XXIII Ga 830/18

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXIII Ga 830/18</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 18 grudnia 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Wiktor Piber (spr.)</p> <p>Sędziowie: SO Monika Skalska</p> <p>SO Paweł Kieta</p> <p>Protokolant: Sekr. Sąd. Arkadiusz Bogusz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. w Warszawie na rozprawie</p> <p>sprawy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego</p> <p>z udziałem zamawiającego <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>na skutek skargi <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I.  oddalić skargę,</p> <p>II.  zasądzić od <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem kosztów postępowania skargowego.</p> <table> <colgroup> <col width="230"/> <col width="250"/> <col width="248"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <em> <!-- -->SSO Monika Skalska</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->SSO Wiktor Piber</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->SSO Paweł Kieta </em> </p> </td> </tr> </table> <p>Sygn. akt XXIII Ga 830/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Krajowa Izba Odwoławcza w <span class="anon-block">W.</span> (dalej skrótowo jako KIO lub Izba) rozpoznawała m.in. odwołanie <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> (sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r., KIO uwzględniła odwołanie ww. spółki w części dotyczącej warunku udziału w postępowaniu w zakresie wartości robót wymaganej dla dyrektora budowy i nakazała Zamawiającemu modyfikację specyfikacji SIWZ w ten sposób, aby wartość robót wymagana dla dyrektora budowy wynosiła 70 mln zł netto (pkt. 1 wyroku).</p> <p>W punkcie 2 wyroku, Izba oddaliła w pozostałym zakresie odwołanie <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Jednocześnie, KIO orzekła także o kosztach postępowania w sprawie prowadzonej pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> i obciążyła tymi kosztami Zamawiającego w części 1/4 oraz odwołującą się <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> w części 3/4 (pkt 6 wyroku).</p> <p>W podpunkcie 6.1 wyroku, Izba zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000,00 zł – uiszczony przez <span class="anon-block">(...)</span> wpis od odwołania oraz dwukrotnie kwotę 3 600,00 zł – wynagrodzenie pełnomocnika odwołującego i pełnomocnika zamawiającego.</p> <p>Natomiast w podpunkcie 6.2 wyroku zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 3 200,00 zł.</p> <p>W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego, Izba powołała się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 192;art. 192 ust. 9;art. 192 ust. 10)">art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych</a> (dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Pzp</a>) oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania.</p> <p>KIO wskazała jednocześnie, w jaki sposób nastąpiło rozliczenie kosztów procesu, przy przyjęciu proporcji 1/4 i 3/4, nie uzasadniając dlaczego taki wynik postępowania został przez nią przyjęty (vide – strona 30 uzasadnienia).</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> nie zaakceptował wyroku Izby i wywiódł do tut. Sądu Okręgowego skargę.</strong> </p> <p>Jako wartość zaskarżenia wskazano kwotę 20 400,00 zł.</p> <p>Jednocześnie w skardze wnioskowano o:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1. w taki sposób, aby jego treść odpowiadała wymogom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 192;art. 192 ust. 2)">art. 192 ust. 2 Pzp</a>;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>wykreślenie pkt. 2 wyroku, z uwagi na jego formalną sprzeczność z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 192;art. 192 ust. 2)">art. 192 ust. 2 Pzp</a>;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>zmianę punktu 6 wyroku w ten sposób, że kosztami postępowania w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, obciąża się w całości Zamawiającego i w konsekwencji zasądza się od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 20 000,00 zł tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600,00 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.