III Ns 1584/16

<p>Sygn. akt: III Ns 1584/16</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 18 grudnia 2018 roku</p> <p>Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie w III Wydziale Cywilnym w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSR Szymon Stępień</p> <p>Protokolant: Adrianna Szczodrowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 roku w Szczecinie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przy udziale <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span> i <span class="anon-block">A. S. (2)</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku</p> <p> <strong> <!-- -->postanowił:</strong> </p> <p>1.  stwierdzić, że spadek po <span class="anon-block">B. S.</span>, zmarłym 7 listopada 2013 roku w <span class="anon-block">S.</span>, ostatnio zamieszkałym w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, na podstawie ustawy nabyli wprost: żona <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">H.</span>, córka <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, córka <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, c. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> oraz syn <span class="anon-block">A. S. (2)</span>, s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w udziałach wynoszących po 1/4 części spadku;</p> <p>2.  ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie.</p> <p>Sygn. akt III Ns 1584/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z dnia 18 grudnia 2018 roku</strong> </p> <p>Wnioskiem z dnia 24 listopada 2016 roku <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> zażądał stwierdzenia nabycia spadku po <span class="anon-block">B. S.</span>, zmarłym dnia 7 listopada 2013 roku, ostatnio zamieszkałym w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu podał, że spadkodawca miał dług z tytułu podatku dochodowego wynikającego ze sprzedaży papierów wartościowych.</p> <p>Zarządzeniem z 11 września 2017 roku ustanowiono dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki <span class="anon-block">A. S. (1)</span> kuratora w osobie <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p> <p>Podczas rozprawy dnia 24 kwietnia 2018 roku uczestniczka <span class="anon-block">M. S. (1)</span> wniosła o oddalenie wniosku, wskazując że sama może spłacić dług wskazany przez wnioskodawcę. Ponadto podczas rozprawy dnia 18 grudnia 2018 roku wskazała, ze dzieci spadkodawcy nie chcą tego spadku.</p> <p>W toku postępowania jego uczestnicy podtrzymali stanowiska.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W 2013 roku spadkodawca <span class="anon-block">B. S.</span> zbył papiery wartościowe za kwotę 10.089 złotych, uzyskując z tej czynności dochód w wysokości 4.329,79 złotych. Od dochodu tego nie zapłacił podatku.</p> <p> <strong> <!-- -->Okoliczność bezsporna, a nadto:</strong> </p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>informacja PIT-8C, k. 14;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>wniosek, k. 15-18;</p> </dd> </dl> <p>Spadkodawca zmarł dnia 7 listopada 2013 roku w <span class="anon-block">S.</span>. Po raz ostatni stale zamieszkiwał w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z uczestniczką <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Spadkodawca miał dzieci, tj. <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span> i <span class="anon-block">A. S. (2)</span>, który w chwili jego śmierci byli pełnoletni. Zmarły nie pozostawił testamentu. Ani małżonka, ani dzieci spadkodawcy nie złożyły oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Nikt nie zawierał ze spadkodawcą umów o dziedziczeniu, jak również nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Okoliczność bezsporna, a nadto:</strong> </p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>odpis skrócony aktu zgonu, k. 19;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>odpis skrócony aktu małżeństwa, k. 19a;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>odpisy skrócone aktów urodzeń, k. 20-22;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>zapewnienia spadkowe, k. 108;</p> </dd> </dl> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek okazał się uzasadniony.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1025;art. 1025 pkt. 1)">art. 1025 pkt 1 k.c.</a> sąd na wniosek osoby mającej w tym interes prawny stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Stwierdzenie nabycia spadku przez sąd następuje na wniosek uprawnionego podmiotu, a więc każdego mającego interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy. Stwierdzenie nabycia spadku polega na ustaleniu przez sąd osób, które są spadkobiercami zmarłej osoby oraz ich udziału w majątku spadkowym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1025)">art. 1025 k.p.c.</a>). Co więcej, stwierdzenie nabycia spadku następuje według stanu istniejącego w chwili otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 k.c.</a>), niezależnie od tego, czy spadkobierca żył w chwili toczącego się postępowania.</p> <p>W niniejszej sprawie wniosek został złożony przez <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>, który swojego interesu prawnego upatrywał w istnieniu po stronie spadkodawcy zobowiązania z tytułu podatku dochodowego związanego ze sprzedażą papierów wartościowych. Uczestnicy nie kwestionowali tej okoliczności. Nadto wynika z informacji PIT-8C, złożonej przez <span class="anon-block"> (...) Banku (...) S.A.</span> </p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924;art. 925)">art. 924 i 925 k.c.</a> spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą też chwilą spadkobiercy nabywają spadek. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku winno uwzględniać tę okoliczność, zaś w orzeczeniu tym wskazani być powinni wszyscy spadkobiercy, którzy w chwili śmierci spadkodawcy nabyli spadek. Norma wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> stanowi, że powołanie do spadku wynika z ustawy albo testamentu. W myśl zaś postanowień § 2 i 3 tego artykułu, dziedziczenie na podstawie ustawy całości lub części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Z uregulowań tych wynika jednoznacznie prymat dziedziczenia testamentowego nad dziedziczeniem ustawowym, stąd też w razie pozostawienia przez osobę zmarłą jakiegokolwiek dokumentu noszącego cechy testamentu, tj. zawierającego rozrządzenia na wypadek śmierci, sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy rozrządzenia te są ważne i skuteczne, a więc innymi słowy - czy na ich podstawie może dojść do dziedziczenia testamentowego. W przeciwnym razie sąd winien stwierdzić nabycie spadku przez spadkobierców określonych w ustawie.</p> <p>Jak wynika z zapewnienia spadkowego, złożonego przez uczestniczkę <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, spadkodawca nie sporządził testamentu. Taka podstawa dziedziczenia nie została zgłoszona przez jakiegokolwiek innego zainteresowanego. W takiej sytuacji dziedziczenie po spadkodawcy następuje według reguł określonych w ustawie. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 k.c.</a> w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Zwrócić należy uwagę na to, że nabycia spadku ustawodawca nie uzależnił od woli spadkobiercy, lecz określił wprost, że spadkobierca – co do zasady – nabywa go z mocy samego prawa. Z zapewnień spadkowych oraz aktów stanu cywilnego wynikało, że w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z uczestniczką <span class="anon-block">M. S. (1)</span>. Miał troje dzieci: <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span> i <span class="anon-block">A. S. (2)</span>. Żaden ze spadkobierców nie złożył oświadczenia spadkowego. Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1012)">art. 1012 k.c.</a> spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno nastąpić w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a>). W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015 § 2)">§ 2</a> tego artykułu – w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku – wskazano natomiast, że brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Z aktów stanu cywilnego wynika, że wszyscy spadkobiercy w chwili otwarcia spadku byli pełnoletni, a zatem przysługiwała im wszystkim pełna zdolność do czynności prawnych. Z żadnego dowodu nie wynikało zaś, by w odniesieniu do któregokolwiek z nich zachodziły okoliczności, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a> Mając to na uwadze sąd winien, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 k.c.</a> stwierdzić, że spadek po zmarłym <span class="anon-block">B. S.</span> nabyli: żona <span class="anon-block">M. S. (1)</span> oraz dzieci <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span> i <span class="anon-block">A. S. (2)</span> w częściach równych, a zatem po ¼ części spadku. W takim stanie rzeczy sąd orzekł jak w pkt 1. sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sąd zważył, że interesy wnioskodawcy oraz uczestników, którzy nabyli spadek nie były rozbieżne. W takim stanie rzeczy sąd orzekł jak w pkt 2. sentencji.</p> </div>