IV Ka 755/18

<p>Sygn. akt IV Ka 755/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSO Mariusz Górski (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSO Elżbieta Marcinkowska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSO Agnieszka Połyniak</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Ewa Ślemp </strong> </p> <p>przy udziale Eligiusza Wnuka Prokuratora Prokuratury Okręgowej,</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">M. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->syna <span class="anon-block">O.</span> i <span class="anon-block">T.</span> z domu <span class="anon-block">T.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 160;art. 160 § 2)">art. 160 § 2 kk</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 23 sierpnia 2018 r. sygnatura akt II K 52/17</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie oparte na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 3)">art. 67 § 3 k.k.</a>, a zawarte w punkcie II dyspozycji; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. </strong> </p> <p>Sygn. akt IV Ka 755/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66;art. 66 § 1)">art. 66 § 1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 1)">art. 67 § 1 kk</a> umorzono warunkowo na okres próby 1 roku postepowanie karne wobec oskarżonego <span class="anon-block">M. M.</span> o to, że w dniu 6 lipca 2015r. w <span class="anon-block">B.</span>, będąc lekarzem w zespole pogotowia ratunkowego, na którym ciążył szczególny obowiązek opieki nieumyślnie naraził <span class="anon-block">W. H.</span> na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niepodjęcie decyzji o przewiezieniu pacjentki do szpitala i do dalszej diagnostyki szpitalnej, podczas gdy przeprowadzony wywiad i zapis badania EKG wskazywały na cechy niedokrwienia ściany przedniej i bocznej mięśnia lewej komory serca, co mogło wskazywać na zawał serca,</p> <p>to jest o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 160;art. 160 § 3)">art. 160 § 3 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 160;art. 160 § 2)">art. 160 § 2 kk</a> </p> <p>Nadto, zważywszy na teść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 3)">art. 67 § 3 kk</a> orzeczono od oskarżonego na rzecz <span class="anon-block">A. H.</span> i <span class="anon-block">M. H.</span> nawiązki w kwotach po 3000 złotych.</p> <p>Wyrok powyższy zaskarżył obrońca oskarżonego, zarzucając:</p> <p>I. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> przez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego nieusuniętej w postępowaniu dowodowym wątpliwości co do stopnia prawdopodobieństwa zaistnienia i zakresu zmniejszenia zagrożenia dla życia pokrzywdzonej <span class="anon-block">W. H.</span> w przypadku podjęcia przez oskarżonego w dniu 6 VII 2015r. pożądanej alternatywnej decyzji przewiezienia pacjentki do szpitala;</p> <p>II. obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 3)">art. 67 § 3 k.k.</a> przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na orzeczeniu od oskarżonego na rzecz osób najbliższych pokrzywdzonej nawiązek, pomimo braku istnienia w przepisach prawa cywilnego obowiązku zadośćuczynienia przez zobowiązanego najbliższym członkom rodziny poszkodowanego za krzywdę , inną niż doznana wskutek wywołania uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia śmierci poszkodowanego.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 2)">art. 427 § 2 k.p.k.</a> apelujący wniósł, aby Sąd odwoławczy orzekł odmiennie co do istoty sprawy i uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylił rozstrzygnięcie zawarte w pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>I tak, wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji po nader wnikliwie przeprowadzonym postępowaniu dokonał jedynie faktycznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy – a stanowisko swe przekonująco uzasadnił.</p> <p>W tej sytuacji, skoro Sąd Okręgowy zgadza się z tezami Sądu Rejonowego zbędną jest ponowna analiza faktów, gdyż byłoby to jedynie powtarzaniem trafnych, a podniesionych wcześniej argumentów.</p> <p>Tym samym, odnosząc się jedynie do szczegółowych zarzutów apelacji należy stwierdzić, ze nie sposób przyjąć, by Sąd Rejonowy dokonując oceny zgormadzonego materiału dowodowego dopuścił się obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 kpk</a>.