</p> </dd> </dl> <p>Ponadto wnioskowano w skardze o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.</p> <p>Strona skarżąca uiściła opłatę od skargi w wysokości 204,00 zł, zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (k. 167 i 170).</p> <p>Na rozprawie w dniu 04 października 2018 r., Sąd Okręgowy – z uwagi na podtrzymywanie skargi w całości, wszystkich zarzutów i wniosków – zobowiązał pełnomocnika Odwołującego/Skarżącego do uiszczenia brakującej opłaty od skargi. Uznał bowiem, że przedmiotem zaskarżenia są nie tylko koszty postępowania ale także merytoryczna część wyroku, tj. pkt. 1 i 2.</p> <p>W odpowiedzi na zobowiązanie, pełnomocnik wyjaśnił, iż od początku celem skargi było zaskarżenie wyroku KIO, wyłącznie w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania, a sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 192;art. 192 ust. 1;art. 192 ust. 2)">art. 192 ust. 1 i 2 Pzp</a> oraz wnioski o zmianę pkt. 1 i 2 wyroku, tylko w kontekście w jakim doprowadziły do wadliwego (w ocenie Skarżącego) orzeczenia kosztowego (k. 207).</p> <p>Pełnomocnik Zamawiającego wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od przeciwnika kosztów postępowania wywołanego skargą (k. 209 verte). Na rozprawie wnioski zostały podtrzymane, a ponadto wskazano na możliwość odrzucenia skargi jako nieopłaconej w należytej wysokości (k. 219).</p> <p>Skarżący podtrzymał skargę, po modyfikacjach/sprecyzowaniu jej zakresu (k. jw.)</p> <p> <strong> <!-- -->Rozważania Sądu Okręgowego:</strong> </p> <p>Skarga była bezzasadna, a przedmiotowy wyrok Krajowej Izby Odwoławczej w zakresie poddanym rozstrzygnięciu tut. Sądu Okręgowego jest w pełni trafny i zasługiwał na pozostawienie go w obrocie prawnym w niezmienionej treści.</p> <p>Na wstępie wyjaśnić należy brak podstaw prawnych do odrzucenia skargi, z uwagi na jej nieopłacenie.</p> <p>Sąd Okręgowy przyjął argumentację Skarżącego odnośnie rzeczywistego/faktycznego przedmiotu zaskarżenia, dotyczącego <span class="underline"> <!-- -->wyłącznie</span> kosztów postępowania odwoławczego zawartych w pkt. 6 wyroku. Opłata uiszczona przez Skarżącego jak od <span class="underline"> <!-- -->zażalenia</span> na koszty była zgodna z ugruntowanym stanowiskiem tut. Sądu Okręgowego, opartym na słusznej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 06 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 23/12.</p> <p>Wyjaśnienia odnośnie przedmiotu zaskarżenia potwierdziły czy wręcz uwypukliły jednocześnie wadliwość samej skargi, której zasadnicza argumentacja opierała się twierdzeniu – całkowicie chybionym – <span class="underline"> <!-- -->jakoby Odwołujący <span class="anon-block">(...)</span> był stroną wygrywającą postępowanie w całości</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> wywodziła ww. stanowisko na podstawie dwóch przesłanek:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>po pierwsze – w sentencji wyroku KIO znalazło się sformułowanie „uwzględnia odwołanie w sprawie”;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>po drugie – z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 192;art. 192 ust. 1;art. 192 ust. 2)">art. 192 ust. 1 i 2 Pzp</a> wynika, że odwołanie zostaje uwzględnione jeśli Izba stwierdzi naruszenie przepisów ustawy.</p> </dd> </dl> <p>W ocenie Skarżącej spółki, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawa Pzp</a> normuje kwestię jednoznacznie (można rzecz zerojedynkowo), tj. albo KIO odwołanie uwzględnia w całości albo je w całości oddala. Tym samym nie istnieje możliwość uwzględnienia odwołania w części i w konsekwencji oddalenia odwołania w pozostałym zakresie. Dlatego Skarżący wskazywał, że wyrok Izby w pkt. 1 i 2 nie odpowiada formalnym wymogom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Pzp</a>.