I C 4858/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 4858/18</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 16 listopada 2018 roku</strong> </p> <p>Pozwem z dnia 22 lutego 2018 r. (data prezentaty) powód <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> domagał się zasądzenia od <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 250 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że na podstawie umowy cesji wierzytelności nabył od <span class="anon-block">P. T.</span> wierzytelność przysługującą mu względem pozwanego na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie EWG nr 295/91, z tytułu opóźnienia lotu z dnia 30 czerwca 2017 r. z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">B.</span> o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> realizowanego przez pozwanego przewoźnika <em> <!-- -->(pozew – k. 3- 5). </em> </p> <p>Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. (<em> <!-- -->nakaz zapłaty - k. 18)</em>.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej z uwagi na niedopuszczalność przelewu prawa do zryczałtowanego odszkodowania przewidzianego przepisami Rozporządzenia WE nr 261/2004, gdyż sprzeciwia się on właściwości zobowiązania i wskazał, że bezpośrednim, faktycznym beneficjentem odszkodowania jest pasażer, którego lot został odwołany lub opóźniony. Pozwany podał, że w jego ocenie roszczenia przewidziane w Rozporządzeniu nr 261/2004 mają niewątpliwie charakter osobisty, a ich natura sprzeciwia się dopuszczalności ich przenoszenia w drodze cesji, w celu umożliwienia ich przejmowania przez wyspecjalizowane podmioty, niejednokrotnie bez poszanowania zasady ekwiwalentności świadczeń. Dodatkowo pozwany podniósł zarzut nieważności umowy sprzedaży wierzytelności z uwagi na jej sprzeczność z ustawą oraz nieprawidłowe określenie postanowień istotnych przedmiotowo tj. ceny sprzedaży. Wskazał również, że rozporządzenie nie ma zastosowania do osób podróżujących bezpłatnie, a z dokumentów załączonych do pozwu nie wynika, by powód dokonał opłaty za przelot samolotem <em> <!-- -->(sprzeciw od nakazu zapłaty - k. 24-29). </em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, I Wydział Cywilny zawiesił postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 1 pkt. 1)">art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> i podjął postępowanie z udziałem <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> z siedziba w <span class="anon-block">W.</span> <em> <!-- -->(postanowienie – k. 53).</em> </p> <p> <strong> <!-- --> S ąd ustalił następujący stan faktyczny: </strong> </p> <p> <span class="anon-block">P. T.</span> miał zaplanowany na dzień 30 czerwca 2017 r. lot nr <span class="anon-block"> (...)</span> na trasie z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">B.</span>, realizowany przez pozwanego przewoźnika <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. Lot ten uległ opóźnieniu wynoszącemu ponad trzy godziny <em> <!-- -->(okoliczności niekwestionowane przez strony, dowody: karta pokładowa - k.10).</em> </p> <p>W dniu 7 września 2017 r. podpis pod treścią umowy cesji wierzytelności numer <span class="anon-block"> (...)</span> złożył <span class="anon-block">A. M.</span> – prezes zarządu <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Z treści tego dokumentu wynika, że <span class="anon-block">K. T.</span> – przedstawiciel ustawowy małoletniego <span class="anon-block">P. T.</span> oświadczył, że w stosunku do linii lotniczej oznaczonej na bilecie stanowiącym załącznik do umowy, zwanej dalej „Dłużnikiem”, przysługuje małoletniemu wolna od praw osób trzecich i wad prawnych, mogąca być przedmiotem cesji, wierzytelność o zapłatę odszkodowania, że może przenieść tę wierzytelność na Cesjonariusza bez zgody Dłużnika oraz że małoletni posiadała potwierdzoną rezerwację na lot <span class="anon-block"> (...)</span> oraz stawił się na odprawę pasażerów we wcześniej uzgodnionym czasie. Zgodnie z § 2 umowy <span class="anon-block">P. T.</span> przelał na <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wierzytelność z tytułu roszczenia o odszkodowanie z tytułu opóźnienia/odwołania lotu na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr (WE) 261/2004. Za zbytą wierzytelność <span class="anon-block">P. T.</span> miał otrzymać tytułem ceny nabycia kwotę zgodną z cennikiem i regulaminem portalu opoznionysamolot.pl, prowadzonego przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Zapłata ceny miała nastąpić nie później niż w terminie 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy <em> <!-- -->(dokument umowy cesji - k. 8-8v).</em> </p> <p>Pismami z dnia 13 listopada 2017 r. powód <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> zawiadomił <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zawarciu z <span class="anon-block">P. T.</span> reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">K. T.</span> umowy <span class="anon-block">przelewu wierzytelności nr (...)</span>/OP z tytułu roszczenia o odszkodowanie za opóźnienie lotu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30 czerwca 2017 r. oraz wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 250 euro, w terminie 7 dni, na wskazany numer rachunku bankowego, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego <em> <!