</p> <p>Taką obrazą wskazanego przepisu nie jest z pewnością eksponowane przez obrońcę przyjęcie przez Sąd I instancji, iż „pożądane alternatywne postępowanie diagnostyczne w postaci rozpoznania przeżyciowo ostrego zespołu wieńcowego i związana z tym decyzja o niezwłocznym przewiezieniu pacjentki <span class="anon-block">W. H.</span> do <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>, a następnie przekazanie jej do ośrodka referencyjnego, celem przeprowadzenia diagnostyki i leczenia inwazyjnego dawało szansę na spowolnienie bądź przynajmniej ograniczenie wzrostu stanu już istniejącego zagrożenia dla jej życia i zdrowia, przy pierwotnie istniejącym niebezpieczeństwie / zagrożeniu zdrowotnym, aczkolwiek nie da się rozstrzygnąć, by w efekcie pożądane alternatywne zachowanie zapobiegłoby śmierci <span class="anon-block">W. H.</span> (por.k.238).</p> <p>Powyższe przyjęcie wynika, wprost z jednoznacznej, konsekwentnej, profesjonalnej opinii biegłych ze <span class="anon-block"> (...)</span> oraz dwóch opinii uzupełniających. Biegli ci stwierdzili przecież wprost, iż oskarżony winien podjąć decyzję o przewiezieniu pacjentki do szpitala – co byłoby decyzją jedynie słuszną, pożądaną i świadczącą o zachowaniu przez lekarza należytego krytycyzmu i ostrożności. Brak owej decyzji należy zaś rozpatrywać jako niepodjęcie działań służących spowolnieniu bądź przynajmniej ograniczeniu wzrostu stanu już istniejącego zagorzenia życia i zdrowia przy pierwotnie istniejącym i postępującym niebezpieczeństwie.</p> <p>Właśnie przewiezienie <span class="anon-block">W. H.</span> do szpitala i wdrożenie diagnostyki i adekwatnego leczenia niewątpliwie zwiększało szanse pacjentki na przeżycie, choć oczywiście nie można jednoznacznie stwierdzić jaki byłby efekt końcowy tego pożądanego, a niestety zaniechanego postępowania.</p> <p>Taka właśnie jest istota występków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 160;art. 160 § 1)">art. 160 § 1 kk</a>, a w konsekwencji także z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 160;art. 160 § 2;art. 160 § 3)">art. 160 § 2 i § 3 kk</a>. Odpowiedzialności z tego przepisu podlega przecież nie ten sprawca, który doprowadzi przez działanie czy zaniechanie do skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego lub nieodwracalnego uszczerbku na zdrowiu, lecz ten kto w wyniku swojego błędnego postępowania wywołuje skutek w postaci narażenia danej osoby na dalej idące konsekwencje, jak to miało miejsce właśnie w przypadku zaniechania ze strony <span class="anon-block">M. M.</span>.</p> <p>Z uwagi już tylko na powyższe – Sąd Okręgowy nie znalazł jakichkolwiek podstaw dla uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu występku.</p> <p>Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 3)">art. 67 § 3 kk</a> orzekając nawiązki od oskarżonego na rzecz córki i syna zmarłej <span class="anon-block">W. H.</span>.</p> <p>Tak więc z treści wskazanego wyżej przepisu wynika, że Sąd umarzając warunkowo postępowanie nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości lub w części, a w miarę możliwości także obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdą, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę.</p> <p>Mając zatem na uwadze jedynie ów zacytowany przepis można by dojść do wniosku, że orzeczenie przez Sąd I instancji nawiązek na rzecz <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">M. H.</span> było trafne.</p> <p>Oczywistym jednak jest, że nieuprawnione jest orzekanie nawiązki opartej o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 67;art. 67 § 3)">art. 67 § 3 kk</a> i uczynienie tego w oderwaniu od <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1;art. 46 § a)">art. 46 § 1, a</a> zwłaszcza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 2)">art. 46 § 2 kk</a>.</p> <p>Z treści tego ostatniego przepisu wynika wprost, że jeśli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 (naprawienie szkody lub zadośćuczynienie) jest znacznie utrudnione sąd może orzec zamiast tego obowiązku <span class="underline"> <!-- -->nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez oskarżonego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej (…).</span> </p> <p>Odnosząc zatem wskazane uregulowanie ustawowe do sprawy omawianej należy stwierdzić, że śmierć pokrzywdzonej <span class="anon-block">W. H.</span> nie była wynikiem popełnionego przez <span class="anon-block">M. M.</span> przestępstwa i w konsekwencji nie było podstawy prawnej dla orzeczenia nawiązek od oskarżonego na rzecz córki i syna pokrzywdzonej ( por. wyrok SN z 30.05.18 r., V KK 446/17).</p> <p>Z uwagi już tylko na powyższe należało zdecydować jak w wyroku.</p> </div>