaną po terminie przedawnienia., podczas gdy skarga powinna być rozpatrzona po uiszczeniu opłaty stosunkowej co wynika z poniższego uzasadnienia." Następnie Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 50 § 1, art. 54 § 1 P.p.s.a., zaskarżam w całości wskazaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 12 grudnia 2019r r. w przedmiocie odmowy zwrotu różnicy podatku od towarów i usług stanowiącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2013 do lutego 2014 r. Poprzez : 1. wadliwe doręczenie pisma z naruszeniem art. 73 §1 P.p.s.a 2. brak uznania za prawidłowe złożonego zażalenia z dnia 20 lipca 2020 r. 2) zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie: – art. 86 ust. 1 oraz art. 99 w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t,j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz.1054 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawa o VAT" poprzez niezasadne brak zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że to organ II instancji przyznał sobie kompetencje jakich nie przyznał mu Ustrojodawca poprzez takie , a nie inne zasady , jakie są określone w tych art. 86 ust. 1 oraz art. 99 ustawy o VAT. W konsekwencji organ niezasadnie odmówił Podatnikowi prawa do odliczenia nadwyżki podatku naliczonego od należnego , wynikających z faktur sprzedaży wystawionych przez podmioty powiązane; – art. 190 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) zwanej dalej "o.p." - poprzez brak uwzględnienia obejścia tego przepisu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków- Śródmieście w Krakowie i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie który uznał te ustalenia za własne, który w miejsce wnioskowanych przez stronę dowodów przyjął, iż zachodzi okoliczność działania organu I instancji zgodnie z art 165 § 1 o.p., pomimo spełnienia przesłanki przedawnienia zobowiązania. Przedawnienie zobowiązania wynika z okoliczności, iż decyzja została doręczona w dniu 31 grudnia 2019 r., a więc po upływie terminu do zakończenia kontroli, który upłynął w dniu 8 grudnia 2019 r. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów terminu, który już minął nie można wydłużyć . Tak więc decyzja wydana w dniu 12 grudnia 2019 r. została wydana po upływie terminu zakończenia sprawy, który upływał w dniu 8 grudnia 2019 r. i nie został skutecznie wydłużony, gdyż zawiadomienie o wydłużeniu terminu zostało odebrane przez stronę w dniu 31 grudnia 2019 r. Tak więc Spółka wcześniej odebrała decyzje z dnia 12 grudnia 2019 r. niż zawiadomienie o wydłużeniu terminu do dnia 31.12.2019r, co świadczy o tym, iż zawiadomienie zostało wysłane tylko po to aby ukryć okoliczność wydania decyzji z 12 grudnia 2019 r. po upływie terminu, który minął już w dniu 8 grudnia 2019 r.; – art. 187§ 1 oraz 191 o.p. - poprzez sprzeczną z zasadą prawdy obiektywnej ocenę zebranego materiału dowodowego, przejawiającą się przyjęcia fikcji prawnej , iż organ II instancji ma jeszcze jakieś uprawnienia do kontroli w stanie prawnym gdy nastąpiło przedawnienie zobowiązania na podstawie zasad demokratycznego państwa prawa, co stanowi naruszenie zasady legalizmu działania organów podatkowych; – art. 124 o.p. - poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którym Organy podatkowe kierowały się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości wyjaśnić stronie długotrwałe prowadzenie postępowania w stanie prawnym gdy od momentu jego wszczęcia ciężar ekonomiczny był przerzucony na Spółkę, która musi ponosić nawet koszty od rozpatrzenia skargi. DIAS w Krakowie, nie wykazał, że wydana decyzja w dniu 12 listopada 2019 r. była zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny dokonawszy analizy wniesionego zażalenia, zauważa iż całość jego argumentacji sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotem postępowania jest postanowienie o odrzuceniu skargi wobec nieuiszczenia wpisu. Z wniesionego środka odwoławczego wynika, iż Spółka wskazując na postanowienie WSA z 18 listopada 2021 r., błędnie zaskarża zarządzenie dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Następnie jak już wskazano podnosi zarzuty dotyczące wydanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji z 12 grudnia 2019 r. Spółka myli zarówno zaskarżone postanowienie jak i jego przedmiot. Przypomnieć bowiem należy, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 listopada 2021 r. dotyczy odrzucenia skargi w związku z nieuiszczeniem należnego wpisu. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 czerwca 2020 r., Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2 262 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie było dwukrotnie awizowane (I awizo w dniu 26 czerwca 2020 r., II awizo w dniu 6 lipca 2020 r.). Wprawdzie Spółka wniosła zażalenie na ww. zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednakże postanowieniem z 15 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie jako wniesione po terminie, a Spółka go nie zaskarżyła. Podstawą ustalenia daty doręczenia zarządzenia przewodniczącego w niniejszej sprawie jest przewidujący tzw. fikcję prawną doręczenia art. 73 p.p.s.a. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji wywiódł, odwołując się do regulacji zawartych w art. 73 P.p.s.a., że datą skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu był 10 lipca 2020 r., a siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął 17 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że złożony przez Spółkę na etapie zażalenia wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie ma wpływu na przebieg niniejszego postępowania, albowiem przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem Skarżącej jest wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 18 listopada 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Ponadto wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu uzależnione jest od tego, czy wniosek w tym przedmiocie został złożony w terminie otwartym do uiszczenia tej opłaty. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie ww. terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których strona została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 września 2022 r., III FZ 261/22, z 2 marca 2017 r., I OZ 486/17; z 8 marca 2017 r., I GZ 35/17; z 13 stycznia 2012 r., II OSK 81/12 oraz z 30 sierpnia 2011 r., I FZ 181/11; publik. CBOSA). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.