-- -->(dowody: przedsądowe wezwanie do zapłaty - k. 6, zawiadomienie o zawarciu umowy cesji wierzytelności - k. 7, potwierdzenie nadania – k.12). </em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów oraz ich kserokopii złożonych do akt sprawy. Okoliczności stanu faktycznego jako przyznane przez stronę przeciwną, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">230 k.p.c.</a> uznał za udowodnione, ponadto znajdują one potwierdzenie w złożonych do akt dokumentach, co do wiarygodności których Sąd nie miał wątpliwości, ponieważ składają się na spójny, logiczny, korelujący ze sobą obraz stanu faktycznego poddany ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie.</p> <p> <strong> <!-- --> S ąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie</p> <p>Zarzut braku legitymacji czynnej okazał się zasadny, jednak z innych powodów, niż wskazane przez pozwanego w sprzeciwie. Umowa cesji, z której powód wywodził swoją legitymację, jest bezwzględnie nieważna. Należy podkreślić, że cedent <span class="anon-block">P. T.</span> w dniu, w którym został sporządzony dokument cesji, tj. 7 września 2017 r., nie ukończył 13 lat. Wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 12)">art. 12 k.c.</a> nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14;art. 14 § 1)">art. 14 § 1 k.c.</a> czynność prawna dokonana przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych jest nieważna. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14;art. 14 § 2)">art. 14 § 2 k.c.</a> gdy osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych. Przepisy dotyczące czynności prawnych dokonywanych przez osoby niemające zdolności do czynności prawnych nie przewidują zatem w ogóle konwalidacji tych czynności w drodze ratyfikacji przez przedstawiciela ustawowego, jak ma to miejsce w przypadku umów zawartych przez osoby mające ograniczoną zdolność do czynności prawnych wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18)">art. 18 k.c.</a> Jedynie ziszczenie się przesłanek statuowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14;art. 14 § 2)">art. 14 § 2 k.c.</a> pozwala na utrzymanie czynności prawnej zdziałanej przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przesłanki te są jednak surowe, a ze względu na ochronny charakter przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14)">art. 14 k.c.</a> jego wykładnia winna być restrykcyjna. Zdaniem Sądu nie można uznać, że umowa cesji wierzytelności odszkodowawczej z tytułu opóźnienia lotu mieści się w zakresie umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. Do umów takich zazwyczaj zalicza się nabycie niewielkich ilości żywności, słodyczy, pomocy szkolnych, biletów wstępu na powszechne imprezy kulturalno - rozrywkowe, jak kino, wesołe miasteczko. Umowa cesji ma niewątpliwie charakter rozporządzający, prowadzi do przeniesienia wierzytelności na inną osobę, czyli do umniejszenia majątku osoby pozbawionej zdolności do czynności prawnych o wartość tej wierzytelności. Zbycie wierzytelności należącej do majątku małoletniego, z reguły niedysponującego pokaźnym majątkiem, stanowi czynność o znaczeniu i skutkach doniosłych, w części przypadków może oznaczać pozbawienia małoletniego jednego z najistotniejszych składników jego majątku. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 101;art. 101 § 3)">art. 101 § 3 k.r.</a> i o. rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że zgoda sądu opiekuńczego na dokonanie cesji roszczenia odszkodowawczego przez małoletniego <span class="anon-block">P. T.</span> nie została udzielona. Umowę cesji należało zatem uznać za bezwzględnie nieważną z powodu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14)">art. 14 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 (art. 101;art. 101 § 3)">art. 101 § 3 k.r.</a> i o.</p> <p>W świetle powyższego należało rozpatrzyć możliwość dochodzenia przez cesjonariusza przedmiotowego roszczenia, czyli posiadanie przez niego legitymacji czynnej. Zważyć należy, że legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej skutkuje co do zasady oddaleniem powództwa. W sytuacji, gdy legitymacja materialna i procesowa zespalają się, oddalenie powództwa następuje w istocie z braku legitymacji materialnej, którego rezultatem jest także brak legitymacji procesowej, będący wtórną przyczyną oddalenia powództwa. W odróżnieniu od zdolności sądowej i zdolności procesowej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeks postępowania cywilnego</a> nie zawiera definicji legalnej legitymacji procesowej. W nauce prawa postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się jednak na ogół, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno - konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Podmiotami posiadającymi legitymację procesową są np. podmioty posiadające interes prawny w ustaleniu istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, którego nie są podmiotem. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy. Przy tym w każdym postępowaniu sądowym rolą strony powodowej jest wykazanie uprawnienia do dochodzenia roszczenia, czemu powód w niniejszej sprawie nie sprostał. (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie – I Wydział Cywilny, z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa 253/15)</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">S. P.</span> ł <span class="anon-block">S.</span> </em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">Z.</span> ądzenie:</em> </strong> <em> <!-- --> odpis wyroku wraz z uzasadnieniem prosz ę doręczyć pozwanemu z odpisem pisma pełnomocnika powoda z 26.10.2018 r. i z pouczeniem o apelacji. </em> </p> </div>