</p> <p>Wywód powyższy nie jest trafny i nie mógł zostać zaakceptowany. Gdyby przyjąć argumentację Skarżącego to w zwykłym postępowaniu cywilnym, Sąd drugiej instancji także musiałby albo oddalać w całości apelację (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>) albo uwzględniać apelację tylko w całości i w całości zmieniać zaskarżony wyrok orzekając co do istoty sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>). Nie ma bowiem przepisu, który mówi o częściowym oddaleniu i częściowym uwzględnieniu. O tym, że jest inaczej nie trzeba jednak nikogo przekonywać, fakty i wieloletnia praktyka orzecznicza są znane z urzędu nie tylko sądowi ale każdemu praktykowi postępowań apelacyjnych, do których z całą pewnością można zaliczyć radców prawnych.</p> <p>Przypomnieć należy, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 198 f;art. 198 f ust. 2)">art. 198f ust. 2 Pzp</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 198 f zd. 1;art. 198 f zd. 2)">zdanie pierwsze i drugie</a>) jest odpowiednikiem ww. przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, w zasadniczej części posiada wręcz analogiczną treść.</p> <p>Gwoli sprawiedliwości, stanowisko Skarżącego było przez jakiś czas prezentowane przez KIO (nie przez wszystkie składy orzekające) i artykułowane w licznych orzeczeniach. Izba w takich wypadkach, jeśli w sentencji zawierała sformułowanie „uwzględnia odwołanie”, to bez względu na zakres tego uwzględnienia nie odnosiła się w wyroku do pozostałej części odwołania. Odnosiła się natomiast w uzasadnieniu, co powodowało utratę substratu zaskarżenia, a przynajmniej tak się stronom wydawało.</p> <p> <strong> <!-- -->Powyższe stanowisko zostało skutecznie zakwestionowane przez Sąd Najwyższy, w uchwale z dnia 17 lutego 2016 r. (sygn. akt III CZP 111/15) będącej odpowiedzią na pytanie prawne zadane przez Sąd Okręgowy w Warszawie, tut. Wydział XXIII.</strong> </p> <p>To ze wszech miar trafne stanowisko SN wywołało prawidłową reakcję KIO, polegającą na zmianie dotychczasowej praktyki i formułowania prawidłowej sentencji wyroku poprzez wskazywanie w jakiej części odwołanie jest uwzględniane i jednoczesne dodawanie w niej zwrotu „oddala w pozostałym zakresie/części”. Pozwalało to na wywiedzenie skargi przez Odwołującego w zakresie nieuwzględnionej części skargi.</p> <p>Uwaga ta dotyczy także Sądu Okręgowego, aczkolwiek w mniejszym stopniu z uwagi na ustawową niedopuszczalność wywiedzenia skargi kasacyjnej przez strony postępowania, za wyjątkiem jednego podmiotu, tj. Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.</p> <p>Odnosząc się więc do treści odwołania wskazać należy jego zakres. <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> zarzuciła Zamawiającemu postawienie warunków udziału w postępowaniu, w zakresie potencjału osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nadmierny dla zweryfikowania zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.</p> <p>Dotyczyło to:</p> <p>1)  Dyrektora budowy – w zakresie posiadanego doświadczenia zawodowego (m.in. wartość robót nie mniejsza niż 200 mln zł netto oraz posiadania biegłej znajomości języka angielskiego w mowie i piśmie. Zamawiający dopuszczał, aby osoba pełniąca tę funkcję nie była obywatelem polskim i posługiwała się wyłącznie wymaganym językiem angielskim;</p> <p>2)  Kierownika budowy – w zakresie posiadanego doświadczenia zawodowego;</p> <p>3)  Kierownika robót w zakresie technologii Betonu Architektonicznego – w zakresie posiadanego doświadczenia zawodowego.</p> <p>Odwołujący oczekiwał więc od KIO wymuszenia na Zamawiającym (mocą swego wyroku) zmian w zakresie SIWZ, obejmujących 4 postawione zarzuty: dwa zarzuty dotyczyły Dyrektora budowy a po jednym zarzucie pozostałych dwóch osób zajmujących kierownicze stanowiska na budowie.</p> <p>Krajowa Izba Odwoławcza – bezsporne – uwzględniła jedynie jeden zarzut dotyczący Dyrektora budowy i to wyłącznie w zakresie wymaganego doświadczenia zawodowego, obniżając wymóg wartości robót wymaganej przez Zamawiającego w wysokości 200 mln zł netto do 70 mln netto (k. 123 verte).</p> <p> <strong> <!-- -->Nie sposób więc było zaaprobować rozumowania Skarżącego, iż w takiej sytuacji procesowej był wygrywającym postępowanie odwoławcze w całości. Jeśli został uwzględniony tylko 1 zarzut z 4 postawionych to logicznym jest, iż Odwołujący wygrał sprawę zaledwie w 1/4. </strong> </p> <p>Nie doszło więc do naruszenia przywołanych w skardze przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Pzp</a>.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni także zaaprobował dodatkową podstawę prawną wskazaną przez Izbę, tj. § 5 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania.</p> <p>Rzeczywiście, wcześniejsze ustępy ww. paragrafu rozporządzenia, regulujące zasady orzekania o kosztach postępowania odwoławczego nie odnoszą się do stanu faktycznego istniejącego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu Okręgowego, § 1 dotyczy sytuacji umorzenia postępowania odwoławczego, § 2 dotyczy uwzględnienia odwołania w całości, natomiast § 3 dotyczy odrzucenia lub oddalenia odwołania w całości.</p> <p>Dlatego też ustawodawca wiedząc, że może dojść do częściowego uwzględnienia odwołania przewidział – słusznie – możliwość rozliczenia kosztów <strong> <!-- -->stosownie do jego wyniku</strong>. Zawarł tę normę prawną w § 5 ust. 4 rzeczonego rozporządzenia. W innym przypadku ten zapis byłby zbędny i nielogiczny gdyż wynik (jak chciał tego Skarżący) w postaci uwzględnienia odwołania lub jego oddalenia byłby już unormowany w ust. 2 i 3.</p> <p>Abstrahując od faktu niezakwestionowania przez skarżącego wysokości zasądzonych i rozliczonych przez Izbę kosztów w pkt. 6 wyroku, Sąd Okręgowy z urzędu (z uwagi na przedmiot i zakres zaskarżenia) dokonał sprawdzenia i nie doszukał się żadnych błędów, zarówno formalnych jak i matematycznych.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt. I. sentencji.</p> <p>Podstawa prawna – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 198 f;art. 198 f ust. 2)">art. 198f ust. 2 Pzp</a>.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 198 f;art. 198 f ust. 5)">art. 198f ust. 5 Pzp</a>, przyjmując konsekwentnie przedmiot skargi jako odpowiednik zażalenia na koszty postępowania w zwykłym postępowaniu cywilnym.</p> <p>Zgodnie z ww. przepisem ustawy, sąd rozstrzygał o kosztach postępowania <span class="underline"> <!-- -->między stronami</span>, którymi w tym zakresie byli wyłącznie Odwołujący/Skarżący i Zamawiający (Przeciwnik skargi).</p> <p>Na koszty z punktu II. wyroku Sądu Okręgowego składały się tylko koszty zastępstwa prawnego przeciwnika skargi w wysokości 900,00 zł. Jest to koszt jednego pełnomocnika – wynagrodzenia radcy prawnego, którego wysokość w postępowaniu sądowym Sąd Okręgowy ustalił, mając na uwadze <span class="underline"> <!-- -->wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie</span>. Gwoli przypomnienia, wartość przedmiotu zaskarżenia to 20 400,00 zł.</p> <p>W Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, brak jest regulacji dotyczących stawek wynagrodzenia w sprawach ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej, jak też w sprawach o zbliżonym charakterze. Z całą pewnością nie jest to postępowanie zbliżone do postępowania w przedmiocie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego.</p> <p>Dlatego też podstawę stanowił § 2 pkt. 5 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 ww. Rozporządzenia (stan prawny obowiązujący w chwili wniesienia skargi).</p> <p> <strong> <!-- -->Na samym zaś końcu, Sąd Okręgowy wskazuje, iż z uwagi na charakter skargi w przedmiocie wyłącznie kosztów postępowania, zasadą powinno być rozpoznanie jej na posiedzeniu niejawnym (jak zażalenia), bez angażowania stron i uczestników postępowania.</strong> </p> <p>W tym wypadku nastąpiło odstąpienie od tej zasady, które należy traktować jako wyjątek. Spowodowane to było wątpliwościami sądu odnośnie zakresu skargi, o czym już wspomniano na początku uzasadnienia, w kontekście omawiania wniosku o odrzucenie skargi.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Monika Skalska SSO Wiktor Piber SSO Paweł Kieta</em> </p> </div>